Ürək tutması (miokard infarktı) qəfil inkişaf edən və insan həyatı üçün birbaşa təhlükə yaradan ən ciddi tibbi hallardan biridir. Bu vəziyyət ürəyi qidalandıran damarların tutulması nəticəsində ürək əzələsinin zədələnməsi ilə baş verir. Vaxtında müdaxilə olunmadıqda ürək toxumasında geri dönməz dəyişikliklər yaranır və bu da ağır fəsadlara, hətta ölümə səbəb ola bilər. Məhz buna görə də əlamətlərin erkən tanınması və dərhal düzgün addım atılması həyati əhəmiyyət daşıyır.
Terapevt və ailə həkimi Nərminə Abbasovanın vurğuladığı kimi, ürək tutması hər insanda eyni cür əlamətlərlə özünü göstərməyə bilər. Bəzi hallarda simptomlar çox aydın və güclü olur, bəzi insanlarda isə daha zəif və qeyri-spesifik şəkildə ortaya çıxır. Xüsusilə qadınlarda, yaşlılarda və şəkərli diabeti olan şəxslərdə əlamətlər fərqli və daha gizli formada inkişaf edə bilər. Bu səbəbdən hər bir şübhəli vəziyyət ciddi qəbul olunmalıdır.
Ən geniş yayılmış və diqqət tələb edən ilk əlamət sinə nahiyəsində yaranan ağrıdır. Bu ağrı kəskin sancı şəklində deyil, daha çox sıxıcı, basqı yaradan, yandırıcı və ya doluluq hissi kimi təsvir edilir. Bəzi xəstələr bunu “sinəmin üstündə ağırlıq var” kimi ifadə edirlər. Ağrı bir neçə dəqiqə davam edə və ya dalğavari şəkildə gəlib-gedə bilər. Eyni zamanda bu ağrı bədənin digər hissələrinə – xüsusilə sol qola, çiyinə, boyuna, çənəyə və ya kürəyə yayılırsa, ürək mənşəli olma ehtimalı daha yüksək qiymətləndirilir.
İkinci mühüm əlamət nəfəs darlığıdır. Xəstə sakit vəziyyətdə olarkən belə kifayət qədər hava ala bilmədiyini hiss edə bilər. Yüngül hərəkətlər zamanı belə nəfəs çatışmazlığı daha da artır. Bəzi hallarda nəfəs darlığı sinə ağrısından əvvəl və ya ümumiyyətlə ağrı olmadan da baş verə bilər. Bu səbəbdən təkcə bu simptomun özü belə təcili tibbi qiymətləndirmə üçün əsasdır.
Üçüncü diqqətəlayiq simptom qəfil yaranan zəiflik və güclü tərləmədir. İnsan özünü halsız, enerjisiz hiss edir, bəzən ayaq üstə durmaq belə çətinləşir. Bununla yanaşı dəridə soyuq, yapışqan tərləmə müşahidə olunur. Bu əlamətlər orqanizmin ciddi stress altında olduğunu və ürək-damar sistemində problem yarandığını göstərə bilər.
Dördüncü qrup əlamətlər daha qeyri-spesifikdir və çox zaman digər xəstəliklərlə qarışdırıla bilər. Bunlara ürəkbulanma, qusma, mədə nahiyəsində narahatlıq, başgicəllənmə və ümumi səbəbsiz yorğunluq daxildir. Bəzi insanlar bu vəziyyəti qida zəhərlənməsi və ya həzm problemi kimi qiymətləndirərək vaxt itirirlər ki, bu da ciddi nəticələrə səbəb ola bilər.
Bundan əlavə, bəzi hallarda xəstədə narahatlıq hissi, səbəbsiz qorxu və ya panika da müşahidə oluna bilər. Bu, ürək tutması zamanı orqanizmin verdiyi əlavə reaksiyalardan biridir və diqqətdən kənarda qalmamalıdır.
Unutmaq olmaz ki, sadalanan əlamətlərdən yalnız biri belə müşahidə olunsa, xüsusilə də risk qrupuna daxil olan şəxslərdə (hipertoniya, diabet, artıq çəki, siqaret istifadəsi olanlar), dərhal təcili tibbi yardım çağırılmalıdır. Ətrafınızda kimsə bu əlamətləri yaşayırsa, onun vəziyyətini yüngül qiymətləndirmək olmaz. Hətta xəstə özü köməyə ehtiyac olmadığını desə belə, məsuliyyəti üzərinizə götürərək tibbi yardım təşkil etmək vacibdir.
Erkən diaqnostika və vaxtında tibbi müdaxilə ürək tutmasının ağır nəticələrinin qarşısını almaqda əsas rol oynayır. Unutmayın: bu vəziyyətdə hər dəqiqə qiymətlidir və düzgün zamanda atılan addım bir insanın həyatını xilas edə bilər.
