Artıq bir çox insan üçün hər hansı sual yarananda ilk müraciət edilən ünvan həkim, müəllim və ya ensiklopediya deyil, “Google” olur. Gün ərzində milyardlarla axtarışın həyata keçirildiyi bu platforma insanların nə ilə maraqlandığını, nədən narahat olduğunu və hətta səsləndirməyə çəkinəcəyi sualları belə üzə çıxarır.
Azərbaycanlı internet istifadəçilərinin axtarış vərdişləri də bu baxımdan kifayət qədər maraqlı mənzərə yaradır. Axtarış sisteminin avtomatik tamamlama funksiyası, müxtəlif SEO platformalarının statistikaları və istifadəçi tendensiyaları göstərir ki, insanlar təkcə xəbərlər, hava proqnozu və ya gündəlik məlumatlarla kifayətlənmirlər. Bəzən olduqca qəribə, gülməli, düşündürücü, hətta fəlsəfi suallara cavab axtarırlar.
Sağlamlıqla bağlı suallar ilk sıralardadır
İnsanların ən çox maraq göstərdiyi sahələrdən biri sağlamlıqdır. Ən kiçik narahatlıq zamanı belə bir çox insan əvvəlcə həkimə yox, “Google”a müraciət edir.
Axtarışlarda tez-tez rast gəlinən suallar arasında bunlar yer alır:
“Niyə göz qapağı atır?”
“İnsan niyə əsnəyir?”
“Niyə yuxuda danışırıq?”
“Ürək niyə sürətlə döyünür?”
“Baş niyə tez-tez ağrıyır?”
“Ayaqlar niyə keyiyir?”
“Stress hansı xəstəliklərə səbəb olur?”
Bu cür sorğular insanların sağlamlıqları ilə bağlı ilk məlumatı internetdən əldə etməyə çalışdıqlarını göstərir. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, internetdə oxunan məlumatlar həkim müayinəsini əvəz edə bilməz və özbaşına diaqnoz qoymaq yanlış nəticələrə səbəb ola bilər.
Gündəlik həyatda yaranan qəribə suallar
Azərbaycanlı istifadəçilər bəzən elə mövzular axtarırlar ki, onları oxuyanda istər-istəməz təəccüblənmək olur.
Məsələn:
“Pişik niyə xiyardan qorxur?”
“Balıq niyə gözünü yummur?”
“Toyuq əvvəl yaranıb, yoxsa yumurta?”
“İnsan niyə hıçqırır?”
“Niyə göy guruldayır?”
“Ağaclar niyə payızda yarpaqlarını tökür?”
Bu suallar göstərir ki, insanlar gündəlik müşahidə etdikləri hadisələrin səbəbini öyrənməyə böyük maraq göstərirlər.
Münasibətlər haqqında cavab axtarışı
Axtarış sistemində ən çox rast gəlinən mövzulardan biri də sevgi, ailə və münasibətlərdir. Xüsusilə emosional vəziyyət yaşayan insanlar cavabı internetdə tapmağa çalışırlar.
Ən çox axtarılan suallardan bəziləri bunlardır:
“İnsan niyə xəyanət edir?”
“Sevən insan necə davranır?”
“Bir insanın yalan danışdığını necə bilmək olar?”
“Niyə mesajı oxuyub cavab vermir?”
“Məni sevdiyini necə anlayım?”
“Qısqanclıq sevgidirmi?”
Psixoloqlar hesab edirlər ki, bu cür sorğular insanların münasibətlərdə yaşadıqları qeyri-müəyyənlikləri və emosional narahatlıqları əks etdirir.
Pul qazanmaq və əlavə gəlir əldə etmək marağı artır
Son illərdə maliyyə mövzuları ilə bağlı axtarışların da sayı nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb. İqtisadi vəziyyət və yeni iş imkanları insanları bu sahədə daha çox məlumat axtarmağa sövq edir.
İstifadəçilər daha çox aşağıdakı suallara cavab axtarırlar:
“Necə tez pul qazanmaq olar?”
“Evdən işləyərək gəlir əldə etmək mümkündürmü?”
“Onlayn hansı işlər qazandırır?”
“Kriptovalyutaya investisiya etmək risklidirmi?”
“Passiv gəlir necə yaradılır?”
Bu tendensiya göstərir ki, insanlar ənənəvi iş modellərindən əlavə yeni qazanc yollarını araşdırmağa çalışırlar.
Texnologiya ilə bağlı narahatlıqlar
Smartfonlar və digər rəqəmsal cihazlar həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrildikcə, onlarla bağlı sualların sayı da artır.
Azərbaycanlı istifadəçilərin tez-tez axtardıqları mövzular arasında bunlar da var:
“Telefon məni dinləyir?”
“Wi-Fi şüaları zərərlidirmi?”
“Telefon niyə qızır?”
“Batareyanı 100 faiz doldurmaq düzgündürmü?”
“Telefon gecə enerji sərf edirmi?”
Bu sorğular insanların həm məxfilik, həm də texnologiyanın sağlamlığa təsiri barədə narahat olduqlarını göstərir.
Bürclər, yuxular və inanclar maraq doğurmaqda davam edir
Elm və texnologiyanın inkişafına baxmayaraq, mistik mövzulara maraq hələ də azalmayıb.
“Google”da tez-tez axtarılan suallardan bəziləri bunlardır:
“Yuxuda ilan görmək nə deməkdir?”
“Bu gün bürcümü nə gözləyir?”
“Qara pişik uğursuzluq gətirirmi?”
“Saatın eyni rəqəmlərini görmək nə deməkdir?”
“Yuxuda diş tökülməsi nəyi ifadə edir?”
Bu mövzular xüsusilə müəyyən dövrlərdə və sosial şəbəkələrdə trend olduqda daha çox maraq doğurur.
Hər axtarış cəmiyyət haqqında nəsə deyir
Mütəxəssislərin fikrincə, axtarış sistemlərində yazılan sorğular insanların gündəlik həyatda səsləndirmədikləri sualları, narahatlıqları və maraqlarını da ortaya qoyur. Bu səbəbdən “Google” axtarış tendensiyaları təkcə texnoloji statistika deyil, həm də cəmiyyətin psixoloji və sosial vəziyyətini əks etdirən mühüm göstəricilərdən biri hesab olunur.
Eyni zamanda, axtarış nəticələri zamanla dəyişir. Mövsüm, gündəmdə olan hadisələr, sosial şəbəkələrdə yayılan trendlər, iqtisadi vəziyyət və insanların həyat tərzi sorğuların istiqamətinə birbaşa təsir göstərir.
Bir sözlə, “Google” artıq sadəcə axtarış sistemi deyil. O, insanların nə düşündüyünü, nədən qorxduğunu, nəyə ümid etdiyini və ən çox hansı suallara cavab axtardığını göstərən bir növ rəqəmsal güzgüyə çevrilib.
