Ailənin təməlini qarşılıqlı hörmət, sevgi və anlayış təşkil edir. Lakin, bu prinsipləri gündəlik həyatda tətbiq etmək, bəzən asan olmaya bilər. Müsbət davranışları ailə daxilində təşviq etmək, yalnız hər bir üzvün özünü dəyərli və xoşbəxt hiss etməsini təmin etmir, həm də ailənin bütöv olaraq daha güclü və harmonik bir şəkildə fəaliyyət göstərməsinə kömək edir. Bu yazıda ailə daxilində müsbət davranışları təşviq etmək üçün bir neçə təsirli və praktik üsul təqdim edəcəyik.

1) Pozitiv ünsiyyətin yaradılması

Ailədaxili münasibətlərin əsasını təşkil edən ünsiyyət, hər bir üzvün hisslərini ifadə etməsi və qarşısındakını dinləməsi üçün müsbət bir mühit təmin etməlidir. Müsbət davranışları təşviq etmək üçün aşağıdakı üsulları tətbiq edə bilərsiniz:

Aktiv dinləmə: Hər bir ailə üzvünün fikirlərini diqqətlə dinləmək, onların özünü dəyərli hiss etməsini təmin edir. Bu, həm də qarşılıqlı hörməti artırır.

Pozitiv dil istifadəsi: Ailədə pozitiv və təşviqedici dil istifadə etmək, müsbət davranışların daha çox təkrarlanmasına gətirib çıxarır. Məsələn, “Əla iş gördün!” və ya “Bu həqiqətən yaxşı bir təşəbbüsdür!” kimi ifadələr daha çox müsbət nəticə verə bilər.

Təşəkkür etmə: Kiçik və ya böyük hərəkətlər üçün təşəkkür etmək, insanlara öz əməklərinin qiymətləndirildiyini hiss etdirir və onları gələcəkdə də müsbət davranışlar göstərməyə təşviq edir.

2) Təsdiq və mükafatlandırma

Davranışları müsbət şəkildə təqdir etmək, onları davam etdirmək üçün güclü bir motivasiyadır. Əgər ailə üzvləri hər hansı bir müsbət davranış sərgiləsələr, onların bu davranışları mükafatlandırılmalı və ya təsdiq edilməlidir:

Mükafatlandırma: Ailədə müsbət davranışların təşviqi üçün kiçik mükafatlar verə bilərsiniz. Bu, material bir şey (məsələn, sevdikləri bir hədiyyə) və ya daha çox vaxtın paylaşılması kimi qeyri-maddi bir şey ola bilər.

Şəxsi təsdiq: Ailənin bir üzvü yaxşı bir iş gördükdə, bu davranışları müsbət şəkildə təsdiq etmək, onların özünə inamını artırır. “Çox gözəl! Çox yaxşı iş gördün!” kimi ifadələr güclü təsir edə bilər.

3) Ailədə nümunə olmaq

Ailənin lideri olan şəxslər, öz davranışları ilə digər üzvlərə nümunə olmalıdırlar. Çünki uşaqlar və gənclər, əksər hallarda valideynlərinin və ya digər ailə üzvlərinin davranışlarını təkrarlayırlar. Beləliklə, müsbət davranışların təşviqi üçün özünüz də bu davranışları göstərməlisiniz.

Hörmət və anlayış: Valideynlər, uşaqlarına qarşı səbirli və anlayışlı olduqda, uşaqlar da eyni şəkildə başqalarına qarşı hörmətli və anlayışlı olurlar.

Üzülmək və səhvlərdən dərs götürmək: Əgər səhv edirsinizsə, bunu açıq şəkildə qəbul edin və bu səhvdən necə dərs aldığınızı ailə ilə paylaşın. Bu, ailə üzvlərinə müsbət davranışların inkişafı üçün öz səhvlərindən öyrənmənin vacibliyini göstərir.

4) Müntəzəm ailə görüşləri və fəaliyyətləri

Ailə daxilində müsbət davranışları təşviq etmək üçün müntəzəm olaraq ailə görüşləri və birgə fəaliyyətlər təşkil etmək əhəmiyyətlidir. Bu, hər kəsin fikirlərini ifadə etməsi və bir-birini daha yaxşı tanıması üçün imkan yaradır.

Ailə görüşləri: Hər həftə və ya müəyyən dövrlərdə ailə görüşləri təşkil edərək, ailə üzvləri arasında müsbət davranışları müzakirə edin. Bu görüşlərdə həm müsbət davranışlar, həm də inkişaf etmək lazım olan sahələr müzakirə oluna bilər.

Birgə fəaliyyətlər: Ailəvi oyunlar, idman fəaliyyətləri, mətbəx işləri və ya kitab oxumaq kimi fəaliyyətlər, ailə üzvləri arasında qarşılıqlı əlaqəni artırır və müsbət davranışların təşviqinə xidmət edir.

5) Ailənin dəstəkləyici havasını yaratmaq

Ailədə müsbət davranışları təşviq etmək üçün sevgi və dəstəyin əhəmiyyəti çox böyükdür. Ailənin hər bir üzvü özünü qəbul edilmiş və dəstəklənmiş hiss etməlidir.

Dəstək və təşviq: Uşaqlar və gənclər, uğursuzluqlarını və çətinliklərini ailə ilə paylaşdıqda, onlara dəstək olmaq və onları təşviq etmək çox vacibdir. Bu, onlara özlərinə güvənməyə və müsbət davranışları davam etdirməyə imkan verir.

Həyatın kiçik qələbələrini qeyd etmək: Ailə üzvlərinin kiçik uğurlarını qeyd etmək, müsbət davranışları təşviq edən güclü bir yoldur. Bu, hər kəsin özünü qiymətləndirilmiş hiss etməsinə səbəb olur.

6) Müsbət davranışları təşviq edən mühit yaratmaq

Ailədə müsbət davranışları təşviq etmək üçün həm evin fiziki, həm də emosional mühiti vacibdir. Ailədə hər kəsin özünü rahat və təhlükəsiz hiss etməsi, daha pozitiv və müsbət davranışların formalaşmasına kömək edir.

Təhlükəsiz və açıq mühit: Ailənin hər bir üzvü öz fikirlərini sərbəst şəkildə ifadə edə bilməli, qarşılıqlı hörmət və anlayış göstərilməlidir.

Pozitiv atmosfer: Evdə müsbət bir atmosfer yaratmaq, ailə üzvlərini daha anlayışlı və bir-birinə dəstək verən etmək üçün vacibdir. Bu, gülərüz və qarşılıqlı hörmətlə başlar.

Ailə daxilində müsbət davranışları təşviq etmək, qarşılıqlı sevgi, anlayış və dəstək mühitinin yaradılmasından keçir. Bu, həm ailə üzvlərinin daha xoşbəxt və dəyərli hiss etmələrini təmin edir, həm də ailənin ümumi harmoniya və rifahına kömək edir. Müsbət davranışları təşviq etmək üçün açıq ünsiyyət, mükafatlandırma, nümunə olma və dəstəkləyici bir atmosfer yaratmaq kimi sadə amma təsirli üsullar tətbiq edilə bilər.

Hazırladı: UĞUR