Qrip və soyuqdəymə çox oxşar simptomlarla özünü göstərə bilən, ancaq fərqli xəstəliklərdir. Hər iki xəstəlik də tənəffüs yollarını təsir edir, amma onların yaranma səbəbləri, simptomları və müalicə üsulları fərqlidir. Bu məqalədə, qrip və soyuqdəymənin arasındakı əsas fərqləri və bu fərqlərin nə üçün vacib olduğunu izah edəcəyəm.

1) Yaranma səbəbləri

Soyuqdəymə: Soyuqdəymə bir neçə fərqli virusun, ən çox isə rhinovirusun səbəb olduğu yüngül bir tənəffüs yolu infeksiyasıdır. Hava şəraiti, stress, zəif immunitet və digər amillər bu xəstəliyin yaranmasına şərait yarada bilər. Soyuqdəymə əsasən burun, boğaz və bəzən də bronxları təsir edir.

Qrip: Qrip isə influenza virusu tərəfindən törədilən ciddi bir infeksiyadır. Qrip, soyuqdəymədən fərqli olaraq, bədənin ümumi vəziyyətini daha ciddi şəkildə təsir edir və çox vaxt ağırlaşmalara səbəb ola bilər.

2) Simptomlar

Simptomlar baxımından hər iki xəstəlik bir-birinə oxşasa da, bunların şiddəti və yayılma sürəti fərqlidir.

Soyuqdəymə:

Simptomlar adətən yüngül və sürətlə inkişaf etməz. Soyuqdəymənin başlanğıcında burun axması, boğaz ağrısı və zəif öskürək müşahidə olunur.

Yüngül baş ağrısı və bəzən bədən ağrıları ola bilər.

Fever (istilik) çox nadir olur, və əgər varsa, çox yüngül olur.

Nəfəs darlığı və ağır öskürək nadir hallarda görülür.

Qrip:

Qripin simptomları güclü və sürətlə inkişaf edir. Qrip bir neçə saat içində bədəni əhatə edir.

Yüksək atəş, bədən ağrıları, dondurucu üşümə və kəskin yorğunluq tipik əlamətləridir.

Boğaz ağrısı və burun axması daha az görünür, amma şiddətli öskürək, nəfəs darlığı və baş ağrıları daha çox olur.

Mədə-bağırsaq simptomları (qusma və ya ishal) qripin xüsusiyyətlərindəndir, xüsusilə uşaqlarda daha çox görülür.

3) Xəstəliyin yayıldığı vaxt

Soyuqdəymə: Soyuqdəymə, adətən, xəstənin ilk simptomlarını hiss etməsindən 2-3 gün sonra yayılmağa başlayır. Təsir etdiyi müddət təxminən 1 həftədir, lakin bəzən daha uzun müddət də davam edə bilər.

Qrip: Qripin inkubasiya dövrü (xəstəliyin orqanizmdə yayılması) daha sürətlidir. Xəstənin qrip olduğunu anlaması ilə, bu xəstəlik artıq başqalarına yayıla bilər. Qripin simptomları 1-2 həftə arasında davam edə bilər, lakin ağır hallarda bu müddət uzana bilər.

4) Ciddilik və komplikasiyalar

Soyuqdəymə: Soyuqdəymə adətən yüngül və öz-özünə sağalan bir xəstəlikdir. Bu xəstəlik, çox nadir hallarda ciddi komplikasiyalar törədər. Lakin, soyuqdəymə immuniteti zəif olan insanlarda (yaşlılar, uşaqlar və ya xroniki xəstəliyi olanlar) bəzən daha ciddi fəsadlara yol aça bilər.

Qrip: Qrip ciddi bir xəstəlikdir və daha çox komplika olunur. Qrip, xüsusilə yaşlılar, uşaqlar, hamilə qadınlar və xroniki xəstəlikləri olanlar üçün həyati təhlükə yarada bilər. Qrip nəticəsində pnevmoniya, bronxit, sinüzit, orta qulaq iltihabı kimi ağırlaşmalar baş verə bilər. Bəzən qrip nəticəsində ölüm halları da qeydə alınır.

5) Müalicə yöntemləri

Soyuqdəymə: Soyuqdəymə üçün spesifik bir antiviral müalicə mövcud deyil. Yüngül simptomlar üçün, isti içkilər, buranı duzlu su ilə yaxalamaq, boğaz pastilləri və əksər analjeziklər (paracetamol kimi) istifadə edilir.

İstirahət və bol su içmək əsas müalicə üsullarındandır.

Qrip: Qripin müalicəsində daha çox antiviral dərmanlar (oseltamivir və ya zanamivir kimi) istifadə edilir. Bu dərmanlar xəstəliyin şiddətini azaldır və xəstəliyin müddətini qısaldır. Lakin, bu dərmanlar yalnız simptomların başladığı ilk 48 saat ərzində effektivdir.

Yüksək hərarət və bədən ağrıları üçün ağrıkəsicilər istifadə edilə bilər. Qripin müalicəsində həmçinin, istirahət və bol maye qəbul etmək vacibdir.

6) Təhlükə qrupundakı insanlar

Soyuqdəymə: Soyuqdəymə hər yaşda və hər kəsdə yaranabilir, lakin xəstəlik adətən yüngül olur və komplikasiyalara səbəb olmur.

Qrip: Qrip, xüsusilə uşaqlar, yaşlılar, hamilə qadınlar, immuniteti zəif olan şəxslər və xroniki xəstəlikləri olanlar üçün çox daha təhlükəlidir. Onlar daha çox ağırlaşmalara və ciddi nəticələrə məruz qala bilərlər.

Soyuqdəymə və qrip arasındakı fərqləri anlamaq, müalicə və qorunma üçün çox vacibdir. Qrip daha ciddi və həyati təhlükə yarada bilən bir xəstəlik olduğundan, onun müalicəsi və düzgün yanaşması xüsusilə önəmlidir. Soyuqdəymə adətən öz-özünə sağalır və yüngül simptomlarla keçər. Lakin, hər iki xəstəlikdə də ən yaxşı yanaşma erkən mərhələdə həkimə müraciət etməkdir.

Qeyd: Əgər qrip və ya soyuqdəymə simptomları davam edərsə və ya ağırlaşarsa, mütləq bir həkimə müraciət etmək lazımdır. Qripin erkən müalicəsi ağırlaşmaların qarşısını almağa kömək edir.

Nərminə Abbasova

MayoMed Medikal Fizioterapiya və Reabilitasiya Mərkəzinin baş həkimi, terapevt və ailə həkimi

Həkimlə əlaqə saxlamaq istəyənlər Əhməd Rəcəbli 207-də yerləşən MayoMed klinikasına müraciət edə (TEL: (012) 464 86 93; 464 86 94; 464 86 95) və ya (051) 866 02 20; (051) 567 66 96 mobil nömrələri ilə birbaşa Nərminə Abbasova ilə əlaqə saxlaya bilərlər.