Sağlam və xoşbəxt münasibət yalnız sevgi hissi üzərində qurulmur. İki insanın bir-birini anlaması, qarşılıqlı hörmət göstərməsi, ehtiyacları nəzərə alması və münasibəti qorumaq üçün davamlı səy göstərməsi də vacibdir. Bəzən cütlüklər bir-birini sevsələr də, gündəlik həyatın qayğıları, iş gərginliyi və zamanla formalaşan vərdişlər səbəbindən münasibətlərinə lazımi diqqəti ayırmırlar. Nəticədə aralarında əvvəlki yaxınlıq azalır, söhbətlər seyrəkləşir, kiçik anlaşılmazlıqlar isə getdikcə daha ciddi problemlərə çevrilir.

Əslində, münasibətdəki problemlərin qarşısını almaq üçün hər zaman böyük dəyişikliklərə ehtiyac yoxdur. Bəzən bir xoş söz, gözlənilməz hədiyyə, birlikdə keçirilən keyfiyyətli vaxt və ya səmimi söhbət münasibətə yeni nəfəs verə bilər.

Bir neçə aydan artıq davam edən münasibətdə olmuş hər kəs təsdiqləyə bilər ki, hətta sağlam və xoşbəxt birliktelik belə, davamlı səy və diqqət tələb edir. Son vaxtlar münasibətinizdə nəyinsə qaydasında olmadığını hiss edirsinizsə, bunun səbəbi etməli olduğunuz, lakin laqeyd yanaşdığınız və ya ümumiyyətlə etmədiyiniz bəzi davranışlar ola bilər.

Münasibətdəki problemləri vaxtında görmək, onları dərinləşdirən davranışları anlamaq və tərəfdaşınızla aranızdakı harmoniyanı qorumaq çox vacibdir. Bəs münasibəti daha xoşbəxt və möhkəm edən əsas amillər hansılardır? Psixoloqların və münasibətlər üzrə mütəxəssislərin tövsiyələrinə əsasən, cütlüklərin diqqət yetirməli olduğu 7 məqamı təqdim edirik.

1) Sevginizi və dəyər verdiyinizi göstərməkdən çəkinməyi

Uzunmüddətli münasibətlərdə ən çox rast gəlinən problemlərdən biri tərəflərin bir-birinə göstərdiyi diqqətin zamanla azalmasıdır. Münasibətin ilk dövrlərində insanlar sevgilərini ifadə etmək, qarşı tərəfi sevindirmək və onunla daha çox vaxt keçirmək üçün xüsusi səy göstərirlər. Lakin zaman keçdikcə bu davranışlar gündəlik həyatın adi hissəsinə çevrilir və bəzən tamamilə unudulur.

Tərəfdaşımızı həmişə yanımızda olacaq biri kimi qəbul etmək, onun sevgisinə və diqqətinə alışmaq münasibətdə laqeydliyin yaranmasına səbəb ola bilər. Halbuki sevgi yalnız hiss edilməməli, həm də davranışlarla göstərilməlidir.

Psixoloq Syuzan Krauss Uitbornun fikrincə, tərəfdaşa minnətdarlığı və sevgini kiçik jestlərlə göstərmək münasibətlərin möhkəmlənməsində mühüm rol oynayır. Onun sevdiyi yeməyi hazırlamaq, xoşladığı bir şirniyyatı alıb evə gətirmək, gün ərzində necə olduğunu soruşmaq və ya işdən qayıdarkən səmimi şəkildə qarşılamaq belə münasibətə istilik qata bilər.

Əsas məsələ bahalı hədiyyələr almaq və ya xüsusi günlərdə romantik sürprizlər hazırlamaq deyil. Əhəmiyyətli olan tərəfdaşınıza onun sizin üçün dəyərli olduğunu hiss etdirməkdir. Çünki münasibətlərdə bəzən ən böyük xoşbəxtlik kiçik diqqətlərin arxasında gizlənir.

2) Tərəfdaşınızın şəxsi həyatına müdaxilə etməyin

Birlikdə həyat qurmaq iki insanın bütün şəxsi sərhədlərindən imtina etməsi demək deyil. Evlilikdə və ya uzunmüddətli münasibətdə tərəflərin ortaq həyatı olduğu kimi, fərdi dünyaları da olmalıdır.

Psixoloq Randi Qanter tərəfdaşın şəxsi həyatına hörmətlə yanaşmağın vacibliyini vurğulayır. Xüsusilə ortaq dostlar və tanışlar arasında onun şəxsi məlumatlarını bölüşməkdən çəkinmək lazımdır.

Bəzən insan həyat yoldaşı və ya sevgilisi ilə bağlı yaşadığı hadisəni dostuna danışmaq, ondan məsləhət almaq istəyir. Lakin hər məlumatın başqaları ilə bölüşülməsi düzgün deyil. Tərəfdaşın şəxsi söhbətlərini, qorxularını, ailə problemlərini və etibar edərək paylaşdığı məlumatları başqalarına danışmaq münasibətdə inamı zədələyə bilər.

Digər tərəfdən, şəxsi sərhədlərə hörmət yalnız sirr saxlamaqla məhdudlaşmır. Qarşı tərəfin telefonunu icazəsiz yoxlamaq, dostları ilə görüşməsinə mane olmaq, şəxsi qərarlarına daim nəzarət etmək də münasibətdə gərginlik yaradan davranışlardandır.

Unutmaq olmaz ki, sevgi nəzarət etmək deyil. Sağlam münasibətdə insanlar bir-birinə güvənməli, şəxsi sərhədləri qorumağı bacarmalıdırlar.

3) Narahatlıqlarınızı gizlətməyin: Açıq ünsiyyət münasibətin təməlidir

Münasibətlərdə bəzən tərəflər mübahisədən qaçmaq və qarşı tərəfi incitməmək üçün narazılıqlarını dilə gətirmirlər. İlk baxışdan bu davranış münasibətdə sakitliyi qorumaq kimi görünə bilər. Ancaq ifadə edilməyən hisslər zamanla yığılıb daha böyük incikliklərə səbəb olur.

Psixoloq Randi Qanterin fikrincə, sağlam münasibət üçün açıq danışmaqdan və qüruru kənara qoymaqdan çəkinməmək lazımdır.

Məsələn, tərəfdaşınızın hansısa davranışı sizi incidibsə, bunu gizlədərək onun özü-özünə anlamasını gözləmək düzgün yanaşma deyil. İnsanlar bir-birinin düşüncələrini oxuya bilməzlər. Buna görə də ehtiyacları, gözləntiləri və narahatlıqları aydın şəkildə ifadə etmək vacibdir.

Açıq ünsiyyət həm qarşılıqlı anlaşılmazlıqların, həm də tərəflərin bir-birinə qarşı psixoloji oyunlar qurmasının qarşısını alır. Burada əsas şərt danışarkən qarşı tərəfi alçaltmamaq, ittiham etməmək və onun fikirlərini də dinləməkdir.

Bəzən münasibətdə bir problemin həlli üçün sadəcə səmimi söhbət kifayət edir. Əsas odur ki, tərəflər danışmaqdan qaçmasınlar və bir-birini anlamağa çalışsınlar.

4) Mübahisələri böyütməyin: İttiham əvəzinə hisslərinizi ifadə edin

Hər münasibətdə fikir ayrılıqları və mübahisələr ola bilər. İki insanın bütün məsələlərdə eyni düşünməsi mümkün deyil. Lakin mübahisə zamanı istifadə edilən ifadələr münasibətin gələcəyinə ciddi təsir göstərə bilər.

Ünsiyyət üzrə mütəxəssis Preston Ni mübahisələr zamanı qarşı tərəfi ittiham edən ifadələrdənsə, öz hisslərimizi ifadə etməyin daha doğru olduğunu bildirir.

Onun sözlərinə görə, insanlar onlara nə etməli olduqlarının diktə edilməsini sevmirlər. “Sən” ifadəsi ilə başlayan ittihamedici cümlələr qarşı tərəfdə qəzəb və müdafiə reaksiyası yarada bilər.

Məsələn, “Mənim ehtiyaclarımı heç vaxt düşünmürsən” demək əvəzinə, “Mənimlə məsləhətləşmədən ikimiz üçün plan quranda özümü istəklərim nəzərə alınmayan biri kimi hiss edirəm” demək daha sağlam ünsiyyət formasıdır.

Bu yanaşma mübahisənin qarşılıqlı ittihamlara çevrilməsinin qarşısını alır. Çünki insan qarşı tərəfin onu günahlandırdığını hiss etmədikdə problemi dinləməyə və həll yolu axtarmağa daha açıq olur.

Mübahisə zamanı səs tonuna nəzarət etmək, keçmişdə baş vermiş hadisələri yenidən gündəmə gətirməmək və təhqiredici ifadələrdən uzaq durmaq da vacibdir. Məqsəd kimin haqlı olduğunu sübut etmək deyil, münasibətə zərər verən problemi həll etmək olmalıdır.

5) Münasibətinizi gücləndirmək üçün birlikdə filmlərə baxın

Birlikdə film izləmək sadəcə asudə vaxt keçirmək üsulu deyil, həm də cütlüklərin bir-birini daha yaxşı anlamasına kömək edən fəaliyyət ola bilər. Xüsusilə sevgi, ailə münasibətləri, ünsiyyət və psixoloji problemlərdən bəhs edən filmlər tərəfdaşlara öz münasibətlərinə fərqli tərəfdən baxmaq imkanı yaradır.

Rochester Universitetində aparılan araşdırmaya görə, həftədə bir dəfə münasibətlər mövzusunda film izləyən və daha sonra onun haqqında müzakirə aparan cütlüklər bir sıra müsbət nəticələr əldə edirlər.

Bunun səbəbi ekran əsərlərindəki hadisələrin insanların öz münasibətlərini müqayisə etməsinə şərait yaratmasıdır. Film zamanı obrazların davranışları, qərarları və münasibətlərindəki problemlər haqqında danışmaq tərəflərin öz düşüncələrini də bölüşməsinə kömək edə bilər.

Məsələn, filmdəki bir cütlüyün mübahisəsi sizə öz münasibətinizdəki hansısa problemi xatırlada bilər. Beləliklə, birbaşa özünüzdən danışmaqda çətinlik çəkdiyiniz mövzunu film üzərindən müzakirə etmək daha asan ola bilər.

Əlbəttə, film izləmək münasibətdəki bütün problemləri həll etmir. Lakin birlikdə keyfiyyətli vaxt keçirmək və ortaq mövzular ətrafında söhbət etmək emosional yaxınlığı artıran vasitələrdən biridir.

6) Birlikdə yeni təcrübələr qazanın: Münasibətinizə yenilik gətirin

Uzun müddət davam edən münasibətlərdə gündəlik həyatın eyni qaydada təkrarlanması tərəflər arasında monotonluq yarada bilər. Hər gün eyni işlər, eyni söhbətlər və eyni məkanlar münasibətin əvvəlki həyəcanını azalda bilər.

Bu səbəbdən cütlüklərin birlikdə yeni təcrübələr qazanması vacibdir. Yeni yerlərə səyahət etmək, əvvəllər getmədiyiniz restoranda yemək yemək, hansısa kursa yazılmaq, idmanla məşğul olmaq və ya ortaq hobbi seçmək münasibətə yenilik gətirə bilər.

Araşdırmalar göstərir ki, birlikdə yaradıcı fəaliyyətlərlə məşğul olan cütlüklərin münasibətləri daha möhkəm olur. Belə fəaliyyətlər tərəfdaşların bir-birini fərqli şəraitdə tanımasına, yeni xatirələr yaratmasına və ortaq maraqlar formalaşdırmasına imkan verir.

Burada əsas məqsəd mütləq bahalı səyahətlər təşkil etmək və ya xüsusi planlar qurmaq deyil. Bəzən birlikdə yeni bir yemək hazırlamaq, şəhərdə gəzmək və ya əvvəllər sınamadığınız bir fəaliyyətlə məşğul olmaq da kifayət edir.

Yeni təcrübələr münasibətin yalnız gündəlik məsuliyyətlərdən ibarət olmadığını xatırladır. Cütlüklər bir-birinin həyatında yalnız həyat yoldaşı deyil, həm də dost və yol yoldaşı olmağı bacarmalıdırlar.

7) Münasibətinizə həftədə əlavə 6 saat ayırın

Münasibətlərin sağlam qalması üçün birlikdə keçirilən vaxtın miqdarı və keyfiyyəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Eyni evdə yaşamaq və gün ərzində bir-birini görmək həmişə birlikdə keyfiyyətli vaxt keçirmək demək deyil.

Bəzən cütlüklər bütün axşamı eyni otaqda keçirsələr də, telefonlarına baxır, televizor izləyir və ya gündəlik işlərlə məşğul olurlar. Belə vəziyyətdə fiziki yaxınlıq olsa da, emosional ünsiyyət zəif qala bilər.

Araşdırmalara əsasən, həftə ərzində birlikdə orta göstəricidən əlavə 6 saat keçirən cütlüklərin münasibətləri daha sağlam olur.

Bunun üçün həftədə bir dəfə film gecəsi təşkil etmək, hər bazar səhəri birlikdə səhər yeməyi yeməyi ənənəyə çevirmək və ya axşam gəzintisinə çıxmaq mümkündür. Gün ərzində bir-birinizlə söhbət etmək, telefonları kənara qoyaraq birlikdə vaxt keçirmək də münasibətə müsbət təsir göstərir.

Burada vacib olan saatları mexaniki şəkildə hesablamaq deyil. Əsas məsələ birlikdə keçirilən vaxt ərzində bir-birinizə diqqət ayırmaq, söhbət etmək və emosional bağlılığı qorumaqdır.

Nəticə etibarilə, sağlam münasibət öz-özünə yaranmır. Onu qorumaq üçün hər iki tərəfin diqqətinə, anlayışına və əməyinə ehtiyac var. Sevginizi ifadə etmək, şəxsi sərhədlərə hörmət göstərmək, problemləri gizlətməmək, mübahisələri düzgün idarə etmək və birlikdə yeni xatirələr yaratmaq münasibətin uzunömürlü olmasına kömək edə bilər.

Unutmayın ki, xoşbəxt münasibət mükəmməl insanların deyil, bir-birini anlamağa və birlikdə inkişaf etməyə çalışan insanların qurduğu münasibətdir.