Saytımızın “Bizim qonaq” rubrikaının qonağı hüquqşünas Fidan Qarayevadır. O, həm hüquqi məsləhət sahəsində, həm də hüquqi maarifləndirmə layihələrində fəal iştirak edir. Fidan Qarayeva eyni zamanda “Gencaile.az” saytında məqalələri ilə çıxış edir və gənc nəsilə hüquqi biliklərin çatdırılması istiqamətində töhfələr verir. Biz Fidan xanımla hüquq sahəsinin çağırışları, gənc hüquqşünasların qarşılaşdığı çətinliklər və müasir dövrdə hüququn rolu haqqında danışdıq.

– Fidan xanım, hüquq sahəsində fəaliyyətə necə başladınız və bu sahəni seçməyinizdə əsas motivasiyanız nə oldu?

Mən hüquq sahəsinə həmişə insanlara yardım etmək və ədaləti təmin etmək arzusu ilə gəlmişəm. Universitet illərində hüquqi problemləri araşdırmaq mənim üçün həm intellektual, həm də sosial cəhətdən çox maraqlı idi. Bu sahəni seçməkdə əsas motivasiyam, cəmiyyət üçün faydalı olmaq və insanların hüquqlarını qorumaq idi.

– Azərbaycanda hüquq sahəsində işləyən gənc hüquqşünaslar hansı çətinliklərlə üzləşirlər?

Ən böyük çətinliklərdən biri praktiki təcrübənin azlığıdır. Teorik bilikləri universitetdə əldə etmək mümkündür, amma real həyatda mürəkkəb hüquqi məsələlərlə üzləşmək daha çətindir. Bundan əlavə, hüquqi sistemdə bəzi mürəkkəb prosedurlar və bürokratiya gənc hüquqşünasların fəaliyyətinə mane ola bilər.

– Hüquqi maarifləndirmənin cəmiyyətdə rolu haqqında fikirləriniz nədir?

Hüquqi maarifləndirmə cəmiyyətin əsas sütunlarından biridir. İnsanlar öz hüquqlarını və vəzifələrini bilməlidirlər ki, ədalətsizliklərlə qarşılaşdıqda müdafiə olunmaq imkanları olsun. Biz, hüquqşünaslar, bu sahədə ictimaiyyətlə iş aparmalı və hüquqi bilikləri sadə, anlaşıqlı dildə çatdırmalıyıq.

– Müasir dövrdə texnologiyanın hüquq sahəsinə təsiri necə qiymətləndirilə bilər?

Texnologiya hüquq sahəsini həm asanlaşdırır, həm də yeni problemlər yaradır. Məsələn, rəqəmsal müqavilələr, kibertəhlükəsizlik və məlumatların qorunması sahəsində hüquqi çətinliklər ortaya çıxır. Hüquqşünaslar daim yeni texnoloji trendləri izləməli və qanunvericiliyə uyğun şəkildə müştərilərinə xidmət göstərməlidirlər.

– Hüquq sahəsində etik prinsiplər nə qədər önəmlidir və onları pozan hallara necə yanaşırsınız?

Hüquq sahəsində etik prinsiplər çox vacibdir, çünki hüquqşünasın fəaliyyəti həm müştərinin, həm də cəmiyyətin etimadına bağlıdır. Etik prinsiplərə riayət etməyən hallarda, məsələn, müştərinin hüquqlarını düzgün qorumaq əvəzinə şəxsi maraqları önə çəkmək, həm peşəkar nüfuz itirir, həm də hüquqi məsuliyyət doğurur. Biz, hüquqşünaslar, hər zaman qanun və etik prinsipləri eyni dərəcədə əsas götürməliyik.

– Azərbaycanda hüquqi islahatlar sahəsində hansı dəyişiklikləri önəmli hesab edirsiniz?

Son illərdə hüquqi islahatlar sahəsində bir sıra önəmli addımlar atılıb. Məsələn, məhkəmə prosedurlarının rəqəmsallaşdırılması və mülki proseslərin sadələşdirilməsi vətəndaşlar üçün hüquqa çıxışı asanlaşdırır. Lakin hələ də bəzi qanunvericilik boşluqları və mürəkkəb prosedurlar mövcuddur ki, onları daha da təkmilləşdirmək lazımdır.

– Hüquqşünasların peşəkar inkişafında hansı əlavə bacarıqlar əhəmiyyətlidir?

Yalnız hüquqi biliklər kifayət deyil. Hüquqşünaslar üçün kommunikasiya bacarıqları, analitik düşüncə və texnologiyanı effektiv istifadə etmək bacarığı da vacibdir. Müştəri ilə ünsiyyət, sənədlərin düzgün hazırlanması və mürəkkəb hüquqi məsələlərin sadə dildə izah edilməsi peşəkar uğurun açarıdır.

– İnsan hüquqları və sosial ədalət məsələlərində hüquqşünasların rolu necədir?

Hüquqşünasların rolu sadəcə məhkəmədə müdafiə etməkdən ibarət deyil. İnsan hüquqlarının qorunması, sosial ədalətin təmin olunması və cəmiyyətdə hüquqi mədəniyyətin inkişafı da bizim vəzifələrimizdəndir. Xüsusilə gənc hüquqşünaslar bu sahədə fəal olmalı və hüquqi maarifləndirmə vasitəsilə vətəndaşların bilik səviyyəsini artırmalıdır.

– Son olaraq, hüquqşünas olmaq istəyən gənclərə hansı tövsiyələri verərdiniz?

Hüquqşünaslıq yalnız qanunları bilmək deyil, həm də ədaləti qorumaq sənətidir. Gənclərə tövsiyəm, hər zaman öyrənməyə davam etsinlər, praktik təcrübə qazansınlar və etik prinsiplərdən heç vaxt uzaqlaşmasınlar. Ədalətli və məsuliyyətli olmaq hüquqşünaslığın əsas şərtləridir.

Söhbətləşdi: Tural Məmmədov