Yay ayları əksər insanlar üçün istirahət, səyahət və ailə ilə daha çox vaxt keçirmək deməkdir. Lakin maraqlı bir paradoks var: ailənin birlikdə keçirdiyi vaxt artdıqca, bəzi cütlüklər arasında narazılıqlar da çoxala bilir.

İş qrafikinin yüngülləşməsi, uşaqların evdə daha çox qalması, uzunmüddətli səfərlər və gündəlik rejimin dəyişməsi ailə üzvlərinin bir-biri ilə əvvəlkindən daha çox təmasda olmasına səbəb olur. Bu isə əvvəllər üstüörtülü qalan problemlərin daha aydın görünməsinə gətirib çıxara bilər.

Daha çox birlikdə olmaq hər zaman daha çox yaxınlıq demək deyil

İş və digər gündəlik məşğuliyyətlər insanlara müəyyən şəxsi məkan yaradır. Gün ərzində həyat yoldaşlarının hərəsinin öz işi ilə məşğul olması bəzi fikir ayrılıqlarının yaranmasının da qarşısını ala bilər.

Tətil zamanı isə bu məsafə azalır. Cütlük günün böyük hissəsini birlikdə keçirir, bütün qərarları birlikdə verməli olur. Haraya getmək, nə yemək, nə qədər pul xərcləmək, uşaqların vaxtını necə təşkil etmək kimi kiçik məsələlər belə mübahisəyə çevrilə bilər.

Əslində problem tətilin özündə deyil. Sadəcə, normal vaxtda diqqətdən kənarda qalan münasibət problemləri daha çox görünməyə başlayır.

Gözləntilər reallıqla üst-üstə düşməyəndə

Tətilə gedərkən insanların beynində müəyyən təsəvvürlər olur. Xüsusilə sosial şəbəkələrdə gördüyümüz “ideal ailə tətili” görüntüləri gözləntiləri daha da yüksəldə bilər.

Amma real həyatda uşaqlar yorula, hava dəyişə, planlar baş tutmaya, otel gözlənildiyi kimi olmaya və yol uzun çəkə bilər. Nəticədə ailə üzvlərində məyusluq və əsəbilik yarana bilər.

Bir tərəfin “Nəhayət, dincələcəyik” düşündüyü halda, digər tərəf bütün təşkilati işləri öz üzərinə götürürsə, konflikt ehtimalı daha da artır.

Uşaqların bütün günü evdə olması da təsir göstərir

Yay tətilində məktəb və bağça rejiminin dəyişməsi uşaqların evdə daha çox vaxt keçirməsi ilə nəticələnir. Bu, valideynlərin gündəlik məsuliyyətini də artıra bilər.

Uşağın gec yatması, telefon və planşetdən daha çox istifadə etmək istəməsi, evdə darıxması və valideynlərdən davamlı diqqət tələb etməsi ailədə gərginlik yarada bilər.

Əgər valideynlər uşağın qaydaları ilə bağlı əvvəlcədən razılaşmayıblarsa, konflikt yalnız uşaqla valideyn arasında deyil, ər-arvad arasında da yarana bilər. Məsələn, valideynlərdən biri daha sərt, digəri isə daha liberal mövqe tutduqda mübahisələr qaçılmaz olur.

Pul məsələsi yayda daha çox gündəmə gəlir

Tətil xərcləri də ailə daxilində gərginliyin əsas səbəblərindən birinə çevrilə bilər.

Səyahət, hotel, nəqliyyat, restoran, əyləncə, uşaqlar üçün müxtəlif alış-verişlər ailə büdcəsinə əlavə yük gətirir. Əgər cütlük xərclər barədə əvvəlcədən danışmayıbsa, tətil zamanı “kim nə qədər xərclədi?” və ya “bu qədər pula ehtiyac var idimi?” kimi mübahisələr yarana bilər.

Maddi məsələlərdə əvvəlcədən razılaşdırılmış büdcənin olması bir çox narazılığın qarşısını ala bilər.

İstirahət anlayışı hər kəs üçün eyni deyil

Ailədə konflikt yaradan səbəblərdən biri də istirahətə fərqli yanaşmadır.

Bir insan tətili bütün günü dəniz kənarında uzanmaqla keçirmək istəyir, digəri isə şəhəri gəzmək, yeni yerlər görmək və müxtəlif fəaliyyətlərdə iştirak etmək istəyir. Uşaqların istəkləri də əlavə olunanda ortaq plan qurmaq daha da çətinləşə bilər.

Bu vəziyyətdə tərəflərdən birinin daim digərinin istəyinə uyğunlaşması da zamanla narazılıq yarada bilər.

Şəxsi məkanın itməsi gərginlik yarada bilər

Ailə olmaq insanların bütün vaxtını birlikdə keçirməli olduğu anlamına gəlmir.

Hətta tətil zamanı belə hər bir insanın müəyyən qədər şəxsi vaxta ehtiyacı ola bilər. Bir neçə saat tək qalmaq, kitab oxumaq, gəzmək və ya sadəcə sakitlikdə olmaq istəyi münasibətdən uzaqlaşmaq kimi qəbul edilməməlidir.

Əksinə, kiçik şəxsi fasilələr insanın yorğunluğunu və emosional gərginliyini azaltmağa kömək edə bilər.

Konflikti azaltmaq üçün nə etmək olar?

Yay tətilinin ailə üçün əlavə stress mənbəyinə çevrilməməsi üçün bütün planı bir nəfərin üzərinə qoymamaq vacibdir. Səyahətdən əvvəl büdcə, qalınacaq yer, gündəlik proqram və uşaqlarla bağlı qaydalar birlikdə müəyyənləşdirilə bilər.

Bütün günün əvvəlcədən dəqiq planlaşdırılması da həmişə yaxşı nəticə vermir. Planlarda müəyyən elastiklik saxlamaq, yorğunluq zamanı fasilə vermək və hər kəsin istəyinə müəyyən qədər yer ayırmaq daha rahat atmosfer yarada bilər.

Ən əsası isə tətili “mütləq xoşbəxt olmalı olduğumuz dövr” kimi qəbul etməməkdir. Ailə üzvləri istirahət zamanı da yorula, əsəbiləşə və fikir ayrılığı yaşaya bilərlər. Əsas məsələ bu fikir ayrılıqlarının münasibəti zədələyəcək həddə çatmasına imkan verməməkdir.

Yay tətili ailə üzvlərinin bir-birinə daha çox vaxt ayırması üçün yaxşı fürsət ola bilər. Lakin bunun üçün yalnız gözəl məkan seçmək kifayət etmir. Bir-birinin ehtiyaclarını nəzərə almaq, məsuliyyəti bölüşmək və şəxsi sərhədlərə hörmət etmək də ən az istirahət planı qədər vacibdir.

Təqdim etdi: İlahə Atəş