tehsil

Da­ha kim­lə­rin təh­si­li pul­suz ol­sun?

Baxış sayı: 182

Azər­bay­can­da ha­mi­lə və 2 ya­şa­dək uşa­ğı olan qa­dın­la­rın ödə­niş­siz əsas­lar­la ali təh­sil al­ma­sı tək­lif edi­lir. Bu tək­lif­lə Mil­li Məc­li­sin Əmək və so­si­al si­ya­sət ko­mi­tə­si­nin ic­la­sın­da de­pu­tat Mu­sa Qu­li­yev çı­xış edib. O qeyd edib ki, dün­ya­nın bir çox öl­kə­lə­rin­də ha­mi­lə və 2 ya­şa­dək uşa­ğı olan qa­dın­lar pul­suz ali təh­sil alır­lar.
De­pu­tat bil­di­rib ki, bu ka­te­qo­ri­ya­dan olan qa­dın­lar ali mək­təb­lə­rin ödə­niş­li əsas­lar­la olan ix­ti­sas­la­rı­na qə­bul ol­sa­lar da, on­la­ra ödə­niş­siz əsas­lar­la oxu­maq üçün im­kan ya­ra­dı­lır: “Qa­dın tə­lə­bə­nin təh­sil haq­qı üçün pul ax­tar­ma­sı onun həm özü­nə, həm də bət­nin­də­ki kör­pə­yə psi­xo­lo­ji tə­sir gös­tə­rir. Bu tək­li­fin re­al­laş­ma­sı həm də Azər­bay­can Pre­zi­den­ti İl­ham Əli­ye­vin de­moq­ra­fik si­ya­sə­ti­nə bö­yük dəs­tək olar. He­sab edi­rəm ki, 2 ya­şa­dək uşa­ğı olan, on­la­ra süd ve­rən ana­la­ra bu gü­zəşt ve­ri­lə bi­lər”

Təh­sil eks­per­ti Na­dir İs­ra­fi­lov bil­di­rir ki, öl­kə­nin təh­sil si­ya­sə­ti­nə gö­rə, təh­sil ha­mı üçün əl­ça­tan ol­ma­lı­dır: “Bu məq­səd­lə mü­əy­yən ad­dım­lar atı­lıb. Am­ma bu ad­dım­la­rın atıl­ma­sın­da mü­əy­yən bar­yer­lər ya­ra­nıb, bu da təh­sil­də ödə­niş­li ix­ti­sas­la­rın ol­ma­sı­dır. Sta­tis­ti­ka­ya nə­zər sal­saq, min­lər­lə mə­zun­la­rı­mız yük­sək bal top­la­sa­lar da, ali təh­sil mü­əs­si­sə­lə­rin­də oxu­maq­dan im­ti­na edib­lər. Çün­ki mad­di, so­si­al və­ziy­yət­lə­ri ilə bağ­lı təh­sil ala bil­mə­yə­cək­di­lər. Bir hal­da ki təh­si­lin ha­mı üçün əl­ça­tan ol­ma­sı­nı hə­ya­ta ke­çi­ri­rik, mad­diy­yə­tin bu­na im­kan ver­mə­yə­cə­yi­ni də nə­zə­rə al­ma­lı­yıq”.

De­di­yi­nə gö­rə, yük­sək bal yı­ğıb uni­ver­si­te­tə get­mək­dən im­ti­na et­mək, ya da ikin­ci, üçün­cü kurs­lar­da ali təh­sil mü­əs­si­sə­sin­dən çıx­maq küt­lə­vi­lə­şir. Bu mə­sə­lə­lər da­im diq­qət mər­kə­zin­də ol­ma­lı­dır. Ha­mi­lə qa­dın­la­rın və hi­ma­yə­sin­də iki ya­şa qə­dər az­yaş­lı uşaq olan qa­dın­la­rın təh­sil haq­qın­dan azad edil­mə­si təh­si­lin ha­mı üçün əl­ça­tan ol­ma­sı­na xid­mət edən sti­mul­laş­dı­rı­cı ad­dım­dır. “Be­lə hal­lar nə qə­dər çox qə­bul olu­nar­sa, bir o qə­dər təh­sil alan­la­rın sa­yı­nın art­ma­sı­na tə­sir gös­tə­rə­cək”.

İs­ra­fi­lov vur­ğu­la­yıb ki, Mil­li Məc­lis­də bu qə­bil­dən olan xey­li tək­lif­lər səs­lən­di­ri­lib: “Am­ma ço­xu­su elə tək­lif ola­raq da qa­lıb. Ümid edək ki, bu tək­lif hə­ya­ta keç­sə, bi­zim təh­si­li­mi­zin əl­ça­tan ol­ma­sı­na xid­mət edə­cək”.

Eks­pert özəl uni­ver­si­tet­lər­də ha­mi­lə və 2 ya­şa­dək uşa­ğı olan qa­dın­lar üçün ödə­niş­siz təh­si­lin tət­bi­qi­nin müm­kün ol­ma­ya­ca­ğı­nı dü­şü­nür. He­sab edir ki, özəl təh­sil mü­əs­si­sə­lə­ri bu­nu edə də bi­lər, et­mə­yə də. “On­lar­la təc­rü­bə­miz var ki, özəl mək­təb­lər yük­sək bal top­la­yan han­sı­sa tə­lə­bə­lə­ri ödə­niş­dən azad edib­lər, şə­hid ai­lə­lə­ri­nə gü­zəş­tə ge­dib­lər, yük­sək nə­ti­cə­lər əl­də edən­lə­rin ödə­niş­lə­ri­ni azal­dıb­lar. Ha­mi­lə və 2 ya­şa­dək uşa­ğı olan qa­dın­la­rın ödə­niş­siz əsas­lar­la ali təh­sil al­ma­sı­nın təş­ki­li özəl təh­sil mü­əs­si­sə­lə­ri­nin rəh­bə­ri­nin və möv­qe­yin­dən ası­lı­dır. On­la­rı heç kim be­lə bir ad­dı­mı at­ma­ğa məc­bur edə bil­məz”.

Təh­sil Xid­mət­lə­ri Araş­dır­ma Mər­kə­zi­nin rəh­bə­ri, təh­sil eks­per­ti Kam­ran Əsə­do­vun bil­dir­di­yi­nə gö­rə, Azər­bay­can müs­tə­qil­lik əl­də et­dik­dən son­ra təh­sil sa­hə­sin­də cid­di is­la­hat­lar hə­ya­ta ke­çir­mə­yə baş­la­yıb: “So­vet­lər dö­nə­min­də öl­kə­də döv­lət təh­sil mü­əs­si­sə­lə­rin­də ödə­niş­li əsas­lar­la təh­sil yox idi. Azər­bay­can müs­tə­qil­lik qa­za­nan­dan son­ra döv­lət ali təh­sil mü­əs­si­sə­lə­rin­də ödə­niş­li ix­ti­sas­lar və özəl ali təh­sil mü­əs­si­sə­lə­ri ya­ran­dı və sa­yı cid­di şə­kil­də art­ma­ğa baş­la­dı. Hal-ha­zır­da Azər­bay­can­da ki­fa­yət qə­dər özəl uni­ver­si­tet­lər var. Ödə­niş­li plan yer­lə­ri­nin sa­yı ümu­mi qə­bul pla­nı­nın 70 fai­zi­ni təş­kil edir. Ha­zır­da Azər­bay­can­da 54 ali təh­sil mü­əs­si­sə­sin­də 160 min tə­lə­bə təh­sil alır­sa, on­lar­dan 130 mi­nə ya­xı­nı ödə­niş­li əsas­lar­la təh­sil alır. Yə­ni qə­bul plan yer­lə­ri­nin 70 fai­zi­ni ödə­niş­li əsas­lar, 30 fai­zi­ni isə ödə­niş­siz ix­ti­sas­lar təş­kil edir. He­sab edi­rəm ki, təh­sil alan­la­rın bö­yük ək­sə­riy­yə­ti­nin xa­nım­lar ol­du­ğu üçün on­la­ra mü­əy­yən yum­şal­dı­cı təh­si­lə aid is­la­hat­la­rın ke­çi­ril­mə­si la­büd­dür. Çün­ki dün­ya öl­kə­lə­rin­də, xü­su­sən Tür­ki­yə­də, Av­ro­pa öl­kə­lə­rin­də ai­lə hə­ya­tı qu­rub uşa­ğı­nı üç ya­şa qə­dər bö­yü­dən va­li­deyn­lə­rə təh­sil haqq­la­rın­dan azad edil­mə ki­mi gü­zəşt­lər var”.

Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Əmək Mə­cəl­lə­sin­də də nə­zər­də tu­tu­lur ki, 3 ya­şı­na ki­mi uşaq bö­yü­dən qa­dın­la­ra ana­lıq mə­zu­niy­yə­ti ve­ri­lir. On­lar iş­dən azad edi­lir. Məhz on­la­rın heç yer­də iş­lə­mə­mə­si­ni nə­zə­rə ala­raq hə­min va­li­deyn­lə­rin, xa­nım­la­rın təh­sil haq­qın­dan azad edil­mə­si la­büd bir ad­dım olar­dı. “Qa­dın­la­rın təh­sil al­ma­sı­na im­kan ya­rat­maq gə­lə­cək nə­sil­lə­rin maa­rif­çi is­ti­qa­mə­tin­də sa­vad­lı, bi­lik­li bö­yü­dül­mə­sin­də mü­hüm ad­dım­dır. Azər­bay­ca­nın ki­fa­yət qə­dər iq­ti­sa­di gü­cü var ki, ha­mi­lə ya­xud da öv­la­dı olan xa­nım­la­rın təh­sil­dən ya­yın­ma­ma­sı üçün on­la­rın təh­sil haq­qın­dan azad edil­mə­si ki­mi mü­tə­rəq­qi ad­dım atıl­sın. Va­cib bir nü­an­sı qeyd edim ki, son beş il ər­zin­də yed­di min­dən çox şəxs təh­sil haq­qı­nı ödə­yə bil­mə­di­yi üçün ali təh­sil­dən məh­rum olub ki, on­la­rın da 60 fai­zi­ni xa­nım­lar təş­kil edir”.

Ay­nu­rə MƏM­MƏ­DO­VA




Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir