Əgər uşağınız sizdən həqiqəti gizlədirsə və ya müəyyən hadisələr barədə yalan danışırsa, bu, ilk növbədə valideyn olaraq öz davranışınızı yenidən gözdən keçirmək üçün siqnaldır.
Beləliklə, bu 7 valideyn səhvini təqdim edirik:
Demək olar ki, bütün valideynlər uşaqlarını dürüst görmək istəyir. Lakin çox vaxt fərqində olmadan elə davranış formalaşdırırlar ki, bu da əks nəticə verir. Araşdırmalar göstərir ki, aldatmağa ilk cəhdlər hələ körpəlik dövründə başlayır, 3 yaşına çatanda isə uşaqlar artıq həqiqəti gizlətməyi müəyyən qədər bacarırlar.
Uşağın yalan danışmasına səbəb olan valideyn davranışları
Uşağa fikrini dəyişmək imkanı vermirsiniz
Əgər uşaq ən kiçik məsələlərdə belə qərarını dəyişə bilmirsə, dürüstlük onun üçün riskə çevrilir. Dediyi hər söz sanki “qəti qərar” kimi qəbul olunur. Nəticədə uşaq az danışmağa və ya həqiqəti gizlətməyə üstünlük verir ki, seçim azadlığını qorusun.
Həddindən artıq sərtsiniz
Çox sərt qaydaların olduğu ailələrdə uşaqlar səhv etməkdən qorxur, çünki bunun ardınca cəza və ya tənqid gəlir. Belə mühitdə dürüstlük təhlükə kimi qəbul edilir, gizlətmək isə özünü qoruma üsuluna çevrilir.
Özünüz də yalandan istifadə edirsiniz
Valideynlər uşağın davranışını idarə etmək üçün yalandan istifadə edəndə, uşaq bunu tez anlayır. Bu, onun üçün siqnaldır ki, yalan danışmaq qəbul edilən bir vasitədir. Nəticədə o da eyni davranışı tətbiq etməyə başlayır.
Səhvləri problem kimi qəbul edirsiniz
Əgər hər səhv kəskin reaksiya ilə qarşılanırsa, uşaq həqiqəti deməkdən qaçır. Təcrübədən öyrənmək əvəzinə, o, səhvin özünü gizlətməyə çalışır ki, mənfi nəticələrdən uzaq olsun.
Uşağı dinləmirsiniz
Uşağın sözünü tez-tez kəsmək və ya onu görməzdən gəlmək onun açıq danışmaq istəyini azaldır. Zamanla uşaq düşünür ki, danışmağın mənası yoxdur və ya cavablarını qısaldır, ya da dəyişdirir.
Həqiqətə görə cəza verirsiniz
Əgər etirafdan sonra cəza gəlirsə, uşaq tez anlayır ki, dürüstlük onun üçün sərfəli deyil. Növbəti dəfə o, daha “təhlükəsiz” yolu – həqiqəti gizlətməyi seçir.
Qaydalarınız ardıcıl deyil
Eyni hərəkətlər bir dəfə icazəli, digər dəfə cəzalandırılırsa, uşaq nəyi necə etməli olduğunu anlamır. Bu qeyri-müəyyənlik onu vəziyyətə uyğun danışmağa, yəni səmimi olmamağa vadar edir.
Yalansız ünsiyyəti necə qurmaq olar
Uşaqlarda yalan çox nadir hallarda səbəbsiz yaranır. Əksər hallarda bu, cəza qorxusu, qınanma və ya valideyn sevgisini itirmə narahatlığı ilə bağlı olur.
Ailədə qarşılıqlı etibar, səhvlərə sakit yanaşma və uşağı dinləməyə hazır olmaq varsa, yalan danışmağa ehtiyac tədricən öz-özünə aradan qalxır.
Xədicə Əfqan
