Səhərlər ürəkbulanma, bir çox insan üçün narahatlıq verici, bəzən isə gündəlik fəaliyyətə mane olan bir simptomdur. Bu halın ortaya çıxması müxtəlif səbəblərlə bağlı ola bilər və onların düzgün müəyyən edilməsi, həm sağlamlıq problemlərinin vaxtında aşkarlanması, həm də həyat keyfiyyətinin qorunması baxımından vacibdir.

1) Nadir, lakin ciddi səbəblər

Bəzən səhər ürəkbulanması ürək çatışmazlığı və ya qalxanabənzər vəzi (tiroid) problemləri ilə əlaqəli ola bilər.

Ürək çatışmazlığı: Ürəyin qanı bədəndə səmərəli şəkildə dövran etdirə bilməməsi, mədə-bağırsaq sisteminə və mərkəzi sinir sisteminə təsir göstərərək ürəkbulanma və halsızlıq yarada bilər. Səhər saatlarında bu simptomlar daha aydın hiss olunur, çünki bədən gecə boyu istirahət edir və qan dövranı nisbətən yavaşlayır.

Qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri: Hormon səviyyələrindəki pozğunluqlar həzm sisteminin fəaliyyətinə təsir edərək mədə turşuluğunun dəyişməsinə və ürəkbulanmanın meydana gəlməsinə səbəb ola bilər. Hipertiroidizm və ya hipotiroidizm simptomları arasında yorğunluq, əhval dəyişikliyi və hətta ürək döyünməsində artım müşahidə oluna bilər.

2) Mədə-bağırsaq sisteminin xəstəlikləri

Ürəkbulanmanın daha yayılmış səbəblərindən biri mədə və bağırsaq sistemi ilə əlaqədardır:

Qastrit və mədə xorası: Mədənin iltihablanması və ya eroziyası xüsusilə səhərlər, mədə boş olduqda, mədə turşuluğunun artması ilə əlaqədar ürəkbulanma yarada bilər.

Reflüks xəstəliyi (GERD): Mədə turşusunun qida borusuna geri axması, yuxu zamanı yatay vəziyyətdə olduqda daha çox hiss olunur və səhərlər ürəkbulanma ilə birgə yanma, boğazda acı dad və bəzən qusma müşahidə olunur.

Pankreatit və xolesistit: Pankreas və öd kisəsinin iltihabı qarın ağrısı, iştahsızlıq və ürəkbulanma ilə müşayiət olunur. Bu hallarda simptomlar yalnız səhərlər deyil, gün ərzində də təkrarlana bilər.

3) Metabolik pozğunluqlar

Diabetli şəxslərdə səhər ürəkbulanması qlükoza və karbohidrat mübadiləsinin pozulması nəticəsində baş verə bilər. Bu vəziyyətin əlavə simptomları bunlardır:

Ağızda quruluq

Davamlı susuzluq

Güclü yorğunluq

Bəzən başgicəllənmə

Bu simptomlar qan şəkərinin dəyişkənliyi ilə əlaqəlidir və düzgün idarə olunmadıqda ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.

4) Dərmanların təsiri

Bəzi dərmanlar mədə-bağırsaq sisteminə mənfi təsir göstərə bilər. Xüsusilə:

Antibiotiklər – bəzi növləri mədə mukozasına təsir edərək ürəkbulanma və həzm pozğunluğuna səbəb ola bilər.

Antidepresantlar – mədə turşuluğunu artıraraq və mədənin boşalma müddətini uzadaraq səhər ürəkbulanmasına səbəb ola bilər.

Bu halda həkim məsləhəti vacibdir; bəzən dozanın dəyişdirilməsi və ya alternativ dərman seçimi simptomları əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

5) Sadə, gündəlik səbəblər

Yemək qəbulu arasında uzun fasilə verilməsi də ürəkbulanmanı artıran amillərdən biridir. Aclıq zamanı mədə turşuluğu artır, bu da ürəkbulanma və narahatlıq yaradır. Adətən bu simptom yemək qəbulundan sonra normallaşır.

6) Praktiki məsləhətlər

Səhər yeməyini tam və balanslı etmək, xüsusilə yulaf, qatıq, meyvə kimi yüngül qidalar seçmək.

Dərmanların qəbulu ilə bağlı hər hansı bir narahatlıq varsa, həkimə müraciət etmək.

Şəkərli diabet xəstələri üçün qan şəkərini yoxlamaq və lazım olduqda qida planını tənzimləmək.

Reflüksü olan şəxslər üçün gecə yatmazdan əvvəl ağır və turşulu qidalardan çəkinmək.

Uzun müddət yemək yeməməkdən qaçınmaq; kiçik, tez-tez qidalanma ilə mədə turşuluğunu tarazlamaq.

Nəticə: Səhərlər ürəkbulanma müxtəlif səbəblərlə bağlı ola bilər. Əgər simptomlar davamlı, güclü və ya əlavə əlamətlərlə müşayiət olunursa – məsələn, başgicəllənmə, qarın ağrısı, döyünən ürək və ya ciddi yorğunluq – terapevt və ya ailə həkimi ilə məsləhətləşmək vacibdir. Ertələmədən düzgün diaqnostika və müalicə həyat keyfiyyətinizi əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilər.

Nərminə Abbasova

Terapevt və ailə həkimi