Təhsil insanı, insan isə gələcəyi dəyişir…

Təhsil insanın yalnız bilik və bacarıq qazanması deyil, onun düşüncəsinin, dünyagörüşünün və həyata baxışının formalaşması prosesidir. Bu prosesdə müəllim və təhsilçinin rolu sinif otağı ilə məhdudlaşmır. Bəzən bir müəllimin verdiyi dəstək, bir gəncə göstərdiyi inam və onun potensialını vaxtında görməsi bütöv bir həyatın istiqamətini dəyişə bilir.

İllər ərzində pedaqoji fəaliyyət, təhsil ekspertliyi, elmi araşdırmalar, müəlliflik, təlimçilik, kouçinq, layihə rəhbərliyi, beynəlxalq əməkdaşlıq və ictimai fəaliyyət kimi müxtəlif istiqamətlərdə çalışan İlhamə Axundovanın peşəkar yolunun mərkəzində də məhz insan inkişafı dayanır.

2006-cı ildən başlayan müəllimlik fəaliyyəti sonrakı illərdə daha geniş bir peşəkar istiqamətə çevrilib. Məktəbdə qazandığı təcrübə onun təhsilə baxışını formalaşdırıb, gənclərlə iş, layihələr, elmi fəaliyyət və təlimçilik isə bu yanaşmanın müxtəlif platformalarda davam etdirilməsinə imkan yaradıb.

İlhamə Axundovanın fəaliyyətini fərqləndirən əsas məqam təhsilə yalnız akademik bilik baxımından deyil, insanın bütöv inkişafı prizmasından yanaşmasıdır. Emosional zəka, liderlik, ünsiyyət, özünüdərk, şəxsi inkişaf və gənclərin potensialının üzə çıxarılması onun fəaliyyətində bir-biri ilə əlaqəli istiqamətlər kimi önə çıxır.

Bu baxımdan onun peşəkar yoluna nəzər salmaq, əslində, bir pedaqoqun müəllimlikdən insan inkişafına uzanan fəaliyyət xəttini izləmək deməkdir.

Müəllimlikdən başlayan yol

İlhamə Axundova Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Filologiya fakültəsinin məzunudur. 2006-cı ildən pedaqoji fəaliyyətə başlayaraq uzun illər məktəbdə müəllim kimi çalışıb.

Onillik müəllimlik təcrübəsi onun təhsilə baxışının formalaşmasında mühüm mərhələ olub.

Sinif otağında hər bir uşağın fərqli dünyaya malik olduğunu görmək, müxtəlif xarakterlərlə işləmək, şagirdin yalnız qiymətini deyil, onun düşüncəsini, hisslərini, özünəinamını və potensialını müşahidə etmək ona mühüm bir həqiqəti göstərib:

Təhsil yalnız bilik ötürmək deyil. Təhsil insan formalaşdırmaqdır.

Müəllim yalnız dərs keçən şəxs deyil. Müəllim bəzən bir uşağın özünə münasibətini, həyata baxışını, gələcək seçimini dəyişə bilən insandır.

Bu düşüncə sonrakı illərdə İlhamə Axundovanın peşəkar fəaliyyətinin əsas fəlsəfəsinə çevrilib.

Ulu Öndərin təhsil siyasətindən müasir insan inkişafına

Azərbaycanın müasir təhsil tarixindən danışarkən Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi strateji xətti xüsusi qeyd etmək lazımdır.

Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyasında təhsil yalnız sosial sahələrdən biri deyil, milli inkişafın, insan kapitalının və dövlətin gələcəyinin əsas dayaqlarından biri kimi qiymətləndirilirdi.

Bu siyasətin əsas ideyalarından biri savadlı, dünyagörüşlü, milli dəyərlərə bağlı və müasir dünyanın çağırışlarına cavab verə bilən gənc nəslin yetişdirilməsi idi.

Bu gün Azərbaycan təhsilində insan kapitalının inkişafına, gənclərin potensialının üzə çıxarılmasına, müasir bacarıqların formalaşdırılmasına yönələn fəaliyyətlər həmin strateji yanaşmanın davamı kimi qiymətləndirilə bilər.

İlhamə Axundovanın fəaliyyəti də bu baxımdan diqqət çəkir.

O, təhsilə yalnız fənn və proqram çərçivəsindən baxmır. Onun fəaliyyətində insan kapitalı, şəxsiyyət inkişafı, emosional zəka, liderlik, ünsiyyət, özünüdərk və gənclərin potensialının üzə çıxarılması bir-biri ilə əlaqəli istiqamətlər kimi təqdim olunur.

Bu yanaşmanın mərkəzində isə bir fikir dayanır:

Güclü gələcək yalnız güclü insan yetişdirməklə mümkündür.

Gənclər siyasətinin davamında insan potensialına investisiya

Azərbaycanın dövlət siyasətində gənclər xüsusi diqqət mərkəzindədir. Gənclərin təhsili, intellektual və mənəvi inkişafı, onların ictimai həyatda fəallığının artırılması və liderlik potensiallarının dəstəklənməsi ölkənin gələcək inkişafı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

İlhamə Axundovanın fəaliyyətində də gənclərlə iş xüsusi yer tutur.

Onun fikrincə, gəncə yalnız hazır bilik vermək kifayət deyil. Gəncə özünü tanımaq, məqsəd müəyyənləşdirmək, qərar vermək, ünsiyyət qurmaq, emosiyalarını idarə etmək və öz potensialına inanmaq bacarığı qazandırmaq lazımdır.

Bu baxımdan onun yüzlərlə tələbə ilə kouç kimi fəaliyyəti diqqət çəkir.

Burada əsas məqsəd gəncin əvəzinə qərar vermək deyil. Əksinə, onun öz daxilində olan imkanları görməsinə kömək etməkdir.

Çünki bəzən bir gəncin həyatını dəyişmək üçün böyük bir möcüzə lazım olmur.

Ona inanan bir insan kifayətdir.

“Gələcək gənclərlə gələcək” – ideyadan layihəyə

İlhamə Axundovanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən “Gələcək gənclərlə gələcək” layihəsi də məhz gənclərin inkişafına yönələn təşəbbüslər sırasında xüsusi yer tutur.

Layihənin əsas fəlsəfəsi gənclərin potensialını üzə çıxarmaq, onların inkişafına dəstək vermək və gələcəyin çağırışlarına daha hazırlıqlı fərdlərin formalaşmasına töhfə verməkdir.

Bu yanaşma dövlətin gənclər siyasətinin əsas məqsədləri ilə səsləşən mühüm istiqamətlərdəndir.

Gəncə investisiya etmək – gələcəyə investisiya etməkdir.

Çünki bu gün auditoriyada əyləşən gənc sabah müəllim, həkim, alim, sahibkar, dövlət qulluqçusu, ictimai xadim və ölkənin müxtəlif sahələrində qərar verən şəxs ola bilər.

“Bizi tanıyaq” – milli yaddaşdan gələcəyə

İlhamə Axundovanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən “Bizi tanıyaq” layihəsi isə fəaliyyətində milli-mənəvi dəyərlər istiqamətini ön plana çıxarır.

Layihənin əsas ideyası Azərbaycanın dəyərli insanlarını, ziyalılarını, şəxsiyyətlərini, elm, təhsil, mədəniyyət və ictimai fikir nümayəndələrini daha geniş auditoriyaya tanıtmaqdır.

Bu, sadəcə bioqrafiyaların təqdim edilməsi deyil.

Bu, milli yaddaşın yaşadılmasıdır.

Öz xalqının ziyalılarını tanıyan gənc öz tarixini, mədəniyyətini və mənəvi köklərini daha yaxşı dərk edir.

Milli kimliklə müasir dünyagörüşünün bir-birinə zidd deyil, əksinə, bir-birini tamamlayan dəyərlər olduğunu göstərmək də bu baxımdan mühüm məsələdir.

Elm və Təhsil Nazirliyinin diqqətini çəkən layihələr

İlhamə Axundovanın fəaliyyətində həyata keçirilən layihələrin ictimai və təhsil əhəmiyyətinin diqqətdən kənarda qalmaması da xüsusi qeyd olunmalıdır.

Onun imza atdığı və rəhbərlik etdiyi bir sıra layihələrin Elm və Təhsil Nazirliyinin diqqətini çəkməsi, təqdir olunması və dəstəklənməsi həyata keçirilən təşəbbüslərin yalnız fərdi fəaliyyət çərçivəsində qalmadığını, daha geniş təhsil və ictimai məqsədlərə xidmət etdiyini göstərir.

Bu dəstək eyni zamanda bir pedaqoqun təşəbbüsünün dövlətin təhsil və gənclər siyasətinin prioritetləri ilə uzlaşmasının göstəricisi kimi də dəyərləndirilə bilər.

Burada xüsusilə diqqət çəkən məqam odur ki, layihələrin mərkəzində insan dayanır: öyrənən insan, inkişaf edən gənc, özünü kəşf edən şəxsiyyət və cəmiyyətə fayda verən vətəndaş.

Təhsil yalnız diplom deyil

İlhamə Axundovanın təhsil fəlsəfəsinin əsas istiqamətlərindən biri müasir təhsilin məzmununa yeni baxışdır.

Müasir dövrdə insanın uğurunu yalnız diplom və akademik biliklərlə ölçmək mümkün deyil.

İnsan düşünməyi, ünsiyyət qurmağı, komanda ilə işləməyi, emosiyalarını idarə etməyi, problemləri həll etməyi, dəyişikliklərə uyğunlaşmağı, özünü təqdim etməyi və liderlik etməyi də bacarmalıdır.

Məhz buna görə İlhamə Axundovanın təlim fəaliyyətində emosional zəka, şəxsi inkişaf, nitq mədəniyyəti, ünsiyyət, liderlik və təqdimat bacarıqları xüsusi yer tutur.

“Emosional Zəka və insan inkişafının gizli kodu”

Onun müəlliflik fəaliyyətində xüsusi yer tutan əsərlərdən biri “Emosional Zəka və insan inkişafının gizli kodu” kitabıdır.

Əsərin əsas ideyası insan inkişafında emosional zəkanın rolunu daha geniş auditoriyaya çatdırmaqdır.

Çünki insanın həyatda uğurunu yalnız nə qədər bildiyi deyil, bildiklərindən necə istifadə etdiyi və insanlarla necə münasibət qurduğu da müəyyən edir.

Özünü tanımaq, emosiyaları idarə etmək, empati qurmaq, qarşı tərəfi dinləmək, sağlam münasibətlər yaratmaq və düzgün ünsiyyət qurmaq müasir insan üçün həyati bacarıqlara çevrilib.

Kitabın çap olunması müəllifin uzunmüddətli araşdırmalarının nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Əsərin Elm və Təhsil Nazirliyinin xüsusi diqqətində olması da onun təhsil və insan inkişafı baxımından aktuallığını göstərən mühüm məqamlardan biridir.

Müəllifin fəaliyyətində tərcüməçilik istiqamətinin də yer alması elmi və maarifləndirici məlumatların Azərbaycan oxucusuna çatdırılması baxımından əhəmiyyətlidir.

Elmi araşdırmadan beynəlxalq platformalara

İlhamə Axundovanın fəaliyyəti yalnız praktik təlimlərlə məhdudlaşmır.

Onun 30-a yaxın elmi məqaləsi müxtəlif elmi platformalarda çap olunub. Tədqiqatlarının əsas istiqamətlərini təhsil, sosial-pedaqoji yanaşmalar, insan inkişafı, emosional zəka və müasir təhsil məsələləri təşkil edir.

Türkiyə və Özbəkistan da daxil olmaqla müxtəlif ölkələrdə keçirilən beynəlxalq konfranslarda iştirakı və çıxışları onun peşəkar fəaliyyətinin mühüm istiqamətlərindəndir.

Beynəlxalq konfrans onun üçün sadəcə təqdimat platforması deyil.

Bu, həm də dünyadakı təhsil yeniliklərini öyrənmək, fərqli təcrübələri müqayisə etmək və Azərbaycan təhsil mühitinə faydalı ola biləcək yanaşmaları araşdırmaq imkanıdır.

Dünyanın nüfuzlu universitetlərinə gedən tələbələr

Bir təhsilçinin fəaliyyətinin ən böyük nəticəsi bəzən onun haqqında yazılan məqalələr və qazandığı mükafatlar deyil.

Onun yetişdirdiyi insanların həyatıdır.

İlhamə Axundovanın kouçluq və mentorluq fəaliyyətində də bu məqam xüsusi diqqət çəkir.

Onun dəstək verdiyi tələbələr arasında bu gün dünyanın nüfuzlu universitetlərində təhsil alan gənclərin olması fəaliyyətin ən qiymətli nəticələrindən biridir.

Çünki müəllimin uğuru yalnız öz nailiyyəti ilə ölçülmür.

Müəllimin ən böyük əsəri yetişdirdiyi insandır.

Bir gəncin potensialını vaxtında görmək, onun güclü tərəflərini üzə çıxarmaq və ona “sən bacararsan” hissini vermək bəzən bütöv bir həyatın istiqamətini dəyişə bilər.

Televiziya – biliklərin cəmiyyətə çatdırıldığı platforma

İlhamə Axundovanın təhsil eksperti kimi müxtəlif televiziya proqramlarında iştirakı da onun maarifləndirici fəaliyyətinin bir hissəsidir.

Təhsillə bağlı aktual məsələlər, valideyn-müəllim münasibətləri, uşaqların və gənclərin inkişafı, müasir təhsil yanaşmaları kimi mövzularda fikirlərini bölüşərək cəmiyyətin maariflənməsinə töhfə verib.

Bu fəaliyyət onun üçün yalnız ekspert mövqeyini ifadə etmək deyil. Düzgün məlumatı cəmiyyətə çatdırmaq da pedaqoqun məsuliyyətidir.

Beynəlxalq proqramlar və yeni təcrübə

İlhamə Axundovanın peşəkar fəaliyyətində beynəlxalq proqramlarda iştirak və qalibiyyətlər də xüsusi yer tutur.

Belə proqramlar ona müxtəlif ölkələrin təcrübələrini öyrənmək, yeni metodlarla tanış olmaq, beynəlxalq mühitdə özünü sınamaq və əldə etdiyi bilikləri yerli təhsil mühitinə gətirmək imkanı yaradıb.

Bu təcrübələr onun fəaliyyətində daim yenilənmə və öyrənmə prinsipini gücləndirib. Çünki yaxşı pedaqoq yalnız öyrədən deyil.

Yaxşı pedaqoq ömrü boyu öyrənəndir.

Qadın liderliyi və sahibkarlıq

İlhamə Axundovanın fəaliyyətinin digər istiqamətlərindən biri qadın sahibkarlığı və ictimai fəallıqdır.

Azərbaycan Qadın Sahibkarlar Assosiasiyasının fəal üzvü kimi qadınların biznes və ictimai həyatda fəallığının artırılması, onların potensiallarının üzə çıxarılması və qadın liderliyinin təşviqi istiqamətində fəaliyyət göstərir.

Təhsil, sahibkarlıq və ictimai fəaliyyətin bir-birini tamamlaması onun fəaliyyətində fərqli sahələrin əslində vahid məqsədə xidmət etdiyini göstərir:

İnsan potensialının üzə çıxarılması.

REHA Təlim Təhsil Mərkəzi – təcrübənin praktik ünvanı

İlhamə Axundovanın rəhbərlik etdiyi REHA Təlim Təhsil Mərkəzi illər ərzində topladığı pedaqoji və peşəkar təcrübənin praktik müstəvidə reallaşdığı əsas platformalardan biridir.

Mərkəzdə şəxsi inkişaf, emosional intellekt, ünsiyyət, nitq mədəniyyəti, liderlik, təqdimat bacarıqları və digər istiqamətlər üzrə təlimlər həyata keçirilir.

Burada əsas məqsəd yalnız yeni məlumat vermək deyil.

İştirakçıya həmin məlumatı həyatında tətbiq etmək üçün bacarıq qazandırmaqdır. Bu yanaşma İlhamə Axundovanın ümumi fəaliyyət fəlsəfəsi ilə tam səsləşir:

Bilik dəyişiklik yaratmırsa, onun bacarığa çevrilməsi üçün yeni addım lazımdır.

Bir fəaliyyətin arxasında dayanan vahid missiya

İlhamə Axundovanın fəaliyyət istiqamətlərinə ayrı-ayrılıqda baxdıqda müəllimlik, təlimçilik, elmi araşdırma, kitab müəllifliyi, layihə rəhbərliyi, kouçinq, beynəlxalq konfranslar, televiziya ekspertliyi və ictimai fəaliyyət bir-birindən fərqli sahələr kimi görünə bilər.

Lakin bütün bu istiqamətləri birləşdirən vahid xətt var:

İNSAN İNKİŞAFI.

Onun üçün təhsil yalnız dərs demək deyil.

Təhsil insanın özünü kəşf etməsinə kömək etməkdir.

Təhsil gəncə “sən bacarmayacaqsan” demək deyil, ona “öz potensialını kəşf et və özünə inan” deməkdir.

Təhsil yalnız diplom qazandırmaq deyil.

Həyata hazır insan yetişdirməkdir.

Yolu davam edən pedaqoq

Bir müəllimin həyatında ən böyük mükafat şagirdinin uğurudur.

Bir təlimçinin ən böyük nəticəsi iştirakçısının həyatında yaratdığı dəyişiklikdir. Bir ziyalının ən böyük məsuliyyəti isə bildiklərini cəmiyyətlə bölüşməkdir.

İlhamə Axundovanın bu günə qədər keçdiyi peşəkar yol bütün bu istiqamətləri özündə birləşdirir.

Müəllimlikdən başlayan yol bu gün elmi araşdırmalar, kitablar, beynəlxalq konfranslar, layihələr, gənclərlə iş, kouçinq, ictimai fəaliyyət və təhsil ekspertliyi ilə davam edir.

Bu yolun qarşısında isə yeni məqsədlər dayanır.

Çünki təhsil dəyişdikcə müəllimin də öyrənməsi davam etməlidir. Dünya dəyişdikcə insan inkişafına yanaşmalar yenilənməlidir.

Gənclərin arzuları böyüdükcə onları dəstəkləyən insanların məsuliyyəti də artır. İlhamə Axundovanın fəaliyyətinin əsas fəlsəfəsi də məhz burada cəmlənir: İnsan dəyişirsə, onun ətrafındakı dünya da dəyişə bilər.

Bir gəncin potensialı üzə çıxırsa, bir ailənin, bir cəmiyyətin, hətta bir ölkənin gələcəyinə yeni imkan yaranır.

Bəlkə də bütün bu fəaliyyətin ən böyük mənası məhz budur:

İnsan yetişdirmək, potensiala inanmaq və gələcəyə xidmət etmək.

Və bu yol hələ bitməyib.

Çünki təhsilə xidmət edən yolun son dayanacağı yoxdur.

Öyrəndikcə öyrətmək, öyrətdikcə dəyişmək, dəyişdikcə gələcəyə yeni insanlar qazandırmaq mümkündür.

İlhamə Axundovanın pedaqoji fəaliyyətini fərqləndirən də məhz bu davamlı axtarışdır:

Təhsildən insan inkişafına, insan inkişafından cəmiyyətin gələcəyinə uzanan yol.

Hazırladı: İlahə Atəş