Ramazan ayı ərzində orqanizm qidalanma rejiminə müəyyən qədər uyğunlaşır. Gün ərzində uzun müddət ac qalmaq, qidalanmanın əsasən sahur və iftar saatlarında olması metabolizmin tempinə və həzm sisteminin fəaliyyətinə təsir göstərir. Buna görə də Ramazan ayı bitdikdən sonra qidalanma rejiminə birdən-birə və nəzarətsiz şəkildə qayıtmaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələr yarada bilər. Bayram günlərində və sonrakı həftələrdə düzgün qidalanma prinsiplərinə əməl etmək xüsusilə vacibdir.

Qidalanma rejiminə tədricən keçid

Ramazan ayından sonra ən vacib qaydalardan biri qidalanma rejiminə tədricən qayıtmaqdır. Uzun müddət ərzində gündə iki əsas qida qəbuluna öyrəşmiş orqanizm üçün birdən-birə çox və ağır yeməklər qəbul etmək həzm problemlərinə, köp, ürəkbulanma və mədə ağrılarına səbəb ola bilər.

Bu səbəbdən ilk günlərdə qidalanmanı 3 əsas və 1–2 ara qida şəklində təşkil etmək tövsiyə olunur. Porsiyalar kiçik saxlanmalı, qidalar isə mümkün qədər yüngül və balanslı olmalıdır.

Bayram süfrələrində ölçülü davranmaq

Ramazan bayramı süfrələri ənənəvi olaraq şirniyyatlar, xəmir xörəkləri və kalorisi yüksək qidalarla zəngin olur. Lakin uzun müddət fasiləli qidalanmadan sonra bu qidaların həddindən artıq qəbulu qanda şəkərin sürətlə yüksəlməsinə, həzm sisteminin yüklənməsinə və halsızlıq hissinə səbəb ola bilər.

Bu baxımdan:

Şirniyyat və desertlərin miqdarı məhdudlaşdırılmalıdır

Qızardılmış yeməklərdən mümkün qədər uzaq durulmalıdır

Gün ərzində tərəvəz və zülal mənbələri balanslı şəkildə qəbul edilməlidir

Maye qəbulunun artırılması

Ramazan ayı ərzində bir çox insan kifayət qədər su qəbul edə bilmir. Bu isə orqanizmdə susuzluğa, baş ağrılarına və halsızlığa səbəb ola bilər. Ramazandan sonra su balansını bərpa etmək üçün gün ərzində orta hesabla 1.5–2 litr su içmək tövsiyə olunur.

Su ilə yanaşı, şəkərsiz bitki çayları, ayran və təbii kompotlar da maye ehtiyacını qarşılamağa kömək edə bilər.

Həzm sistemini qoruyan qidalar

Ramazandan sonra həzm sistemini dəstəkləyən qidaların rasiona daxil edilməsi vacibdir. Xüsusilə:

liflə zəngin tərəvəzlər

meyvələr

tam taxıl məhsulları

qatıq və kefir kimi probiotik qidalar

bu dövrdə bağırsaq fəaliyyətinin normallaşmasına kömək edir.

Fiziki aktivliyin bərpası

Ramazan ayı ərzində fiziki aktivlik bəzi insanlarda azalır. Bayramdan sonra yüngül gəzintilər, gündəlik hərəkətin artırılması və tədricən fiziki aktivliyə qayıtmaq maddələr mübadiləsinin normallaşmasına kömək edir.

Uşaqlar və xroniki xəstəliyi olan şəxslər üçün tövsiyələr

Uşaqların bayram günlərində həddindən artıq şirniyyat qəbul etməsi tez-tez rast gəlinən hallardandır. Valideynlər bu məsələyə xüsusi diqqət yetirməli, uşaqların qida rasionunda balansı qorumağa çalışmalıdırlar.

Xroniki xəstəlikləri olan şəxslər, xüsusilə şəkərli diabet, ürək-damar və həzm sistemi problemləri olan insanlar qidalanma rejiminə daha diqqətlə yanaşmalı və lazım gəldikdə həkim məsləhəti almalıdırlar.

Ramazan ayı orqanizm üçün həm fiziki, həm də metabolik baxımdan xüsusi bir dövrdür. Bu dövrdən sonra qidalanma rejiminə düzgün və balanslı şəkildə qayıtmaq sağlamlığın qorunması üçün vacibdir. Bayram günlərində ölçülü qidalanmaq, su qəbulunu artırmaq və həzm sistemini yormayan qidalara üstünlük vermək ümumi sağlamlıq vəziyyətinin yaxşı saxlanmasına kömək edir.

Sağlam qidalanma yalnız Ramazan dövründə deyil, ilin bütün günlərində həyat tərzinin ayrılmaz hissəsi olmalıdır.

Dr. Rəna Bayramova

Pediatr, Uşaq Kardioloqu, Ailə həkimi, Kliniki Dietoloq, Misir və Rusiya Dietoloqlar Assosiasiyasının üzvü