Son illərdə soyuq suda çimmək və ya soyuq duş qəbul etmək sağlam həyat tərzinin bir hissəsi kimi geniş müzakirə olunur. Xüsusilə qış aylarında açıq suda çimmək və ya gündəlik həyatımızda soyuq su prosedurlarından istifadə etmək bəzi insanlar üçün faydalı hesab edilir. Lakin bu üsul hər kəs üçün uyğun deyil və düzgün qaydalara əməl olunmadıqda müəyyən risklər də yarada bilər.

Soyuq suda çimməyin müsbət təsirləri

1) İmmunitet sisteminin güclənməsi

Soyuq su ilə qısa müddətli təmas bədənin müdafiə mexanizmlərini aktivləşdirə bilər. Bu zaman qan dövranı sürətlənir, orqanizmin stressə uyğunlaşma qabiliyyəti artır. Bəzi araşdırmalar göstərir ki, müntəzəm soyuq duş qəbul edən insanlarda yüngül respirator xəstəliklərə tutulma riski müəyyən qədər azalır.

2) Qan dövranının yaxşılaşması

Soyuq su damarların əvvəlcə daralmasına, sonra isə genişlənməsinə səbəb olur. Bu proses qan dövranını aktivləşdirir və toxumaların oksigenlə təmin olunmasını yaxşılaşdırır.

3) Enerji və tonusun artması

Soyuq su ilə təmas zamanı sinir sistemi aktivləşir, ürək döyüntüləri bir qədər sürətlənir və orqanizmdə adrenalin ifrazı artır. Bu da insanın özünü daha enerjili və ayıq hiss etməsinə kömək edə bilər.

4) Stressin və gərginliyin azalması

Soyuq duş qəbul etmək bəzi insanlarda psixoloji rahatlama yaradır. Bu, xüsusilə səhər saatlarında qəbul edildikdə diqqəti artırmağa və günə daha aktiv başlamağa kömək edə bilər.

Soyuq suda çimməyin mümkün mənfi təsirləri

1) Ürək-damar sistemi üçün risk

Soyuq su ilə qəfil təmas damarların kəskin daralmasına səbəb olur. Bu isə ürək-damar xəstəlikləri olan insanlar üçün təhlükəli ola bilər. Qan təzyiqinin qəfil yüksəlməsi və ya ürək ritminin pozulması kimi hallar yarana bilər.

2) Hipotermiya (bədənin həddindən artıq soyuması)

Xüsusilə açıq su hövzələrində uzun müddət qalmaq bədənin temperaturunun təhlükəli səviyyədə düşməsinə səbəb ola bilər. Bu vəziyyət hipotermiya adlanır və tibbi müdaxilə tələb edə bilər.

3) İltihabi xəstəliklərin kəskinləşməsi

Bəzi hallarda soyuq su prosedurları xroniki xəstəlikləri olan insanlarda vəziyyətin pisləşməsinə səbəb ola bilər. Məsələn, sidik-cinsiyyət sistemi və ya oynaq xəstəlikləri olan şəxslər üçün risk yarada bilər.

Kimlər üçün tövsiyə olunmur?

Soyuq suda çimmək aşağıdakı şəxslər üçün tövsiyə olunmur:

ürək-damar xəstəlikləri olanlar

yüksək arterial təzyiqdən əziyyət çəkənlər

ağır xroniki xəstəlikləri olanlar

kəskin infeksion xəstəlik dövründə olan şəxslər

uşaqlar və yaşlı insanlar (xüsusilə nəzarətsiz şəkildə)

Düzgün yanaşma necə olmalıdır?

Əgər insan soyuq su prosedurlarına başlamaq istəyirsə, bunu tədricən etməlidir. Məsələn:

əvvəlcə ilıq su ilə duş qəbul edib, sonra suyun temperaturunu yavaş-yavaş azaltmaq

proseduru qısa müddətdən başlamaq (20–30 saniyə)

bədəni dərhal qurutmaq və isinmək

açıq suda çimməzdən əvvəl mütləq tibbi məsləhət almaq

Soyuq suda çimmək düzgün tətbiq edildikdə bəzi insanlar üçün faydalı ola bilər və orqanizmin adaptasiya qabiliyyətini artırmağa kömək edə bilər. Lakin bu üsul hər kəs üçün uyğun deyil və xüsusilə ürək-damar sistemi ilə bağlı problemi olan şəxslər ehtiyatlı olmalıdırlar. Buna görə də belə prosedurlara başlamazdan əvvəl həkimlə məsləhətləşmək tövsiyə olunur.

Sağlam həyat tərzi seçərkən əsas prinsip – orqanizmin imkanlarını nəzərə almaq və təhlükəsiz yanaşmanı qorumaqdır.

Nərminə Abbasova

Terapevt və ailə həkimi