“Kamilliyin 3 şərti var: düşüncənə, davranışına və danışığına nəzarət et.” Frida Kahlo

Bu sözləri bir az açaq:

1) Düşüncənə nəzarət

Hər şey düşüncədən başlayır. Mənfi düşüncə insanı aşağı çəkir, müsbət və şüurlu düşüncə isə inkişaf etdirir. Beynində nə varsa, həyatında da o formalaşır.

2) Davranışına nəzarət

Düşüncələr davranışa çevrilir. İnsanın xarakteri onun etdiklərində görünür. Nəzarət — impulsiv deyil, şüurlu hərəkət etməkdir.

3) Danışığına nəzarət

Söz insanın gücüdür. Bir söz ya yaradır, ya da dağıdır. Nəyi, necə və nə zaman dediyini bilmək — kamilliyin göstəricisidir.

Bu üçü birlikdə bir zəncir kimidir:

Düşüncə → Davranış → Danışıq → Taleyin formalaşması

Əslində bu fikir sənə deyir ki:

“Özünü idarə edə bilən insan, həyatını da idarə edə bilir”.

Bu, ən vacib mövzulardan biridir — çünki insan həyatda ən çətin idarə etdiyi şey başqaları yox, özüdür.

Özünü idarə etmək (özünənəzarət) sadəcə “özünü sıxmaq” deyil. Bu, şüurlu seçim etmək bacarığıdır. Bu mövzu Psixologiya və Ekzistensializm daxilində də çox araşdırılıb.

Gəlin bunu sadə və praktik şəkildə bölək:

 1) Düşüncəni idarə etmək

Beynin avtomatik işləyir — amma sən onu yönləndirə bilərsən.

Özünə sual ver: “Bu düşündüyüm şey mənə faydalıdırmı?”

Mənfi fikri dəyiş: “bacarmaram” → “öyrənə bilərəm”

Düşüncəni müşahidə et, onun əsiri olma

Burada məqsəd: fikirlərin sahibi olmaq, əsiri yox

 2) Emosiyaları idarə etmək

Emosiyanı boğmaq yox, anlamaq lazımdır.

Qəzəb gələndə dərhal reaksiya vermə — 10 saniyə gözlə

Hissinə ad qoy: “hazırda əsəbiyəm”

Özünə soruş: “Bu hiss nə demək istəyir?”

Bu yanaşma Daniel Goleman-ın “emosional zəka” anlayışına çox yaxındır.

 3) Davranışı idarə etmək

İnsan nə hiss etdiyinə yox, nə etdiyinə görə həyatını qurur.

Reaksiya yox, cavab ver (impulsiv olma)

Kiçik vərdişlər qur: gündəlik plan, məsuliyyət

“İndi istədiyimlə” yox, “uzunmüddətli xeyirlə” qərar ver

 4) Danışığı idarə etmək

Söz — düşüncənin səsidir.

Danışmazdan əvvəl 3 sual:

Doğrudurmu? Lazımdırmı? Zərifdirmi?

Qəzəbliykən susmaq çox vaxt ən güclü nəzarətdir

Sözlə yaralamaq asandır, düzəltmək çətindir

 5) Özünü tanımaq (əsas baza)

Özünü tanımadan idarə etmək mümkün deyil.

Bu barədə Carl Jung deyirdi:

“İnsan öz şüuraltısını tanımadıqca, onu taleyi adlandırır.”

 Nəticə

Özünü idarə etmək — mükəmməl olmaq deyil.

Bu, hər gün bir az daha şüurlu olmaqdır.

Sən özünü idarə etməsən, səni:

emosiyaların

qorxuların

vərdişlərin idarə edəcək.

Məndən sizə GƏNCAİLƏ saytı üçün bir hədiyyəm olsun.

7 günlük özünü idarə etmə proqramı . Bu proqram sadədir, amma dərin təsir edir. Əsas məqsəd — səni yormadan, şüurunu oyatmaqdır.

1-ci gün — Özünü müşahidə

Heç nəyi dəyişməyə çalışma, sadəcə bax.

Gün ərzində düşüncələrini izləyərək qeyd et

Hansı anda əsəbiləşirsən? Nə səni narahat edir?

Axşam özünə sual ver: “Bu gün mən necə idim?”

Məqsəd: özünü tanımağa başlamaq

2-ci gün — Düşüncəni dəyiş

Artıq müşahidə etdiklərini yönləndir.

Mənfi fikri tut və dəyiş:

“bacarmaram” → “cəhd edəcəyəm”

Gün ərzində 3 dəfə özünə de: “Mən düşüncələrimi seçirəm”

Məqsəd: fikirlərin üzərində hakimiyyət

 3-cü gün — Emosiyaya nəzarət

Bu gün emosiyalarla işləyirsən.

Qəzəb, qorxu, narahatlıq gələndə dərhal reaksiya vermə

10 saniyə fasilə ver

Özünə de: “Bu hiss keçicidir”

Bu yanaşma Daniel Goleman-ın emosional zəka prinsipinə uyğundur.

Məqsəd: reaksiya yox, şüurlu cavab

 4-cü gün — Davranışı düzəlt

Artıq hərəkətlərə fokuslan.

Gün üçün 3 kiçik məqsəd qoy və mütləq et

Tənbəllik gələndə özünə de: “5 dəqiqə başlayım”

İntizamı hissdən üstün tut

Məqsəd: özünə söz verib yerinə yetirmək

 5-ci gün — Danışığı idarə et

Bu gün sözlərinə diqqət et.

Boş və ya mənfi danışığı azalt

Qəzəbliykən sus

Danışmazdan əvvəl düşün

Məqsəd: sözün gücünü dərk etmək

 6-cı gün — Sakitlik və nəzarət

Daxili sükut qurursan.

10 dəqiqə tək otur (telefon yox)

Nəfəsinə fokuslan

Fikirlərin gəlib-getsə də, qarışma

Bu, Meditasiya əsaslı özünənəzarət üsuludur.

Məqsəd: daxili balans

 7-ci gün — Dəyərləndirmə

Bu gün özünlə dürüst ol.

Bu 7 gündə nə dəyişdi?

Harada çətinlik çəkdin?

Özünə 1 yeni qayda seç (məs: “emosiya ilə qərar verməyəcəyəm”)

Burada Carl Jung-un dediyi kimi, özünü anlama prosesi başlayır.

Məqsəd: davamlı inkişaf üçün baza qurmaq

Sonda

Bu 7 gün səni “ideal insan” etməyəcək.

Amma səni dəyişməyə başlayacaq.

Unutma:

Özünü idarə etmək — bir dəfəlik qərar yox, hər gün verilən seçimdir.

Sevgilərlə…

Şahnaz Mehdiyeva

Uşaq psixoloqu, tərbiyəçi müəllim

Elif Modern Academy və LoqoPlus PNİM-in əməkdaşı