Yay tətili uşaqların səbirsizliklə gözlədiyi dövrlərdən biridir. Bu müddətdə onlar məktəbin gündəlik qaydalarından uzaqlaşır, daha çox istirahət edir və sevdikləri fəaliyyətlərə vaxt ayıra bilirlər. Lakin tətil yalnız istirahət dövrü deyil, eyni zamanda uşaqların fərdi inkişafı üçün mühüm imkanlar yaradan bir mərhələdir.
Valideynlər çox zaman yay tətilində uşaqların dərslərdən tamamilə uzaq qalmasının normal olduğunu düşünürlər. Əslində isə bu dövrdə uşağın inkişafının davam etməsi, yeni bilik və bacarıqlar qazanması, sosial və emosional cəhətdən güclənməsi böyük əhəmiyyət daşıyır.
İlk növbədə uşağın gündəlik rejiminin tamamilə pozulmamasına diqqət yetirmək lazımdır. Tətil zamanı daha sərbəst qrafik normal sayılsa da, gec yatmaq və günortaya qədər yatmaq kimi vərdişlərin uzun müddət davam etməsi həm fiziki, həm də psixoloji vəziyyətə mənfi təsir göstərə bilər. Müəyyən bir rejimin qorunması uşağın özünü daha enerjili hiss etməsinə kömək edir.
Yay aylarında oxuma vərdişinin davam etdirilməsi də vacibdir. Məktəb dərslərindən kənar, uşağın maraq dairəsinə uyğun kitabların seçilməsi onun təxəyyülünü, nitq qabiliyyətini və düşünmə bacarığını inkişaf etdirir. Oxuma prosesi məcburiyyət deyil, maraqlı fəaliyyət kimi təqdim olunmalıdır.
Müasir dövrdə valideynlərin qarşılaşdığı əsas problemlərdən biri də ekran asılılığıdır. Tətil dövründə uşaqlar telefon, planşet və kompüter qarşısında daha çox vaxt keçirməyə meylli olurlar. Buna görə də ekran istifadəsinə müəyyən sərhədlər qoyulmalı, uşaqlar açıq havada oyunlara, fiziki fəaliyyətlərə və canlı ünsiyyətə təşviq edilməlidirlər.
Yay tətili uşaqların yeni bacarıqlar öyrənməsi üçün də əlverişli fürsətdir. Rəsm, musiqi, idman, şahmat, xarici dil və ya digər yaradıcılıq fəaliyyətləri uşağın potensialını üzə çıxarmağa kömək edir. Burada əsas məqsəd uşağı əlavə məşğələlərlə yormaq deyil, onun maraqlarını kəşf etməsinə şərait yaratmaqdır.
Sosial bacarıqların inkişafı da bu dövrdə diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Dostlarla görüşlər, ailəvi səfərlər, düşərgələr və qrup fəaliyyətləri uşaqların ünsiyyət qurmaq, əməkdaşlıq etmək və problemləri birlikdə həll etmək bacarıqlarını gücləndirir.
Valideynlər uşaqları yaşlarına uyğun ev işlərinə də cəlb edə bilərlər. Sadə məsuliyyətlər uşaqlarda özünəinamın, müstəqilliyin və məsuliyyət hissinin formalaşmasına kömək edir. Bu, onların gələcək həyat bacarıqlarının inkişafında mühüm rol oynayır.
Fiziki aktivlik yay tətilinin ayrılmaz hissəsi olmalıdır. Açıq havada oyunlar, velosiped sürmək, üzgüçülük və digər hərəkətli fəaliyyətlər uşaqların sağlam böyüməsini dəstəkləyir, eyni zamanda onların emosional vəziyyətinə müsbət təsir göstərir.
Bütün bunlarla yanaşı, uşaqlar üçün ən vacib amillərdən biri valideyn diqqətidir. Birlikdə keçirilən keyfiyyətli vaxt, söhbətlər, oyunlar və ortaq fəaliyyətlər uşağın emosional təhlükəsizlik hissini gücləndirir. Uşaqların yaddaşında ən çox qalan məqamlar da məhz bu anlar olur.
Yay tətili düzgün təşkil olunduqda uşaqlar üçün həm istirahət, həm də inkişaf dövrünə çevrilə bilər. Əsas məqsəd uşağın hər gününü planlarla doldurmaq deyil, onun maraqlarını, ehtiyaclarını və potensialını nəzərə alaraq balanslı mühit yaratmaqdır. Belə olduqda tətil uşağın həyatında həm xoş xatirələr, həm də faydalı təcrübələr qazandıran bir mərhələ kimi yadda qalır.
Psixoloq Fazilə İnqilabqızı
Bu rubrika çərçivəvəsindəki məqalə Tərəqqi Akademiyasının maliyyə dəstəyi ilə çap olunur.
