Hipnoz və hipnoterapiya, son illərdə psixologiya və psixoterapiya sahəsində çox daha geniş istifadə olunan və maraq doğuran üsullardan biri halına gəlmişdir. Bəzən “mistik” və “sirli” bir praktikaya bənzəsə də, hipnoz, əslində, insanların şüuraltını mənimsəmək, davranışlarını dəyişdirmək və ruhi vəziyyətlərini yaxşılaşdırmaq üçün güclü bir vasitədir. Bu yazıda hipnoz və hipnoterapiyanın nə olduğunu, necə işlədiyini və psixoloji problemləri necə həll etməyə kömək edə biləcəyini izah edəcəyəm.

Hipnoz nədir?

Hipnoz, şəxsin şüurunun müəyyən dərəcədə dəyişdirilmiş bir vəziyyətə keçirilməsi halıdır. Bu vəziyyətdə insan daha çox diqqətini müəyyən bir mövzuya yönəldir və daha az diqqətini digər xarici stimullara verir. Bu, təkcə bir “relaksasiya” vəziyyəti deyil, eyni zamanda şüuraltı səviyyədə bir çox dəyişikliklərin baş verməsinə imkan tanıyır.

Hipnoz zamanı insanlar, daha çox təkliflərə açıq olurlar. Bu, onların düşüncə və davranışlarına yön verə biləcək güclü bir üsul ola bilər. Bununla belə, hipnoz altındakı şəxslər heç vaxt öz əxlaqına və ya istəklərinə zidd hərəkət etməzlər, buna görə də, bu prosesin təhlükəsiz və etik olduğunu vurğulamaq vacibdir.

Hipnoterapiya nədir?

Hipnoterapiya, hipnozun terapevtik məqsədlə istifadə olunmasıdır. Bu üsul, psixoloji və fiziki problemləri həll etmək üçün hipnozdan istifadə edir. Hipnoterapiya müxtəlif problemləri müalicə etmək üçün istifadə olunur, məsələn:

Stress və narahatlıq: Hipnoterapiya stressi azaltmaq və emosional balansı bərpa etmək üçün effektiv bir vasitədir. Hipnoz vəziyyətində olan insanlar, dərindən rahatlaşır və daha müsbət düşüncə tərzinə sahib olurlar.

Fobiyalar: Xüsusilə qorxular və fobiyalar, hipnoterapiya ilə müalicə edilə bilər. Hipnoz altındakı şəxs, şüuraltı səviyyədə qorxuları ilə üzləşə və onları idarə etmək üçün yeni yollar öyrənə bilər.

Yuxu problemləri: Yuxusuzluq və digər yuxu pozğunluqları, hipnoterapiya vasitəsilə müalicə edilə bilər. Hipnoz insanı rahatlatmağa və yuxuya dalmağa kömək edir.

Davranış dəyişikliyi: Siqaret çəkmək, artıq çəki və ya digər pis vərdişlər, hipnoterapiya ilə düzəldilə bilər. İnsanlar şüuraltında bu vərdişləri dəyişdirmək üçün hipnozdan faydalana bilərlər.

Hipnozun işləmə prinsipi

Hipnoz, cultural zəkanı ən effektiv şəkildə idarə etmək üçün bədən və beyinin təbii gücünü istifadə edir. Hipnoz altında olan bir şəxs, terapevt tərəfindən verilən təkliflərə daha açıq olur. Bu təkliflər, psixoloji və fiziki vəziyyətləri dəyişdirməyə yönəldilmişdir.

Hipnoz vəziyyəti, adətən üç mərhələdən ibarət olur:

Rahatlama: İlk mərhələdə insan rahatlamalı və diqqətini iç dünyasına yönəltməlidir. Bu, stressi və narahatlıqları aradan qaldırmaq üçün vacibdir.

Şüuraltı vəziyyətə keçid: İnsan artıq daha çox şüuraltı düşüncələrinə yönəlir və təkliflərə daha çox açıq olur.

Təkliflər: Bu mərhələdə terapevt, insanların istədikləri dəyişiklikləri həyata keçirmək üçün təkliflər verir. Bu təkliflər insanın düşüncə və davranışlarını daha müsbət istiqamətə yönəldə bilər.

Hipnoz və Hipnoterapiyanın faydaları

Dərin rahatlama: Hipnoz, dərin bir rahatlama vəziyyəti yaradır ki, bu da psixoloji və fiziki sağlamlıq üçün çox faydalıdır.

Psixoloji problemlərin həlli: Depressiya, anksiyete, travma sonrası stres pozğunluğu (PTSD) kimi çətin problemləri müalicə etməkdə effektivdir.

Fiziki problemlərin müalicəsi: Hipnoterapiya, müxtəlif ağrıların və bədən problemlərinin yüngülləşdirilməsində kömək edə bilər. Məsələn, baş ağrıları, qarın ağrıları və həzm problemləri hipnoterapiya ilə müalicə edilə bilər.

Təkrarlanan pis vərdişlərin dəyişdirilməsi: Siqaret çəkmək, şirniyyat yemək, özünə zərərli davranışlar kimi vərdişlər hipnoz vasitəsilə dəyişdirilə bilər.

Kimlər hipnozdan istifadə edə bilər?

Hər bir insan hipnozdan istifadə etmək üçün uyğun olmaya bilər. Lakin, hipnozun müalicəvi potensialı, çox sayda psixoloji və fiziki problemi həll etməkdə kömək edə bilər. Hipnozdan istifadə etmək istəyən insanlar üçün ən önəmli məqam, təhlükəsiz və etik bir mühitdə, ixtisaslı və təcrübəli bir terapevtin rəhbərliyi ilə bu prosedurun həyata keçirilməsidir.

Hipnoz və hipnoterapiya, müasir psixoterapiyada təsirli bir vasitə olaraq önə çıxır. Bu üsul, insanların şüuraltını mənimsəyərək həyat keyfiyyətlərini yaxşılaşdırmağa, pis vərdişləri dəyişdirməyə və emosional sağlamlıqlarını bərpa etməyə kömək edir. Hipnoz, təhlükəsiz, təsirli və güclü bir terapiya metodu olaraq, psixoloji sağlamlıq sahəsindəki müasir yanaşmalarla birləşərək yeni müalicə yolları təqdim edir.

Nəzərə alsaq ki, hər insan fərqlidir və müalicə prosesləri hər kəsə uyğun şəkildə fərdiləşdirilməlidir, hipnozun faydalarından istifadə etmək istəyənlər mütəxəssislə məsləhətləşməlidirlər.

Afaq Həsənova

HPN akademiyanın Azerbaycan üzrə təlimçisi

Psixoloq, hipnoterapevt, telimçi