Evliliyin ilk dövrlərində cütlüklər bir-birinə daha çox vaxt ayırır, gün ərzində dəfələrlə danışır, kiçik detallara belə xüsusi əhəmiyyət verirlər. Birlikdə keçirilən adi bir axşam belə xüsusi görünür. Zaman keçdikcə isə münasibətin ritmi dəyişir. İş, ev qayğıları, maddi məsuliyyətlər, uşaqlar, gündəlik yorğunluq və təkrarlanan rutinlər həyatın əsas hissəsinə çevrilir.

Bir müddət sonra tərəflər bir-birinin yanında olmağa o qədər öyrəşirlər ki, əvvəllər sevgi göstəricisi olan bir çox davranış artıq adi görünməyə başlayır. “Necəsən?”, “Günün necə keçdi?”, “Sənə necə kömək edə bilərəm?” kimi suallar azalır. Birlikdə olmaq davam edir, amma bir-birini görmək, eşitmək və hiss etmək əvvəlki qədər diqqət tələb etmir.

Belə məqamda ortaya vacib sual çıxır: evlilikdə sevgi həqiqətən azalır, yoxsa sadəcə vərdişə çevrilir?

Sevgi niyə əvvəlki kimi hiss olunmur?

Münasibətin başlanğıcında yenilik hissi güclü olur. İnsan qarşı tərəfi tanımağa çalışır, onun davranışlarına diqqət edir, birlikdə keçirdiyi vaxtdan daha çox zövq alır. Münasibət irəlilədikcə isə qeyri-müəyyənlik azalır və tərəflər bir-birini daha yaxşı tanıyır.

Bu, əslində münasibətin sağlam inkişafının bir hissəsidir. Lakin problem ondadır ki, insan tanış olduğu şeyə daha az diqqət ayırmağa başlayır.

Əvvəllər həyat yoldaşının evə gəlməsi sevinc yaradırdısa, illər sonra bu, gündəlik həyatın adi hadisəsinə çevrilə bilər. Əvvəllər birlikdə nahar etmək üçün xüsusi plan qurulurdusa, sonralar eyni süfrədə oturmaq sadəcə gündəlik rutinə çevrilir.

Tanışlıq rahatlıq yaradır, rahatlıq isə bəzən diqqətsizliyə gətirib çıxarır.

“Onsuz da bilir” düşüncəsi münasibəti zəiflədə bilər

Uzunmüddətli münasibətlərdə ən çox rast gəlinən səhvlərdən biri tərəfin hisslərini artıq ifadə etməyə ehtiyac olmadığını düşünməsidir.

“Onsuz da bilir ki, onu sevirəm.”

“Onsuz da bilir ki, onun yanındayam.”

“Onsuz da bilir ki, ona dəyər verirəm.”

Bu düşüncə ilk baxışdan məntiqli görünür. Amma münasibətlər yalnız hisslərin mövcudluğu ilə deyil, həmin hisslərin davranışlarda görünməsi ilə də qidalanır.

İnsan özünü sevilən, eşidilən və dəyərli hiss etmək istəyir. Bunun üçün hər gün böyük romantik jestlərə ehtiyac yoxdur. Bəzən günün necə keçdiyini soruşmaq, yorğun olduğunu hiss edib kömək etmək, təşəkkür etmək və ya sadəcə telefondan uzaqlaşıb bir neçə dəqiqə diqqətlə dinləmək kifayətdir.

Evlilikdə “biz” hissi “mən və sən”ə çevriləndə

Münasibətlərin ilk illərində cütlüklər çox şeyi birlikdə planlaşdırır. Sonradan həyatın məsuliyyətləri artdıqca hər kəs öz işinə, öz problemlərinə və öz maraqlarına qapıla bilər.

Belə vəziyyətdə tərəflər eyni evdə yaşayan, eyni ailəni paylaşan, amma emosional olaraq ayrı həyat sürən iki insana çevrilə bilərlər.

Biri işdən gəlir, digəri uşaqlarla məşğul olur. Axşam yeməyi yeyilir, gündəlik işlər görülür, telefonlara baxılır və gün başa çatır. Burada ciddi münaqişə olmaya bilər. Hətta ailədə sakitlik də hökm sürə bilər. Lakin sakitlik hər zaman yaxınlıq demək deyil.

Bəzən münasibətlər mübahisələrə görə deyil, ünsiyyətin tədricən azalmasına görə soyuyur.

Uşaqlar gəldikdən sonra münasibət niyə dəyişir?

Övladın dünyaya gəlməsi ailə üçün böyük dəyişiklikdir. Valideynlərin diqqəti, vaxtı və enerjisi əhəmiyyətli dərəcədə uşağa yönəlir. Xüsusilə uşağın ilk illərində cütlük üçün münasibətə vaxt ayırmaq çətinləşə bilər.

Bu dövrdə ər-arvadın münasibəti tədricən yalnız valideynlik roluna çevrilə bilər. Onlar uşağın qidalanması, yuxusu, məktəbi, sağlamlığı, xərcləri və digər məsələləri barədə danışırlar, amma bir-birlərinin hissləri haqqında danışmağa daha az vaxt tapırlar.

Nəticədə tərəflər yaxşı valideyn olaraq qala, amma ər-arvad kimi emosional yaxınlıqlarını zəiflədə bilərlər.

Bu səbəbdən ailədə yalnız “uşağın valideyni” olmaqla kifayətlənməmək, eyni zamanda ər-arvad münasibətini də qorumaq vacibdir.

Eyni evdə yaşamaq yaxın olmaq demək deyil

Münasibətlərdə fiziki yaxınlıqla emosional yaxınlıq eyni anlayış deyil.

İki insan hər gün eyni evdə ola, birlikdə yemək yeyə, eyni yataqda yata və gündəlik həyatlarını paylaşa bilər. Amma bir-birinin daxili dünyasından uzaqlaşa bilər.

Həyat yoldaşının nədən narahat olduğunu bilməmək, gələcəklə bağlı arzularını soruşmamaq, onun dəyişən ehtiyaclarını görməmək emosional məsafəni artıra bilər.

Buna görə uzunmüddətli münasibətdə əsas sual yalnız “Birlikdəyikmi?” deyil, “Bir-birimizin həyatında həqiqətən iştirak edirikmi?” olmalıdır.

Sevginin vərdişə çevrilməsi həmişə pisdirmi?

Əslində yox.

Uzunmüddətli münasibətdə müəyyən mənada vərdişin yaranması təbiidir. İnsan həyat yoldaşının yanında özünü təhlükəsiz hiss edir, onunla rahat olur, hər davranışını əvvəlcədən təxmin edə bilir. Bu, münasibətdə güvən və sabitlik yaradır.

Problem sevginin vərdişə çevrilməsi deyil. Problem vərdişin sevginin yerini tamamilə tutmasıdır.

Əgər cütlük bir-birinin yanında rahatdırsa, amma eyni zamanda bir-birinə diqqət göstərirsə, münasibət sağlam şəkildə davam edə bilər. Əksinə, “onsuz da yanımdadır” düşüncəsi ilə qarşı tərəfə diqqət göstərilmirsə, zamanla emosional məsafə yarana bilər.

Münasibəti yenidən canlandırmaq mümkündür

Evlilikdə əvvəlki həyəcanın müəyyən qədər azalması münasibətin bitdiyi anlamına gəlmir. Əksinə, uzunmüddətli münasibətlərdə sevginin forması dəyişə bilər.

İlk illərdə sevgi daha çox həyəcan, romantika və bir-birini kəşf etməklə müşayiət olunur. İllər sonra isə sevgi qayğı, etibar, məsuliyyət, anlayış və tərəfdaşlıq formasında özünü göstərə bilər.

Lakin münasibətin yalnız məişət və məsuliyyət üzərində qurulmaması üçün cütlüklər bir-birlərinə yenidən vaxt ayırmalıdır.

Birlikdə gəzmək, telefonsuz söhbət etmək, həftədə heç olmasa bir neçə saatı yalnız ikisinə ayırmaq, bir-birinə təşəkkür etmək, kiçik sürprizlər etmək və ən əsası, qarşı tərəfin dəyişən ehtiyaclarını öyrənməyə davam etmək münasibətə yeni nəfəs verə bilər.

Bəzən münasibəti xilas edən böyük qərarlar deyil, uzun müddət unudulan kiçik diqqətlər olur.

Əsas məsələ sevgini qorumaq yox, onu hər gün yenidən göstərməkdir

Evlilikdə sevgi bir dəfə yaranıb ömür boyu eyni formada davam edən sabit hiss deyil. İnsanlar dəyişir, həyat şəraiti dəyişir, ailənin ehtiyacları dəyişir. Buna görə münasibətin özü də zamanla yenilənməlidir.

Bir vaxtlar aşiq olduğumuz insan illər sonra bizim ən yaxın dostumuz, həyat yoldaşımız və ən böyük dayağımıza çevrilə bilər. Bu münasibətdə əvvəlki həyəcanın azalması normaldır. Amma onun yerini laqeydlik, biganəlik və emosional uzaqlıq tutmamalıdır.

Hazırladı: UĞUR