Qarında köp və şişkinlik demək olar ki, hər kəsin zaman-zaman qarşılaşdığı narahatlıqlardan biridir. Bəzən bu problem sadəcə çox yemək və ya qaz əmələ gətirən qidaların qəbulu ilə əlaqəli olur. Lakin köpün tez-tez təkrarlanması və ya uzun müddət davam etməsi bəzi həzm sistemi problemlərinin də xəbərçisi ola bilər.

Terapevt, ailə həkimi Nərminə Abbasova bildirir ki, qarında köpün səbəbini müəyyən etmək üçün ilk növbədə onun nə vaxt və hansı hallarda yarandığına diqqət yetirmək lazımdır.

Qarında köp niyə yaranır?

Həzm prosesi zamanı bağırsaqlarda müəyyən miqdarda qaz əmələ gəlməsi tamamilə normaldır. Bu qazlar udulan hava və bağırsaq bakteriyalarının qidaları parçalama prosesi nəticəsində yaranır.

Lakin bəzi hallarda qazın miqdarı artır və ya orqanizm onu xaric etməkdə çətinlik çəkir. Nəticədə qarında şişkinlik, gərginlik hissi və narahatlıq meydana çıxır.

Ən çox rast gəlinən səbəblər

Mütəxəssisin sözlərinə görə, qarında köpün yaranmasının ən geniş yayılmış səbəbləri bunlardır:

Qidanı çox sürətlə yemək;

Yemək zamanı çox danışmaq və hava udmaq;

Qazlı içkilərin tez-tez qəbulu;

Paxlalılar, kələm, brokoli, gül kələm, soğan kimi qaz əmələ gətirən qidaların çox istifadəsi;

Həddindən artıq şirin və emal olunmuş məhsulların qəbulu;

Qəbizlik;

Stress və gərginlik.

Bəzi qidalara qarşı həssaslıq da səbəb ola bilər

Bəzi insanlarda süd və süd məhsullarındakı laktozanın həzm olunmaması qarında köpə səbəb olur. Digərlərində isə buğda və ya digər qidaların tərkibindəki bəzi maddələrə həssaslıq oxşar əlamətlər yarada bilər.

Əgər köp müəyyən qidaları qəbul etdikdən sonra mütəmadi şəkildə yaranırsa, bunu müşahidə etmək və həkimlə müzakirə etmək faydalıdır.

Stress bağırsaqlara da təsir edir

Bir çox insan yalnız qidalanmanın köp yaratdığını düşünür. Halbuki psixoloji gərginlik də həzm sisteminə birbaşa təsir göstərir.

Stress zamanı bağırsaqların hərəkəti dəyişə, həzm prosesi ləngiyə və nəticədə qaz toplanması arta bilər. Buna görə də bəzi insanlar imtahan, iş gərginliyi və ya emosional vəziyyətlər zamanı daha çox şişkinlik hiss edirlər.

Hansı hallarda həkimə müraciət etmək lazımdır?

Nərminə Abbasova bildirir ki, aşağıdakı hallarda qarında köp adi vəziyyət kimi qiymətləndirilməməlidir:

köp uzun müddət davam edirsə;

güclü qarın ağrısı ilə müşayiət olunursa;

səbəbsiz çəki itkisi baş verirsə;

nəcisdə qan müşahidə olunursa;

davamlı ishal və ya qəbizlik yaranıbsa;

gecələr yuxudan oyadacaq qədər narahatlıq verirsə.

Belə hallarda həzm sistemi xəstəliklərini istisna etmək üçün həkim müayinəsi vacibdir.

Qarında köpün qarşısını necə almaq olar?

Bu problemin qarşısını almaq üçün bir neçə sadə vərdiş kifayət edə bilər:

Yeməyi yavaş-yavaş və yaxşı çeynəyərək qəbul edin.

Gün ərzində kifayət qədər su için.

Fiziki aktivliyi artırın.

Hansı qidaların sizdə köp yaratdığını müşahidə edin və onları məhdudlaşdırın.

Qəbizliyin qarşısını almaq üçün liflə zəngin qidalara üstünlük verin.

Stressi azaltmağa çalışın və yuxu rejiminə diqqət yetirin.

Həkim son olaraq bildirdi ki, qarında köp əksər hallarda ciddi xəstəlik əlaməti olmasa da, davamlı təkrarlanırsa və ya digər narahatedici simptomlarla birlikdə ortaya çıxırsa, mütləq araşdırılmalıdır. Problemin səbəbini vaxtında müəyyən etmək həm həzm sisteminin sağlamlığını qorumağa, həm də daha ciddi xəstəliklərin erkən aşkarlanmasına kömək edir. Sağlam qidalanma, aktiv həyat tərzi və düzgün həyat vərdişləri isə qarında köpün qarşısını almağın ən effektiv yollarından biridir.