Uşaqlarda baş ağrısı olduqca yaygın şikayətdir. Valideynlər üçün təhlükəli görünə bilər, amma əksər hallarda səbəblər sadə və müvəqqətidir. Buna baxmayaraq, müəyyən hallarda baş ağrısı ciddi xəstəliyin əlaməti ola bilər.

Aşağıdakı məqalə uşaqlarda baş ağrısının bütün əsas səbəblərini, simptomları, təhlükəli halları və evdə kömək yollarını əhatə edir.

1) Uşaqlarda baş ağrısı nə qədər yaygındır?

Məktəb yaşına çatmış uşaqların 30–40%-ində həyatında ən az 1 dəfə güclü baş ağrısı olur. Yeniyetmələrdə isə bu göstərici 50%-ə qədər yüksəlir.

Qızlarda xüsusilə 10–12 yaşdan sonra hormonal dəyişikliklərə görə baş ağrıları daha çox rast gəlinir.

2) Uşaqlarda baş ağrısının ən geniş yayılmış səbəbləri

2) 1.Yorğunluq və yuxu rejiminin pozulması

Uşaqların gündəlik ritmi pozulduqda baş ağrısı çox tez ortaya çıxır.

Gec yatmaq, səhər tez durmaq, gün ərzində çox aktivlik, ekran qarşısında uzun qalmaq — hamısı beynin və boyun əzələlərinin yorulmasına səbəb olur.

Əlamətlər:

Alın nahiyəsində ağırlıq

Göz ətrafında ağrı

Konsentrasiya pozulması

Nə kömək edir?

9–10-da yatağa getmək

1–2 saat ekran vaxtı limiti

Gündə ən az 1 saat açıq hava

2) 2.Su azlığı (susuzlaşma)

Uşaqlarda susuzlaşma bəzən çox gizli inkişaf edir. Xüsusilə aktiv, çox qaçan uşaqlarda su itkisi tez olur.

Baş ağrısı ilə yanaşı: ağız quruluğu, halsızlıq, başgicəllənmə, hirsli davranışlar ola bilər.

Həll: yaşa uyğun su miqdarı (məsələn, 4–8 yaş — gündə 1–1.2 litr).

2).3. Düzgün qidalanmama

Boş mədə, şirniyyat, qazlı içkilər, çox duzlu yeməklər baş ağrısını artırır.

Xüsusilə: uzun müddət yemək yemədən qalmaq şəkəri aşağı salır və baş gicəllənməsi + ağrı yaradır.

2) 4. Virus və bakterial infeksiyalar

Demək olar ki, bütün infeksiyalarda baş ağrısı müşahidə oluna bilər:

Qrip

Soyuqdəymə

Angina

Qulaq iltihabı

Sinusit

Əlamətlər:

qızdırma, titrətmə, burun tutulması, öskürək, halsızlıq.

Sinusit: alın və göz üstündə təzyiqvari ağrı ilə xarakterizə olunur.

2) 5. Stress və emosional gərginlik

Uşaqlar da böyüklər kimi stress yaşayır. Məktəb, imtahan, müəllim basqısı, dostlarla problem, ailə içi gərginlik uşaqlarda psixosomatik baş ağrılarına səbəb olur.

Əlamətlər:

Uşaq test, dərs, məktəb barədə danışanda ağrının artması

Səhərlər məktəbə getməzdən əvvəl ağrının başlaması

Qarın ağrısı ilə yanaşı görülə bilər

2) 6. Gözlə bağlı problemlər

Miopiya, astiqmatizm, uzağı və ya yaxını yaxşı seçə bilməmə — göz əzələlərini gərginləşdirir və baş ağrısı yaradır.

Mütləq nəzər müayinəsi lazımdır, əgər:

Uşaq TV-yə yaxın oturursa

Dərs yazarkən tez-tez gözünü qırpırsa

Gözündə yüklənmə hiss edirsə

2) 7. Migren

Migren uşaqlarda da olur və çox güclü ağrı ilə gedir.

Uşaq migreninin xüsusiyyətləri:

Ağrı adətən bir tərəfdə olur

İşıq, səs, qoxu narahat edir

Bulantı, hətta qusma ola bilər

Uşaq sakit, qaranlıq otağa çəkilmək istəyir

Migrenli uşaqların ailəsində çox vaxt eyni problem olan böyüklər olur.

2) 8. Boyun əzələ gərginliyi

Ağır çanta daşıyan, kompüter qarşısında pis oturan, çox telefon istifadə edən uşaqlarda boyun əzələləri gərilir və başın arxa hissəsində ağrı olur.

2) 9. Diş problemləri

Diş kariyesi, diş çıxması, dişlərin sıxılması (gecə bruksizm) gicgah nahiyəsində ağrı verə bilər.

2) 10. Qan azlığı (anemiya)

Anemiya olan uşaqlarda:

baş ağrısı

halsızlıq

tez yorulma

solğunluq

görülür.

2) 11. D vitamini, maqnezium çatışmazlığı

Bu vitamin və minerallar sinir sisteminə təsir etdiyinə görə onların azlığı baş ağrısı verə bilər.

2) 12. Allergiya

Toz, çiçək, heyvan tükü allergiyası burun tutulması və sinus təzyiqi yaratdığı üçün uşaqda baş ağrısı yaradır.

2) 13. Travma (zədə)

Düşmə, başa dəyən zərbə sonrası başlayan ağrı ciddiyə alınmalıdır.

Əgər qusma, yuxululuq, davranış dəyişiklikləri varsa — təcili müayinə tələb olunur.

3) Təhlükəli (qırmızı bayraq) əlamətlər

Aşağıdakılardan biri varsa, təcili həkim müayinəsi vacibdir:

✔ Çox güclü, qəfil başlayan ağrı

“ilk dəfə bu qədər güclü ağrı hiss edirəm” tipində

✔ Baş ağrısı + qusma (xüsusilə səhər)

✔ Baş ağrısı + boyun tutulması + qızdırma

Menyinqit riski.

✔ Görmədə problemlər, şüur bulanıqlığı

✔ Baş zədəsindən sonra başlayan ağrı

✔ Gündəlik baş ağrısı, xüsusilə gecə və səhər

✔ 5 yaşdan kiçik uşaqda şiddətli və davamlı ağrı

4) Evdə hansı tədbirlər kömək edir?

✔ Su içirmək

✔ Ekran vaxtını azaltmaq

✔ Qaranlıq və sakit otaqda dincəltmək

✔ Alın və boyun nahiyəsinə sərin kompres

✔ Boyun-gicgah masajı

✔ Hava almağa çıxarmaq

✔ Yuxusunu nizamlamaq

Dərman: Özbaşına heç bir ağrıkəsici vermək olmaz.

Uşaqlara yalnız həkim tərəfindən təyin edilən paracetamol və ya ibuprofen verilə bilər.

5) Baş ağrısının qarşısını alma yolları

Sağlam yuxu rejimi

Kafi su qəbulu

Sağlam qidalanma

Ekran müddətinin gündə max 1–2 saat olması

Mütəmadi fiziki aktivlik

Ağır məktəb çantasından qaçmaq

İllik göz müayinəsi

Stress idarəsi (məşğuliyyətlər, oyun, təmiz hava)

6) Nəticə

Uşaqlarda baş ağrısı çox vaxt ciddi səbəbdən qaynaqlanmır, lakin doğru müşahidə və yanaşma vacibdir. Səbəb düzgün müəyyən edilərsə, baş ağrısı qısa zamanda aradan qalxır. Valideyn nəyi izləməli olduğunu bilsə, həm uşağın vəziyyəti yüngülləşir, həm də lazımsız narahatlıq aradan qalxır.

Pediatr Atlaz Möhsümova

(Mütəxəssislə 077 250 11 37 mobil nömrəsi vasitəsiylə əlaqə saxlaya bilərsiniz.)