Yüksək qan təzyiqi, günümüzün ən geniş yayılmış sağlamlıq problemlərindən biridir və ürək xəstəlikləri ilə birbaşa əlaqəlidir. Qan təzyiqinin yüksək olması damar və arteriyalar üzərində təzyiqin normadan daha yüksək olmasına səbəb olur, bu da müxtəlif fəsadlara yol aça bilər. Uzun müddət müalicə olunmazsa, yüksək qan təzyiqi infarkt, insult və digər ürək xəstəliklərinin riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Lakin, bəzi həyat tərzi dəyişiklikləri ilə qan təzyiqini sağlam səviyyəyə gətirmək mümkündür.
Həyat tərzi dəyişiklikləri və yüksək qan təzyiqi
Həyat tərzində aparılan sadə dəyişikliklər, bəzən dərmanlardan daha təsirli ola bilər. Yüksək qan təzyiqi ilə mübarizə aparan insanlar üçün fiziki aktivlik böyük əhəmiyyət kəsb edir. Həkimlər və alimlər, orta və ya güclü idmanla məşğul olmağı tövsiyə edirlər. Bu, həm fiziki sağlamlığı artırar, həm də qan təzyiqini aşağı salmağa kömək edər. Həftədə ən azı 150 dəqiqə idman etmək, bu sahədə ən müasir tövsiyələrdən biridir. İdman, qan dövranını yaxşılaşdırar, ürək və damar sağlamlığını qoruyar.
Düzgün və balanslı pəhriz də yüksək qan təzyiqinin idarə edilməsində mühüm rol oynayır. Sağlam pəhriz, bol meyvə və tərəvəzlə zəngin olmalı, həmçinin duz qəbulunun azaldılması tövsiyə edilir. Qida qəbulunda gündəlik duz miqdarının altı qramdan az olması, qan təzyiqini normallaşdırmaq üçün vacibdir. Tədqiqatlar göstərir ki, yüksək duz istehlakı qan təzyiqini artıran əsas faktorlardan biridir.
Siqaret və alkoqolun zərəri
Siqaret, yalnız tütünün zərəri ilə deyil, həm də damarların daralmasına səbəb olması ilə təhlükəlidir. Siqaretin damarlarda yaratdığı bu daralma, ürək tutması və insult riskini artırır. Siqaretin tərgitməsi ilə bu riskləri azaldmaq mümkündür. Hətta siqareti tərgitmək, qan təzyiqinin səviyyəsinin zamanla normallaşmasına kömək edə bilər.
Alkoqolun çox istehlakı da qan təzyiqini artıran amillərdən biridir. Buna görə də, spirtli içkilərin qəbulunu məhdudlaşdırmaq, yalnız qan təzyiqi ilə deyil, ümumi sağlamlıqla bağlı da əhəmiyyətlidir. Tədqiqatlar göstərir ki, gündə bir və ya iki stəkan alkoqol qəbul edən insanların qan təzyiqi normal səviyyədə qalır. Lakin, spirtli içkilərin həddindən artıq istehlakı, uzun müddət ərzində ciddi sağlamlıq problemlərinə yol aça bilər.
Kakaonun faydaları
Son dövrlərdə aparılan araşdırmalar, kakao istehlakının qan təzyiqini aşağı salmaqda faydalı olduğunu göstərir. Kakaoda olan flavonoidlər, damarların elastikliyini artırır və qan dövranını yaxşılaşdırır. Hipertoniyalı insanlar üçün müntəzəm olaraq kakao qəbulunun faydalı ola biləcəyi sübut olunub. Lakin, bu faydalardan maksimum yararlanmaq üçün, şəkərsiz və az kalorili kakao məhsullarını seçmək daha məqsədəuyğundur.
Kilo vermək və stresslə mübarizə
Kilo itkisi də qan təzyiqinin normal səviyyəyə gətirilməsində mühüm rol oynayır. Həddindən artıq kilo, ürək-damar sisteminə əlavə yük gətirərək qan təzyiqini artırır. Mütəxəssislər, arıqlamağın və sağlam çəkiyə sahib olmağın qan təzyiqini yaxşılaşdırdığını və ürək sağlamlığını qoruduğunu bildirirlər.
Bundan başqa, stressin idarə edilməsi də qan təzyiqinin aşağı salınmasında təsirli ola bilər. Müasir həyatın sürəti və tələbləri insanları davamlı stressə məruz qoyur. Stressin uzun müddət davam etməsi, qan təzyiqini artırmaqla yanaşı, ürək xəstəliklərinə də yol aça bilər. Bunun qarşısını almaq üçün, gündəlik həyatınızda rahatlama texnikalarına yer vermək çox vacibdir. Yoga, meditasiya və dərin nəfəs məşqləri stressin azaldılmasına və qan təzyiqinin tənzimlənməsinə kömək edir.
Yüksək qan təzyiqi ciddi bir sağlamlıq problemi olsa da, düzgün həyat tərzi dəyişiklikləri ilə bu problemin öhdəsindən gəlmək mümkündür. İdman, balanslı pəhriz, siqaret və alkoqolun azaldılması, stressin idarə edilməsi və kilonun nəzarətdə saxlanması kimi sadə tədbirlər, yüksək qan təzyiqinin müalicəsində mühüm rol oynayır. Sağlam həyat tərzinin əldə edilməsi, yalnız qan təzyiqinin aşağı salınmasına deyil, ümumilikdə sağlamlığın yaxşılaşdırılmasına da kömək edir.
MayoMed Medikal Fizioterapiya və Reabilitasiya Mərkəzinin baş həkimi olaraq, hər zaman sağlam və balanslı bir həyat tərzinin əsas olduğunu vurğulayıram. Həyatınızı dəyişdirmək, sizin əlinizdədir. Sağlam qalın!
Nərminə Abbasova
MayoMed Medikal Fizioterapiya və Reabilitasiya Mərkəzinin baş həkimi, terapevt və ailə həkimi
Həkimlə əlaqə saxlamaq istəyənlər Əhməd Rəcəbli 207-də yerləşən MayoMed klinikasına müraciət edə (TEL: (012) 464 86 93; 464 86 94; 464 86 95) və ya (051) 866 02 20; (051) 567 66 96 mobil nömrələri ilə birbaşa Nərminə Abbasova ilə əlaqə saxlaya bilərlər.
