Cəmiyyətdə toyun təmtəraqlı keçirilməsi, bahalı nişan üzüyü seçilməsi və mərasimə böyük məbləğdə pul xərclənməsi bəzən gələcək ailə həyatının xoşbəxtliyi ilə əlaqələndirilir. Lakin aparılan bir araşdırmanın nəticələri bu yanaşmanın heç də həmişə doğru olmadığını göstərir. Məlum olub ki, bahalı toy və yüksək qiymətli nişan üzüyü uzunömürlü və xoşbəxt evliliyə zəmanət vermir. Hətta yüksək toy xərcləri ilə boşanma ehtimalı arasında müəyyən əlaqə müşahidə olunub.
Emori Universitetinin iqtisadçıları Endryu Frensis-Tan və Hüqo Mialon tərəfindən aparılan araşdırmada ən azı bir dəfə evli olmuş 3151 amerikalının məlumatları təhlil edilib. İştirakçılardan nişan üzüyünə və toy mərasiminə nə qədər vəsait xərclədikləri barədə məlumat alınıb. Tədqiqatçılar eyni zamanda ailənin gəliri, cütlüyün evlənmə yaşı, uşaqlarının olub-olmaması, nikahdan əvvəl birlikdə yaşayıb-yaşamamaları və digər demoqrafik göstəriciləri də nəzərə alıblar.
Araşdırmanın nəticələri xüsusilə toy və nişan üzüyünə ayrılan büdcə ilə bağlı maraqlı mənzərə ortaya qoyub. Məsələn, nişan üzüyünə 2-4 min dollar xərcləyən kişilərin boşanmış olma ehtimalı üzüyə 500-2000 dollar xərcləyən kişilərlə müqayisədə təxminən 1,3 dəfə yüksək olub.
Toy xərclərində isə fərq daha böyük olub. Toy mərasiminə 20 min dollardan çox vəsait xərcləyən qadınların boşanma ehtimalı toy büdcəsi 5-10 min dollar arasında olan qadınlarla müqayisədə təxminən 3,5 dəfə yüksək müəyyən edilib.
Ən aşağı boşanma göstəricilərindən biri isə toyuna 1000 dollardan az vəsait xərcləyən cütlüklər arasında müşahidə olunub.
Toyun böyüklüyü yox, ətrafdakı insanların dəstəyi önə çıxır
Araşdırmanın diqqətçəkən nəticələrindən biri də toyda iştirak edən qonaqların sayı ilə bağlı olub. Tədqiqatçılar daha çox qonağın iştirak etdiyi toyların daha uzunmüddətli nikahla əlaqəli olduğunu müəyyən ediblər.
Burada əsas məsələ toyun böyük və bahalı olması deyil. Daha çox qohum, dost və yaxın insanın mərasimdə iştirak etməsi cütlüyün sosial dəstək şəbəkəsinin genişliyini göstərə bilər. İnsanların münasibətlərinin ailə və dost çevrəsi tərəfindən dəstəklənməsi çətin dövrlərdə cütlüyə mənəvi dayaq ola bilər.
Başqa sözlə, araşdırmanın nəticələri toyun təmtərağından çox, cütlüyün ətrafındakı insanların və sosial münasibətlərin əhəmiyyətinə diqqət çəkir.
Bahalı toy sonradan maliyyə yükünə çevrilə bilər
Bəs niyə yüksək toy xərcləri boşanma ehtimalı ilə əlaqəli ola bilər?
Tədqiqatçılar bunun mümkün səbəblərindən biri kimi maliyyə stressini göstərirlər. Toy üçün böyük məbləğdə pul xərcləmək, xüsusilə də bu xərc üçün borc götürmək və ya ailənin maddi imkanlarını aşmaq yeni evlənən cütlüyün qarşısına əlavə maliyyə problemləri çıxara bilər.
Evliliyin ilk dövründə onsuz da yeni ev, məişət xərcləri, gündəlik ehtiyaclar və gələcək planlarla bağlı müxtəlif maliyyə öhdəlikləri yaranır. Bu mərhələdə toy üçün yaranmış böyük borclar və ya həddindən artıq xərclər əlavə gərginlik yarada bilər. Maliyyə məsələləri isə ailələrdə ən çox mübahisəyə səbəb olan mövzulardan biridir.
Bununla belə, yalnız toyun bahalı olmasını boşanmanın səbəbi kimi qəbul etmək düzgün olmaz. Məsələn, yüksək gəlirli insanların daha bahalı toy etməsi və eyni zamanda münasibətlərə təsir edən başqa sosial və psixoloji xüsusiyyətlərə malik olması mümkündür.
Bahalı üzük sevginin göstəricisi deyil
Nişan üzüyünün qiyməti də bəzən münasibətdə sevginin, bağlılığın və qarşı tərəfə verilən dəyərin göstəricisi kimi qəbul edilir. Halbuki münasibətin keyfiyyətini üzüyün qiyməti müəyyən etmir.
Minlərlə dollar dəyərində üzük alan bir cütlük də münasibətlərində ciddi problemlərlə üzləşə bilər. Daha sadə üzük seçən cütlük isə uzun və sağlam ailə həyatı qura bilər. Çünki evliliyin davamlılığı gündəlik münasibətlərdən, qarşılıqlı hörmətdən, etibardan, ünsiyyətdən, məsuliyyət bölgüsündən və problemləri birlikdə həll etmək bacarığından daha çox asılıdır.
Toy bir gün, evlilik isə illərlə davam edən münasibətdir
Toy insan həyatının ən yaddaqalan günlərindən biri ola bilər. Lakin həmin günün necə keçirilməsi ilə sonrakı illərdə qurulacaq ailə həyatını eyniləşdirmək doğru deyil.
Dəbdəbəli restoran, bahalı gəlinlik, qiymətli üzük, yüzlərlə qonaq və möhtəşəm dekorasiya toy gününü daha təmtəraqlı edə bilər. Amma bunların heç biri cütlüyə xoşbəxt evlilik vəd etmir.
Evlilikdə əsas sınaq toy günü deyil, toy bitdikdən sonra başlayır. Birlikdə yaşamaq, maliyyəni idarə etmək, məsuliyyətləri bölüşmək, fikir ayrılıqlarını həll etmək, bir-birinin ailələri ilə münasibət qurmaq və çətin günlərdə qarşı tərəfin yanında olmaq münasibətin həqiqi gücünü ortaya çıxarır.
Tədqiqatçılar da qeyd edirlər ki, araşdırmanın nəticələri bahalı toyun birbaşa boşanmaya səbəb olduğunu sübut etmir. Burada söhbət statistik əlaqədən gedir və nəticələr digər amillərlə birlikdə qiymətləndirilməlidir.
Ancaq araşdırmanın verdiyi əsas mesaj kifayət qədər düşündürücüdür: xoşbəxt evliliyin qiyməti toy büdcəsi ilə ölçülmür.
Bəzən böyük məbləğlər xərclənən bir toy yalnız bir gün davam edir, amma həmin gün üçün yaranan maliyyə yükü illərlə yeni ailənin üzərində qala bilər. Əksinə, daha sadə bir mərasim keçirərək maddi imkanlarını qoruyan və ətrafında ona dəstək olan insanlarla yeni həyata başlayan cütlük üçün əsas sərmayə toy deyil, sağlam münasibət ola bilər.
Əslində evliliyin ən qiymətli “üzüyü” bahalı zinət əşyası deyil, qarşılıqlı etibar, hörmət və sədaqətdir. Toyun qiyməti nə qədər yüksək olursa-olsun, ailənin möhkəmliyini müəyyən edən əsas amil cütlüyün bir-birinə və qurduqları həyata münasibətidir.
