İnsan bəzən səbəbsiz yorğunluq, əzələ ağrıları, gecələr ayaqlarda qıcolmalar, əsəbilik və yuxu problemlərindən şikayətlənir. Bu əlamətlər çox vaxt gündəlik stress, iş yükü və yuxusuzluqla əlaqələndirilir. Lakin bəzi hallarda onların arxasında orqanizmdə vacib minerallardan biri olan maqneziumun çatışmazlığı dayana bilər.

Maqnezium insan orqanizmində yüzlərlə biokimyəvi prosesdə iştirak edir. O, əzələlərin və sinir sisteminin normal fəaliyyəti, enerji istehsalı, zülal sintezi, ürək ritminin tənzimlənməsi və sümük sağlamlığı üçün vacibdir. Bu mineralın səviyyəsi azaldıqda müxtəlif orqan və sistemlərin fəaliyyəti təsirlənə bilər.

Əzələ qıcolmaları

Maqnezium çatışmazlığı ilə əlaqələndirilən ən çox rast gəlinən əlamətlərdən biri əzələlərdə qıcolma, dartılma və seğirmələrdir. Xüsusilə gecələr baldır əzələlərində qəfil yaranan ağrılı spazmlar insanın yuxusunu poza bilər.

Maqnezium əzələlərin yığılması və boşalması prosesində iştirak edir. Onun səviyyəsinin azalması sinir-əzələ fəaliyyətinə təsir göstərə bilər. Bununla belə, hər bir əzələ qıcolmasını maqnezium çatışmazlığı ilə əlaqələndirmək düzgün deyil. Susuzlaşma, fiziki yüklənmə, bəzi dərmanlar və digər elektrolit dəyişiklikləri də buna səbəb ola bilər.

Daimi yorğunluq və halsızlıq

Kifayət qədər yatmasına baxmayaraq özünü yorğun hiss edən insanlarda maqnezium çatışmazlığı ehtimalı da nəzərə alınmalıdır. Bu mineral hüceyrələrdə enerji istehsalı üçün vacib olan proseslərdə iştirak edir.

Maqnezium səviyyəsi ciddi şəkildə azaldıqda zəiflik, fiziki gücün azalması və ümumi halsızlıq müşahidə oluna bilər. Lakin bu əlamətlər qanazlığı, qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri, yuxu pozuntuları və digər sağlamlıq problemlərində də meydana çıxa bilər.

Yuxu problemləri və əsəbilik

Maqnezium sinir sisteminin normal fəaliyyətində iştirak edir. Onun çatışmazlığı bəzi insanlarda əsəbilik, narahatlıq, əhval dəyişiklikləri və yuxu problemləri ilə müşayiət oluna bilər.

İnsan gecə tez-tez oyanır, yuxuya getməkdə çətinlik çəkir və gün ərzində özünü gərgin hiss edə bilər. Ancaq yuxusuzluq və narahatlığın yalnız maqnezium çatışmazlığından qaynaqlandığını düşünmək olmaz. Bu şikayətlərin başqa səbəbləri də araşdırılmalıdır.

Ürək ritmində dəyişikliklər

Maqnezium ürək əzələsinin elektrik fəaliyyətinin və normal ritminin qorunmasında mühüm rol oynayır. Onun ciddi çatışmazlığı ürək ritminin pozulmasına, ürəkdöyünməyə və bəzi hallarda təhlükəli aritmiyalara səbəb ola bilər.

Xüsusilə ürəkdöyünmə ilə yanaşı başgicəllənmə, huşun itirilməsi və sinə ağrısı yaranarsa, bunu sadəcə mineral çatışmazlığı hesab etmək olmaz. Belə hallarda təcili tibbi qiymətləndirmə vacibdir.

Əllərdə və ayaqlarda keyimə

Maqnezium çatışmazlığının daha ciddi hallarında sinir-əzələ sisteminin fəaliyyəti pozula bilər. Bu zaman əllərdə, ayaqlarda və bəzən ağız ətrafında keyimə, iynələnmə və qarışqa gəzməsi hissi yarana bilər.

Bəzi insanlarda əzələ spazmları, titrəmə və əzələlərin həddindən artıq həssaslığı da müşahidə edilir. Bu əlamətlər xüsusilə kalsium və kalium səviyyəsində dəyişikliklərlə birlikdə meydana çıxa bilər.

Maqnezium çatışmazlığı kimlərdə daha çox rast gəlinir?

Bəzi insanlar maqnezium çatışmazlığı baxımından daha yüksək risk qrupuna daxildir. Bunlara aşağıdakılar aiddir:

Qidalanması qeyri-kafi və balanssız olan insanlar;

Xroniki ishal və ya bağırsaqdan sorulma problemi yaşayanlar;

Alkoqoldan uzun müddət və həddindən artıq istifadə edənlər;

Şəkərli diabeti olan və qan şəkəri nəzarətsiz qalan şəxslər;

Bəzi sidikqovucu preparatlardan uzun müddət istifadə edənlər;

Mədə turşusunu azaldan bəzi dərmanları uzun müddət qəbul edənlər.

Böyrəklər maqneziumun orqanizmdə saxlanmasında və artıq miqdarının xaric edilməsində iştirak edir. Buna görə də böyrək funksiyası pozulmuş şəxslərdə maqnezium preparatlarının özbaşına qəbulu təhlükəli ola bilər.

Maqnezium çatışmazlığını necə müəyyən etmək olar?

Maqnezium çatışmazlığını yalnız simptomlara əsasən müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Çünki yorğunluq, əzələ qıcolmaları, yuxu problemləri və ürəkdöyünmə bir çox başqa xəstəliklərdə də müşahidə olunur.

İlkin qiymətləndirmə zamanı həkim xəstənin şikayətlərini, qidalanmasını, qəbul etdiyi dərmanları və mövcud xəstəliklərini nəzərə alır. Lazım gəldikdə qanda maqnezium səviyyəsi yoxlanılır. Bundan əlavə, kalium, kalsium, böyrək funksiyası və digər göstəricilərin qiymətləndirilməsi də tələb oluna bilər.

Nəzərə almaq lazımdır ki, qanda maqneziumun normal olması bədəndəki ümumi maqnezium ehtiyatlarının tam normal olduğunu hər zaman sübut etmir.

Maqnezium ehtiyatını qidalanma ilə necə qorumaq olar?

Maqneziumun gündəlik ehtiyacını qarşılamaq üçün qidalanmada bu mineralın mənbələrinə yer vermək vacibdir. Xüsusilə balqabaq tumu, badam, qoz, fındıq, paxlalılar, ispanaq, qarabaşaq, yulaf və digər tam taxıl məhsulları maqneziumla zəngindir.

Sağlam və balanslı qidalanma orqanizmin mineral ehtiyaclarının qarşılanmasına kömək edir. Lakin təsdiqlənmiş çatışmazlıq olduqda yalnız qidalanma kifayət etməyə bilər və həkim əlavə preparat təyin edə bilər.

Maqnezium preparatlarını özbaşına qəbul etmək düzgün deyil. Xüsusilə yüksək dozalar ishal, ürəkbulanma və qarın ağrısı yarada bilər. Böyrək funksiyası pozulmuş insanlarda isə maqneziumun həddindən artıq toplanması ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.

Maqnezium orqanizmin normal fəaliyyəti üçün vacib minerallardan biridir. Davamlı yorğunluq, əzələ qıcolmaları və digər narahatlıqlar müşahidə edildikdə bunları avtomatik olaraq maqnezium çatışmazlığı ilə əlaqələndirmək əvəzinə, səbəbi müəyyənləşdirmək üçün həkimə müraciət etmək daha doğrudur.

Nərminə Abbasova

Doktor Maya klinikasının baş həkiminin müavini

Terapevt, ailə həkimi

(Həkimlə əlaqə saxlamaq istəyənlər (051) 866 02 20 və (051) 567 66 96 mobil nömrələri ilə birbaşa Nərminə Abbasova ilə əlaqə saxlaya bilərlər.)