Boşanma prosesi zamanı, bir çox hallarda, tərəflər arasında ipotekada olan mənzilin bölünməsi məsələsi qarşıya çıxır. Bu, xüsusilə mülkiyyətin bölüşdürülməsi zamanı hüquqi cəhətdən mürəkkəb vəziyyətlərə səbəb ola bilər. Məhz bu nöqtədə, hər iki tərəfin öz hüquqlarını qorumaq üçün qanunvericiliyə uyğun davranması vacibdir.
Boşanma zamanı ipotekada olan mənzilin bölünməsi əsasən mülkiyyətin və borcun bölüşdürülməsi qaydalarına əsaslanır. İpotekada olan mənzilə aid qalan borcun ödənilməsi məsələsi hər iki tərəf tərəfindən bərabər şəkildə yerinə yetirilməlidir. Bu, o deməkdir ki, ipoteka borcu hələ tamamlanmamışsa, hər iki tərəf — kişi və qadın — borcun müəyyən hissəsini bərabər şəkildə ödəməlidir.
Məsələnin mürəkkəbləşməsi halında isə tərəflərdən biri, məsələn, qadın bu ödənişlərdən imtina edə bilər. Belə bir halda, kişi artıq qadının adına olan borcun 50%-ni ödəməli və bunun müqabilində mənzilin qalan hissəsi üzrə ödənişi tək başına etməyə davam etməlidir. Nəticədə, ipotekadakı borcun hamısı kişi tərəfindən ödənildikdən sonra, mənzil onun mülkiyyətində qalacaq.
Lakin əgər kişi qadına bu ödənişi etməkdən boyun qaçırsarsa, məsələnin həlli üçün məhkəməyə müraciət etmək vacibdir. Məhkəmə, qadının payını nəzərə alaraq, mənzilin müvafiq hissəsini qadına verməlidir. Bu, tərəflər arasında yaranan hüquqi ədalətsizliklərin qarşısını almağa xidmət edir. Eyni zamanda, tərəflər mübahisəni məhkəmə yolu ilə həll edərək, mənzilin satışa çıxarılmasına qərar verə bilərlər.
Satışdan əldə edilən məbləğ isə qadının payını ödəmək məqsədilə istifadə olunacaqdır. Bu halda, mənzilin bazar qiymətinə əsasən, qadın öz hüquqlarını alacaq və mülkiyyətin bölünməsi tamamlacaqdır.
Beləliklə, boşanma zamanı ipotekada olan mənzilin bölünməsi məsələsi, hər iki tərəfin hüquqlarını qorumaq məqsədilə qanun çərçivəsində aparılmalı və hər iki tərəf tərəfindən ödənilən borc bərabər şəkildə paylaşılmalıdır. Hər iki tərəf məhkəmə qərarı ilə məsələni həll edə bilərlər, amma ən əsas məqsəd, ədalətin təmin olunması və mülkiyyətin düzgün bölünməsidir.
Hüquqşünas Fidan Qarayeva
