Ailə münasibətlərində problemlər çox vaxt böyük mübahisələrdən deyil, zamanla adiləşən kiçik səhvlərdən qaynaqlanır. Qadını dinləməmək, hisslərini görməzdən gəlmək, məsuliyyəti yalnız onun üzərinə qoymaq və sevgini ifadə etməyi unutmaq… Bəs kişilərin evlilikdə ən çox yol verdiyi səhvlər hansılardır?
Evlilik yalnız eyni evi paylaşmaq, maddi ehtiyacları qarşılamaq və gündəlik məsuliyyətləri yerinə yetirməkdən ibarət deyil. Bu münasibət həm də qarşılıqlı anlayış, emosional yaxınlıq, hörmət və etibar üzərində qurulur. Lakin bir çox ailədə zaman keçdikcə münasibətlərin ilkin mərhələsindəki diqqət azalır, tərəflər bir-birini dinləmək əvəzinə öz haqlı olduqlarını sübut etməyə çalışırlar.
Ailə münasibətləri üzrə mütəxəssislərin yanaşmalarında da tez-tez vurğulanan məqamlardan biri budur: sağlam evlilik üçün sevgi qədər ünsiyyət və məsuliyyət də vacibdir. Bəzi kişilərin fərqinə varmadan etdiyi səhvlər isə həyat yoldaşında dəyərsiz olduğu hissini yarada və münasibətlərdə soyuqluğa səbəb ola bilər.
Həyat yoldaşını dinləməmək
Evlilikdə ən çox rast gəlinən problemlərdən biri tərəflərin bir-birini həqiqətən dinləməməsidir. Qadın gün ərzində yaşadığı hadisələri, narahatlıqlarını və ya hisslərini bölüşmək istədikdə kişi bəzən bunu əhəmiyyətsiz hesab edir, söhbəti yarımçıq kəsir və ya dərhal məsləhət verməyə çalışır.
Halbuki insan hər zaman probleminə həll yolu axtarmır. Bəzən onun ehtiyacı sadəcə anlaşılmaq və dinlənilməkdir.
Həyat yoldaşının sözlərinə diqqət yetirmək, fikirlərini kiçiltməmək və hisslərini ciddiyə almaq münasibətdə emosional yaxınlığı gücləndirir. Dinlənilmədiyini hiss edən insan isə zamanla öz daxilinə qapana bilər.
Bütün məsuliyyəti qadının üzərinə qoymaq
Məişət işləri, uşaqların qayğısı, ailə üzvləri ilə münasibətlərin tənzimlənməsi və evin gündəlik ehtiyacları çox vaxt görünməyən bir əmək tələb edir. Bəzi kişilər ailənin maddi təminatında iştirak etməyi bütün məsuliyyətlərini yerinə yetirmək kimi qiymətləndirirlər.
Lakin ailənin yükü yalnız maddi təminatla ölçülmür. Uşaqlarla vaxt keçirmək, ev işlərində iştirak etmək, ailə qərarlarını birlikdə vermək və həyat yoldaşının yorğunluğunu nəzərə almaq da ortaq məsuliyyətin tərkib hissəsidir.
Evlilikdə tərəflərdən birinin daim yorğun, digərinin isə bu vəziyyətə laqeyd olması narazılıq yarada bilər. Məsuliyyətin bölüşdürülməsi isə həm qarşılıqlı hörməti artırır, həm də ailədə əməkdaşlıq hissini gücləndirir.
Sevgini ifadə etməyi unutmaq
Bəzi kişilər evləndikdən sonra düşünürlər ki, ailə qurmaq sevgilərini artıq sübut edib. Onların fikrincə, ailə üçün işləmək, evə pul gətirmək və problemləri həll etmək sevgini göstərmək üçün kifayətdir.
Bunlar, şübhəsiz ki, vacib davranışlardır. Ancaq sevgi yalnız məsuliyyət daşımaqla ifadə olunmur. Səmimi bir söz, gözlənilməz bir mesaj, kiçik bir hədiyyə, diqqətlə verilən sual və ya birlikdə keçirilən keyfiyyətli vaxt da münasibətdə böyük əhəmiyyət daşıyır.
Sevginin gündəlik həyatda ifadə olunmaması zamanla münasibətin yalnız öhdəliklərdən ibarət olduğu təəssüratını yarada bilər. Halbuki romantik münasibətlərin canlı qalması üçün diqqət və qayğı davamlı olmalıdır.
Mübahisələrdə həmişə haqlı çıxmağa çalışmaq
Ailə daxilində fikir ayrılıqlarının olması təbiidir. Problem mübahisənin yaranmasında deyil, tərəflərin bu mübahisəni necə idarə etməsindədir.
Bəzi kişilər mübahisə zamanı səhv etdiklərini qəbul etməyi zəiflik hesab edir, üzr istəməkdən çəkinir və söhbəti qarşı tərəfin günahını sübut etməyə yönəldirlər. Bəzən isə susmaqla, danışmaqdan imtina etməklə və ya istehzalı ifadələrlə qarşı tərəfi cəzalandırmağa çalışırlar.
Belə davranışlar problemin həllini çətinləşdirir. Çünki məqsəd ortaq çıxış yolu tapmaqdan uzaqlaşaraq kimin qalib gələcəyinə çevrilir.
Sağlam münasibətdə insanın səhvini qəbul etməsi onun nüfuzunu azaltmır. Əksinə, məsuliyyətli davranmaq, üzr istəmək və eyni səhvi təkrarlamamaq qarşılıqlı etibarı gücləndirir.
Qadının hisslərini kiçiltmək
“Bunda nə var ki?”, “Hər şeyi böyüdürsən”, “Yenə başladın” kimi ifadələr gündəlik söhbətlərdə adi görünə bilər. Ancaq bu sözlər davamlı şəkildə işlədildikdə qarşı tərəfdə anlaşılmamaq və dəyərsiz olmaq hissi yarada bilər.
Hər iki tərəfin emosional reaksiyaları və problemlərə yanaşması fərqli ola bilər. Kişinin bir hadisəni əhəmiyyətsiz hesab etməsi onun həyat yoldaşı üçün də həmin hadisənin əhəmiyyətsiz olması demək deyil.
Hissləri qəbul etmək hər fikirlə razılaşmaq anlamına gəlmir. İnsan qarşı tərəfin mövqeyini bölüşməsə belə, onun nə üçün incidiyini anlamağa çalışa bilər.
Ailə həyatını iş və şəxsi problemlərin kölgəsində saxlamaq
İş həyatı, maddi qayğılar və sosial məsuliyyətlər insanın vaxtını və enerjisini azalda bilər. Lakin bütün diqqətin işə yönəldilməsi, evə gəldikdən sonra da həyat yoldaşına vaxt ayrılmaması münasibətlərdə məsafə yarada bilər.
Eyni evdə yaşamaq həmişə emosional yaxınlıq demək deyil. Tərəflər günlərini ayrı keçirir, bir-biri ilə yalnız məişət məsələləri barədə danışır və birlikdə keyfiyyətli vaxt keçirmirlərsə, münasibət tədricən rutinə çevrilə bilər.
Bəzən münasibəti qorumaq üçün böyük planlara ehtiyac yoxdur. Birlikdə çay içmək, günün necə keçdiyini soruşmaq, telefondan uzaqlaşıb söhbət etmək belə yaxınlığın qorunmasına kömək edə bilər.
Həyat yoldaşını başqaları ilə müqayisə etmək
Qadını başqa qadınlarla, xüsusilə də anası, bacısı, qohumları və ya sosial şəbəkələrdə gördüyü insanlarla müqayisə etmək ciddi narazılıq yarada bilər.
“Filankəsin həyat yoldaşı belə edir”, “Sən də onun kimi olsaydın…” tipli ifadələr problemi həll etmək əvəzinə, qarşı tərəfin özünəinamına zərər verə bilər.
Hər ailənin şəraiti, imkanları, xarakteri və münasibət modeli fərqlidir. Başqa ailələrin həyatını meyar kimi götürməkdənsə, tərəflərin öz ehtiyaclarını və gözləntilərini açıq şəkildə müzakirə etməsi daha məqsədəuyğundur.
Qısqanclığı sevgi adı altında təqdim etmək
Qısqanclıq bəzi münasibətlərdə sevginin göstəricisi kimi qəbul edilir. Ancaq qısqanclıq adı ilə telefon yoxlamaq, geyimə müdaxilə etmək, dostlarla ünsiyyəti məhdudlaşdırmaq və hər addım barədə hesabat tələb etmək sağlam münasibətin əlaməti deyil.
Evlilik qarşılıqlı bağlılıqla yanaşı, şəxsi sərhədlərə və etibara da əsaslanmalıdır. Həyat yoldaşını daim nəzarətdə saxlamağa çalışmaq sevgi hissini gücləndirmək əvəzinə, qorxu və narahatlıq yarada bilər.
Etibar qadağalarla deyil, dürüstlük, açıq ünsiyyət və qarşılıqlı hörmətlə formalaşır.
Qadının şəxsi inkişafını və arzularını nəzərə almamaq
Evlilikdən sonra hər iki tərəfin həyatında dəyişikliklər baş verir. Lakin bu dəyişikliklərin yalnız qadının arzularından, karyerasından və şəxsi maraqlarından imtina etməsi hesabına baş verməsi ədalətli yanaşma deyil.
Bəzi kişilər həyat yoldaşının işləmək, təhsilini davam etdirmək, yeni bacarıqlar qazanmaq və ya şəxsi maraqlarına vaxt ayırmaq istəyini ikinci plana keçirirlər.
Halbuki sağlam ailə münasibəti tərəflərdən birinin digərinin həyatını məhdudlaşdırması deyil, hər ikisinin inkişafına şərait yaratması ilə seçilir. Həyat yoldaşının məqsədlərinə dəstək olmaq həm fərdi münasibətləri, həm də ailənin ümumi rifahını gücləndirə bilər.
Problemləri danışmaq əvəzinə susmaq
Bəzi kişilər emosiyalarını ifadə etməyi çətin hesab edir. Narazılıq yarandıqda danışmaq əvəzinə susur, məsafə saxlayır və problemin öz-özünə həll olunacağını gözləyirlər.
Əlbəttə, insanın sakitləşmək üçün zamana ehtiyacı ola bilər. Lakin münaqişələrdən davamlı şəkildə yayınmaq və heç bir izah vermədən ünsiyyəti kəsmək problemin həllini gecikdirir.
Münasibətdə çətin mövzuları sakit şəkildə müzakirə etmək, narahatlığı ittiham etmədən ifadə etmək və qarşı tərəfin fikrini dinləmək vacibdir. “Sən həmişə belə edirsən” demək əvəzinə, “Bu vəziyyətdə özümü diqqətdən kənarda qalmış hiss etdim” söyləmək daha konstruktiv ünsiyyət yarada bilər.
Qadının əməyini adi və məcburi hesab etmək
Ailə daxilində göstərilən qayğı çox vaxt görünməyən əməkdir. Hazırlanan yemək, səliqəyə salınan ev, uşaqlarla keçirilən saatlar və gündəlik problemlərin həlli bəzən təşəkkürə ehtiyac duymayan, təbii və məcburi işlər kimi qəbul edilir.
Ancaq davamlı olaraq zəhmətinin fərqinə varılmadığını görən insan yorğunluq və inciklik yaşaya bilər.
Sadə bir “Əziyyətini görürəm”, “Çox sağ ol” və ya “Bu gün sən dincəl, mən edərəm” ifadəsi münasibətdə mühüm dəyişiklik yarada bilər. Təşəkkür etmək zəiflik deyil, qarşı tərəfin əməyinə verilən dəyərin göstəricisidir.
Problemlərin həllini yalnız qadından gözləmək
Ailədə mübahisə yarandıqda münasibətləri düzəltmək üçün yalnız qadının güzəştə getməsini, ilk addımı atmasını və ya emosional yükü daşımasını gözləmək münasibətlərdə tarazlığı poza bilər.
Evlilik iki nəfərin ortaq məsuliyyətidir. Buna görə də problemlərin səbəbini yalnız bir tərəfdə axtarmaq əvəzinə, hər iki tərəfin öz davranışına nəzər salması vacibdir.
Kişinin təşəbbüs göstərməsi, narazılıqları açıq müzakirə etməsi və münasibətin yaxşılaşması üçün konkret addımlar atması ailədə əməkdaşlıq mühitini gücləndirir. Bu yanaşma qadının da öz ehtiyaclarını daha rahat ifadə etməsinə şərait yaradır.
Bəs kişilər bu səhvlərdən necə uzaq dura bilərlər?
Evlilikdə münasibətləri qorumaq üçün hər gün böyük fədakarlıqlar etmək tələb olunmur. Əsas məsələ gündəlik davranışlarda qarşılıqlı hörməti və diqqəti qorumaqdır.
Bunun üçün kişilər:
Həyat yoldaşlarını sözünü kəsmədən dinləməli və hisslərinə ciddi yanaşmalıdırlar.
Ailə və məişət məsuliyyətlərini bölüşməli, uşaqların qayğısında fəal iştirak etməlidirlər.
Sevgilərini yalnız sözlə deyil, gündəlik davranışları ilə də göstərməlidirlər.
Səhvlərini qəbul etməyi, üzr istəməyi və mübahisələr zamanı sakit qalmağı öyrənməlidirlər.
Həyat yoldaşlarının şəxsi sərhədlərinə, məqsədlərinə və fərdi seçimlərinə hörmət etməlidirlər.
Problemləri yığıb saxlamaq əvəzinə, onları açıq və konstruktiv şəkildə müzakirə etməlidirlər.
Münasibətdə dəyişiklik yaratmaq məsuliyyətini yalnız qarşı tərəfin üzərinə qoymamalıdırlar.
Bu prinsiplər yalnız kişilərə deyil, hər iki tərəfə aiddir. Çünki sağlam evlilik bir insanın daim güzəştə getməsi və digərinin dəyişməsini gözləməsi ilə deyil, qarşılıqlı əməkdaşlıqla qurulur.
Evliliyi böyük səhvlərdən çox, kiçik laqeydliklər sarsıda bilər
Evlilikdə problemlərin yaranması hər zaman sevginin bitməsi demək deyil. Bəzən insanlar bir-birini sevsələr də, sevgini ifadə etməyin, mübahisələri idarə etməyin və qarşı tərəfin ehtiyaclarını anlamağın yollarını bilmirlər.
Kişilərin yol verdiyi ən ciddi səhvlərdən biri münasibətin öz-özünə davam edəcəyini düşünməkdir. Halbuki ailə münasibətləri diqqət, vaxt, səbir və davamlı əmək tələb edir.
Bir insanın həyat yoldaşına ayırdığı diqqət, verdiyi dəyər və çətin anlarda göstərdiyi münasibət ailənin emosional mühitinə birbaşa təsir edə bilər. Ən əsası isə səhv etməkdən çox, həmin səhvi görməməkdə israr etmək münasibətlərə zərər verir.
Unutmaq olmaz ki, möhkəm evlilik qüsursuz insanların deyil, bir-birini anlamağa çalışan, məsuliyyəti bölüşən və münasibətlərini qorumaq üçün hər gün kiçik də olsa addım atan insanların birliyidir.
Hazırladı: UĞUR
