Parotit (svinka) çoxlarının uşaqlıq dövründə qarşılaşdığı, amma bəzən ciddi nəticələrə yol aça biləcək bir xəstəlikdir. Xüsusilə uşaqlar arasında yayılsa da, böyükləri də təsir edə bilər. Bu xəstəlik, qulaq altı tüklü vəzinin şişməsi ilə özünü göstərir və vaxtında müalicə olunmadığı təqdirdə, daha böyük sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.

Bu məsələyə nəzər yetirərkən, pediatr Qönçə Nəbizadə ilə parotitin qarşısını almağın, eləcə də onun müalicəsinin nə qədər vacib olduğunu müzakirə etdik.

Parotit necə yayılır və hansı əlamətlərə səbəb olur?

Parotit, adətən, 5-15 yaş arasında olan uşaqlarda daha çox rast gəlinir. Xəstəliyin ən əsas əlaməti qulaq altı vəzinin şişməsidir. Bu, bəzən uşaqları yemək yeməkdə çətinliklərə sala bilir və onlarda yüksək hərarət, baş ağrıları və halsızlıq kimi simptomlar meydana gəlir.

Pediatr Qönçə Nəbizadə, parotitə dair ilk olaraq aşağıdakıları dedi: “Xəstəlik virus səbəbi ilə baş verdiyindən, bəzən uşaqların arasında sürətlə yayılır. Əlamətlər aşkar olduqda, ən vacib şey erkən müalicə başlanmasıdır. Əks halda, xəstəliyin fəsadlara səbəb olması mümkündür.”

Parotit və ciddi sağlamlıq riskləri

Qönçə Nəbizadə, parotitə dair ən narahatedici məsələlərin, xəstəliyin ciddi nəticələrə yol açması olduğunu bildirir: “Parotit çox vaxt yalnız qulaq altı vəzinin şişməsi ilə qalmır. Uşaqlarda, xüsusilə yetkinlik yaşına çatmış oğlanlarda, bu xəstəlik orxitə (testislərin şişməsi) səbəb ola bilər. Orxit, bəzən sonsuzluğa qədər gətirib çıxara bilər. Bu, xəstəliyin nə qədər ciddi olduğunu göstərir.”

Bundan başqa, meningit kimi beyin iltihabı halları da parotitin nadir, amma təhlükəli nəticələrindəndir. Xəstəliyin bu tip nəticələrinin qarşısını almaq üçün erkən müdaxilə və müalicə vacibdir.

Parotitin müalicəsi

Parotit, əsasən virus səbəbindən yaranır, lakin bəzi hallarda bakterial infeksiyalar da bu xəstəliyi tetikleyə bilər. Müalicə, xəstəliyin növünə və şiddətinə görə dəyişir.

Virus parotiti və simptomatik müalicə

Virus parotitində əsasən simptomatik müalicə aparılır. Bu, maye qəbulunun artırılması, ağrıkəsicilər və hərarətsalıcı dərmanlar, isti kompreslər və turş qidalardan uzaq durmaqla həyata keçirilir. Qönçə Nəbizadə bu barədə deyir: “Xəstəliyin simptomlarını yüngülləşdirmək üçün ən çox istifadə edilən üsullar istirahət, maye qəbulu və uyğun dərmanlardır. Xüsusilə uşaqlarda aspirin istifadəsindən çəkinmək lazımdır, çünki bu, Reye sindromu riskini artıra bilər.”

Bakterial parotit və müalicəsi

Bakterial parotit daha ağır gedişli ola bilər və antibiotiklərdən istifadə edilməlidir. Qönçə Nəbizadə bununla bağlı əlavə edir: “Bakterial parotitdə antibiotiklər vacibdir və müalicə həkim tərəfindən təyin edilməlidir. Ağız boşluğunun dezinfeksiyası və isti kompreslər bu prosesin bir hissəsi ola bilər. Bəzi hallarda isə cərrahi müdaxilə lazım ola bilər.”

Xroniki parotit

Xroniki və təkrarlayan parotitlərdə əsas səbəblərin aradan qaldırılması müalicənin əsasını təşkil edir. Qönçə Nəbizadə bu barədə deyir: “Xroniki parotitlərdə fizioterapiya, tüpürcək ifrazını artıran üsullar və immunomodulyator müalicələrdən istifadə olunur.”

Ev şəraitində müalicə və qorunma

Ev şəraitində yumşaq və ilıq qidaların qəbul edilməsi, stressin azaldılması və boyun nahiyəsinin isti saxlanması vacibdir. Qönçə Nəbizadə, həmçinin, profilaktikanın əhəmiyyətini vurğulayır: “Parotitin qarşısını almaq üçün ən təsirli yol MMR peyvəndidir (Qızılca, Üzəngə, Parotit). Eyni zamanda, ağız gigiyenasına riayət etmək, immuniteti gücləndirmək və susuz qalmamaq vacibdir.”

Fəsadlar və profilaktika

Parotit müalicə olunmadıqda, ciddi fəsadlara səbəb ola bilər. Bunlar arasında orxit (xüsusilə oğlanlarda), meningit, eşitmə zəifləməsi və abses kimi ağır nəticələr var. “Profilaktika sadəcə peyvəndləmə ilə bitmir,” deyə Qönçə Nəbizadə əlavə edir. “Ağız gigiyenasına riayət etmək, susuz qalmamaq və immuniteti gücləndirmək də çox önəmlidir.”

Parotit əksər hallarda düzgün və vaxtında müalicə ilə sağalan bir xəstəlikdir. Şişkinlik, güclü ağrı, yüksək hərarət və ya irinli axıntı olduqda mütləq həkimə müraciət etmək vacibdir.

(Qönçə Nəbizadə ilə 055 513 12 16 mobil nömrəsi vasitəsiylə əlaqə saxlaya bilərsiniz.)