Son bir neçə həftədə Azərbaycanda influenzanın sürətlə yayılması ilə əlaqədar olaraq, uşaqlar arasında bu xəstəlik daha çox nəzərə çarpır. Hava şəraitinin dəyişməsi, mövsümə uyğun olaraq temperaturun düşməsi və məktəblərin açılması bu infeksiyanın daha sürətlə yayılmasına səbəb olur. İnfluenza, xüsusilə kiçik yaşlı uşaqlar üçün ciddi təhlükə yarada bilər. Bu məqalədə influenzanın nə olduğu, uşaqlar üçün nə qədər təhlükəli olduğu, hansı əlamətləri göstərə biləcəyi və valideynlərə tövsiyələr barədə geniş məlumat veriləcək.

İnfluenza nədir?

İnfluenza, yuxarı tənəffüs yollarını təsir edən, A, B və C tipləri olan bir virus infeksiyasıdır. Hər il dünyada milyonlarla insanın tutulmasına səbəb olan bu xəstəlik, ümumiyyətlə mövsümi olaraq yayılır və payızdan qışa keçid dövründə daha aktiv olur. İnfluenza virusu, çox sürətlə yayılan və asanlıqla insanlardan insanlara keçə bilən bir patogen olduğundan, kollektiv və qapalı mühitlərdə bu xəstəlik daha sürətlə yayılır. Xəstəlik, əsasən tənəffüs yoluyla, yəni öskürək, asqırıq, danışıq zamanı yayılan damcılar vasitəsilə insanlara keçə bilir.

İnfluenzanın əlamətləri

İnfluenzanın simptomları, digər soyuqdəymə xəstəliklərindən fərqlənə bilər. Xüsusilə uşaqlarda, bu xəstəliyin əlamətləri çox daha güclü şəkildə özünü göstərə bilər. Aşağıda influenza ilə əlaqədar ən çox rast gəlinən simptomları təqdim edirəm:

Yüksək hərarət: İnfluenzanın ən tipik əlamətlərindən biri yüksək temperaturun olmasıdır. Uşaqlarda bu, 39°C və ya daha yüksək ola bilər.

Baş ağrısı və əzələ ağrıları: Uşaqlar baş ağrısı, bel və əzələ ağrılarından şikayət edə bilər. Bu da uşağın gündəlik fəaliyyətlərini yerinə yetirməsini çətinləşdirir.

Quru öskürək və boğaz ağrısı: İnfluenzanın digər bir əlaməti boğazın quruması və öskürəkdir. Uşaqlar bu səbəbdən udma çətinliyi və boğaz ağrısı yaşayırlar.

Burun axıntısı və tıxanması: Burun axıntısı, soyuqdəymə ilə qarışdırıla bilər, amma influenzada bu simptom daha şiddətli ola bilər.

Qusma və ishal: Xüsusilə kiçik yaşlı uşaqlarda, influenzanın nəticəsi olaraq, qida borusunun və mədənin təsirlənməsi səbəbindən qusma və ishal da müşahidə edilə bilər.

Uşağınızda bu əlamətlərdən bir neçəsi varsa, dərhal həkimə müraciət etmək vacibdir. İnfluenzanın başlanğıc mərhələsində müalicə olarsa, xəstəlik çox tez bir zamanda nəzarət altına alına bilir.

Kimlər risk altındadır?

İnfluenza, hər yaşda insanda görülə bilər, lakin bəzi qruplar bu xəstəliyi daha ağır şəkildə keçirə bilər. Bu qruplara aşağıdakılar daxildir:

Kiçik uşaqlar: 5 yaşdan kiçik uşaqlar, xüsusilə immuniteti zəif olanlar, infeksiyanı daha ağır keçirə bilər. İnfluenzanın ağır nəticələri arasında bronxit, pnevmoniya və digər ağırlaşmalar meydana gələ bilər.

Yaşlı insanlar: 65 yaşdan yuxarı şəxslər, xüsusilə xroniki xəstəlikləri olanlar, infeksiyaya qarşı daha zəif müqavimət göstərir.

Xroniki xəstəlikləri olanlar: Astma, şəkərli diabet, ürək xəstəlikləri və ya digər xroniki xəstəlikləri olan şəxslər, infeksiyaya qarşı daha həssasdır.

Hamilə qadınlar: Hamiləlik dövründə immunitet sistemi zəifləyə bilər, bu da influenza ilə bağlı ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.

İmmuniteti zəif olan uşaqlar: Uşaqlar, xüsusən də immuniteti zəif olanlar, infeksiyaya qarşı daha həssasdır.

Bu risk qruplarında olan uşaqlarda influenzanın fəsadlarının daha ağır olma ehtimalı yüksəkdir. Belə uşaqların müalicəsi zamanı daha diqqətli olmaq və vaxtında tibbi müdaxiləyə başlamaq vacibdir.

Valideynlərə tövsiyələr

Valideynlər olaraq, uşaqların influenza xəstəliyindən qorunması və müalicəsi üçün bir neçə vacib addımı atmalıyıq. Aşağıdakı tövsiyələr, xəstəliyin yayılmasının qarşısını almağa və uşağınızın sağalmasını sürətləndirməyə kömək edə bilər:

Əllərin tez-tez yuyulması: Uşaqlarınıza düzgün əllərini yumağı öyrədin. Hər yeməkdən əvvəl, ayaqyolundan istifadə etdikdən sonra və ictimai yerlərdən gəldikdən sonra əllərin yaxşıca yuyulması xəstəliyin yayılmasının qarşısını alır.

Yuxu və istirahət: Uşaqlar xəstə olduqda, onların kifayət qədər yuxu və istirahət etməsinə imkan yaradın. Bu, bədənin xəstəliklə mübarizə aparmasına kömək edər.

Köhnə və soyuq havada qorunma: Uşağınızı çox soyuq havalarda, xüsusən də küləkli şəraitdə qorumağa çalışın. Soyuq hava, immuniteti zəiflədir və uşağı xəstəliklərə daha həssas edir.

Vitaminlər və balanslı qidalanma: Uşağınıza C vitamini ilə zəngin qidalar, meyvə və tərəvəzlər verin. Bunlar immun sistemini gücləndirir və xəstəliklərə qarşı müqaviməti artırır.

Məktəbə göndərməmək: Uşağınız xəstədirsə, onu məktəbə və ya uşaq bağçasına göndərməyin. Bu, digər uşaqların da xəstələnməsinin qarşısını alar.

Yuxarıdakı məsləhətlər, uşağınızın sağalmasına kömək edə bilər və xəstəliyin ətrafda yayılmasının qarşısını alar.

Nə zaman həkimə müraciət etməliyik?

İnfluenza, xüsusən uşaqlarda ciddi fəsadlar yarada bilər. Uşağınızın vəziyyəti pisləşirsə və aşağıdakı simptomlar varsa, dərhal həkimə müraciət edin:

Yüksək hərarət 3 gündən çox davam edirsə

Nəfəs darlığı və ya sinə ağrısı varsa

Qusma və ishal davam edirsə

Uşağınızda davamlı yorğunluq, halsızlıq və uyuşma hissi varsa

Uşağınızın ağzında və ya əllərində qeyri-adi rəng dəyişiklikləri varsa

Bu simptomlar uşağın vəziyyətinin pisləşdiyini göstərə bilər və təcili tibbi müdaxilə tələb edə bilər.

İnfluenza xəstəliyi mövsümi olaraq yayılsa da, uşaqların sağlamlığını qorumaq üçün tədbir görmək çox vacibdir. Hər hansı bir şübhəli əlamət yaranarsa, uşağınızı həkimə göstərməkdən çəkinməyin. Uşağınızın immunitetini gücləndirmək üçün sağlam qidalanma, istirahət və gigiyenik qaydalara riayət etmək əsasdır. Həmçinin, əgər uşağınız xəstədirsə, məktəb və digər kollektiv mühitlərə göndərməyin. Unutmayın ki, vaxtında müalicə, hər hansı bir xəstəliyin ağırlaşmasının qarşısını alar.

Pediatr Fəridə Məmmədova