Pulun xoşbəxtlik gətirmədiyi deyilsə də, heç olmasa insana xoşbəxt olmadığı zaman nələri almamağı öyrədir. Pulun sikkə və əskinas formasından rəqəmsal formaya keçməsi, gündəlik, həftəlik və ya aylıq nə qədər xərclədiyimizi anlamağı çətinləşdirir.

Xərcləri izləmək – vəsaitin hara yönəldiyini başa düşmək baxımından faydalı üsuldur. Lakin bu, problemin yalnız bir hissəsidir. Borc dövründən çıxmaq isə əlavə səy və intizam tələb edir. Büdcədən artıq “artıqları” ixtisar etmək, qənaət etməyə və ehtiyat fondunun formalaşdırılmasına imkan yaradır.

Maliyyə mütəxəssisləri bildirirlər ki, artıq xərcləmənin qarşısını almağın əsas yolu – sanki çox pulunuz varmış kimi davranmağı dayandırmaqdır. Bu vərdişdən qurtulmağın beş əsas yolu aşağıdakılardır:

1) Kredit kartını məsuliyyətsiz şəkildə istifadə etməyin

Ən vacib və təsirli addım – kredit kartının yanlış istifadəsindən imtina etməkdir. Bu cür kartlar insanda daha çox vəsaiti olduğu illüziyasını yarada bilər. Nəticədə, real büdcəyə uyğun olmayan xərclər ortaya çıxır.

Kredit kartı əvəzinə debet kartı və ya nağd ödəniş üsullarına üstünlük vermək, borc yükünün qarşısını almağa kömək edir.

2) Geyim xərclərini yenidən qiymətləndirin

Büdcəyə nəzarət çərçivəsində geyim alışlarına da diqqət yetirmək vacibdir. Brend mağazalar yerinə ikinci əl və ya endirimli satış nöqtələrinə üstünlük vermək, həm keyfiyyətli məhsullar əldə etməyə, həm də artıq xərclərin qarşısını almağa şərait yaradır.

Onlayn alış-verişin cazibəsinə qapılmamaq üçün əvvəlcədən planlı hərəkət etmək tövsiyə olunur.

3) Abunəliklərinizi gözdən keçirin

Axın platformalarının (streaming xidmətləri) bir çoxu artıq reklamlı modellərə keçid edib. Bu baxımdan, istifadə etmədiyiniz abunəliklərdən imtina etməyin vaxtı çatmış ola bilər.

Bank çıxarışlarını, elektron poçt bildirişlərini və tətbiq mağazasında aktiv abunəlikləri yoxlayaraq, hansı xidmətlərə real ehtiyacınız olduğunu müəyyən edə bilərsiniz. İstəsəniz, bu prosesi asanlaşdırmaq üçün abunəlik izləmə tətbiqlərindən də yararlana bilərsiniz.

4) Yemək vərdişlərinizi büdcəyə uyğunlaşdırın

Çölə çıxmaq və paket sifarişləri tez-tez ərzaq büdcəsinin artmasına səbəb olur. Halbuki evdə asan və sərfəli yeməklər hazırlamaqla həm vaxt, həm də maliyyə baxımından qənaət mümkündür.

Həftəlik yemək planlaması və əvvəlcədən bişirmə vərdişləri uzunmüddətli iqtisadi fayda təmin edir.

5) Emosional alış-verişdən uzaq durun

Sosial şəbəkələrdəki reklamlar və məzmun tövsiyələri emosional alış-verişə təkan verə bilər. Bu vərdişə qarşı “24 saat qaydasını” tətbiq etmək tövsiyə olunur: istədiyiniz məhsulu almaq qərarını verməzdən əvvəl bir gün gözləyin. Çox güman ki, ertəsi gün həmin məhsula ehtiyac duymayacaqsınız.

Onlayn səbətə məhsul əlavə etmək alış hissi yaratsa da, real ödəniş etmədən bu istəkdən uzaqlaşmaq mümkündür. Bu yanaşma həm psixoloji rahatlıq yaradır, həm də büdcəni qorumağa kömək edir.

Tənzilə Ağabalayeva