Xoşbəxt və uzunömürlü ailə həyatı hər bir insanın arzuladığı ən böyük dəyərlərdən biridir. Lakin sağlam münasibət yalnız sevgi üzərində qurulmur. Ailənin möhkəm və davamlı olması üçün qarşılıqlı hörmət, anlayış, güvən, diqqət və qayğı da ən az sevgi qədər vacibdir.
Mütəxəssislərin fikrincə, xoşbəxt ailə münasibətlərinin əsas prinsiplərindən biri insanın sevdiyi şəxsi olduğu kimi qəbul etməsidir. Bir çox münasibətlərdə tərəflər bir-birini dəyişməyə, öz istədiyi formaya salmağa çalışırlar. Halbuki hər bir insanın öz xarakteri, düşüncəsi, vərdişləri və dünyagörüşü var. Qarşı tərəfi daim dəyişdirməyə çalışmaq zamanla narazılıq, inciklik və uzaqlaşma yarada bilər.
Sevildiyini hiss etdirmək vacibdir
İnsan sadəcə “səni sevirəm” sözünü eşitməklə deyil, həm də bu sevgini davranışlarda hiss etməklə özünü xoşbəxt hiss edir. Diqqət göstərmək, halını soruşmaq, problemləri ilə maraqlanmaq, kiçik sürprizlər etmək və çətin anlarında yanında olmaq sevgini hiss etdirməyin ən gözəl yollarındandır.
Bəzən insan qarşı tərəfin onu çox sevdiyini bilir, lakin gündəlik həyatda bu sevgini hiss etmir. Xüsusilə münasibət uzun müddət davam etdikcə insanlar bir-birinə diqqət göstərməyi adi və vacib olmayan bir məsələ kimi qəbul etməyə başlaya bilirlər. Halbuki münasibətlərin isti qalması üçün diqqət və qayğı heç vaxt arxa plana keçirilməməlidir.
Sevildiyini hiss etməyən insan, qarşı tərəf nə qədər “səni sevirəm” desə də, zamanla bu sözlərin səmimiyyətinə şübhə edə bilər. Buna görə sevgi yalnız sözlə deyil, davranış və münasibətlə də göstərilməlidir.
Empati ailə münasibətlərini gücləndirir
Sağlam münasibətlərin digər mühüm xüsusiyyətlərindən biri empati hissidir. İnsan özünü həyat yoldaşının yerinə qoymağı, onun nə hiss etdiyini və hansı vəziyyətdən keçdiyini anlamağı bacarmalıdır.
Hər bir ailədə müəyyən anlaşılmazlıqlar və xoşagəlməz hadisələr yaşana bilər. Belə məqamlarda dərhal qarşı tərəfi günahlandırmaq və ya sərt reaksiya vermək əvəzinə, əvvəlcə onun nə hiss etdiyini anlamağa çalışmaq daha doğru yanaşmadır.
Empati olan münasibətdə tərəflər bir-birinin səhvlərinə və çətinliklərinə daha anlayışlı yanaşırlar. Bu isə mübahisələrin böyüməsinin qarşısını alır və problemlərin daha sakit şəkildə həll edilməsinə kömək edir.
Mübahisə zamanı danışıq tərzi böyük rol oynayır
Ailə münasibətlərində fikir ayrılıqlarının olması normaldır. Əsas məsələ fikir ayrılığının necə ifadə olunmasıdır. Nəyəsə etiraz edərkən bunu sərt, aqressiv və alçaldıcı formada söyləmək münasibətlərdə dərin yaralar aça bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, narazılığı mümkün qədər sakit və yumşaq səs tonu ilə ifadə etmək daha faydalıdır. Bəzən gülümsəyərək və qarşı tərəfi incitmədən deyilən bir söz, qışqıraraq deyilən uzun mübahisədən daha təsirli ola bilər.
İnsan qarşı tərəfin fikri ilə razılaşmaya bilər, lakin bu, ona hörmətsizlik etmək hüququ vermir. Sevgi və hörmət üzərində qurulan münasibətlər daha uzunömürlü olur. Hətta mübahisə zamanı belə tərəflərin bir-birinin şəxsiyyətini deyil, problemi müzakirə etməsi vacibdir.
Güvən münasibətin əsas sütunlarından biridir
Ailə həyatında güvən hissi son dərəcə vacibdir. İnsan öz həyat yoldaşının ona inandığını, hörmət etdiyini və hər addımını şübhə altında saxlamadığını hiss etməlidir.
Xüsusilə qadına davamlı şəkildə güvənsizlik hiss etdirmək münasibətlərdə ciddi problemlərə səbəb ola bilər. Daim sorğu-sual olunmaq, hər davranışına şübhə ilə yanaşıldığını hiss etmək və psixoloji təzyiq altında yaşamaq insanı münasibətdən uzaqlaşdırır.
Güvən olmayan yerdə insan özünü rahat və xoşbəxt hiss etmir. Həyat yoldaşları arasında şübhə, qısqanclıq və nəzarət artdıqca sevgi də zamanla zəifləyə bilər. Buna görə sağlam ailə münasibətlərində güvən qorunmalı və əsassız şübhələrə yol verilməməlidir.
Diqqətsizlik bəzən qarşılıqlı münasibətin nəticəsi olur
Mütəxəssislər kişilərin həyat yoldaşlarına qarşı zamanla diqqətsiz və laqeyd görünməsinin müxtəlif səbəbləri olduğunu bildirirlər. Bunlardan biri də kişinin göstərdiyi sevgi, qayğı və diqqətin qarşı tərəf tərəfindən dəyərsizləşdirildiyini hiss etməsidir.
İnsan verdiyi sevginin, etdiyi fədakarlığın və göstərdiyi qayğının qarşılığında heç bir dəyər görmədiyini düşündükdə zamanla emosional olaraq uzaqlaşa bilər. Bu vəziyyət yalnız kişilərə deyil, qadınlara da aiddir. Hər bir insan öz münasibətində dəyərli olduğunu hiss etmək istəyir.
Bu səbəbdən ailədə yalnız diqqət gözləmək deyil, qarşı tərəfin göstərdiyi diqqəti də görmək və qiymətləndirmək vacibdir. Sadə bir təşəkkür, xoş söz və ya edilən yaxşılığın dəyərləndirilməsi münasibətdə böyük dəyişiklik yarada bilər.
Xoşbəxt ailə qarşılıqlı zəhmət tələb edir
Uzun və xoşbəxt ailə həyatı təsadüf nəticəsində yaranmır. Bunun üçün hər iki tərəf münasibətin üzərində işləməli, bir-birini dinləməli və problemləri birlikdə həll etməyə çalışmalıdır.
Ailədə bəzən sevgi azalırmış kimi görünə bilər. Əslində isə gündəlik həyatın yorğunluğu, iş, məişət qayğıları və müxtəlif problemlər insanların bir-birinə vaxt ayırmasına mane olur. Belə hallarda münasibəti öz axarına buraxmaq əvəzinə, yenidən bir-birinə yaxınlaşmağa çalışmaq vacibdir.
Birlikdə vaxt keçirmək, söhbət etmək, bir-birinin fikirlərini dinləmək, kiçik diqqət jestləri göstərmək və ən əsası, qarşı tərəfə “sən mənim üçün önəmlisən” hissini yaşatmaq ailə münasibətlərini gücləndirir.
Unutmaq olmaz ki, xoşbəxt ailənin əsas sirri mükəmməl insan tapmaq deyil. Əsas məsələ iki fərqli insanın bir-birinin qüsurlarını, fərqliliklərini və xüsusiyyətlərini anlayaraq qarşılıqlı sevgi, hörmət və güvən içində birlikdə yol getməyi bacarmasıdır.
Sevgi qayğı ilə, hörmət anlayışla, güvən isə səmimiyyət və düzgün davranışlarla möhkəmlənir. Bu dəyərlər qorunduğu zaman ailə münasibətləri daha sağlam, daha xoşbəxt və uzunömürlü ola bilər.
Hazırladı: UĞUR
