Bir çox insan gün ərzində dişlərini fırçalasa da, axşam yatmazdan əvvəl bunu etməyi bəzən yorğunluqdan, bəzən isə diqqətsizlikdən unudur. Halbuki məhz gecə saatlarında ağız boşluğunda baş verən dəyişikliklər dişlərin və diş ətlərinin sağlamlığı üçün xüsusi risk yaradır. Elə buna görə də stomatoloqlar yatmazdan əvvəl dişlərin fırçalanmasını günün ən vacib ağız gigiyenası vərdişi hesab edirlər.

Dişlərin fırçalanması təkcə ağız qoxusunun qarşısını almaq üçün deyil, həm də gələcəkdə yarana biləcək bir çox sağlamlıq probleminin profilaktikası baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Gecə saatlarında bakteriyalar daha aktiv olur

Gün ərzində ağız boşluğunda ifraz olunan tüpürcək dişlərin təbii müdafiə mexanizmi kimi fəaliyyət göstərir. Tüpürcək qida qalıqlarını təmizləyir, bakteriyaların sayını azaldır və turşuluğu neytrallaşdırmağa kömək edir.

Lakin gecə yuxu zamanı tüpürcəyin ifrazı əhəmiyyətli dərəcədə azalır. Bu isə bakteriyalar üçün daha əlverişli şərait yaradır. Əgər insan dişlərini fırçalamadan yatırsa, gün ərzində ağız boşluğunda qalan qida qalıqları bakteriyalar tərəfindən parçalanmağa başlayır.

Bu proses nəticəsində xüsusilə Streptococcus mutans kimi bakteriyalar şəkərləri turşuya çevirir. Həmin turşular isə diş minasını tədricən zədələyərək çürük yaranmasına səbəb olur.

Təkcə diş çürüməsi ilə məhdudlaşmır

Yatmazdan əvvəl dişləri fırçalamamaq zamanla diş daşlarının əmələ gəlməsinə, diş əti iltihabına (gingivit), ağızdan xoşagəlməz qoxunun yaranmasına və diş ətlərində qanaxmaya səbəb ola bilər.

Əgər bu problemlər vaxtında aradan qaldırılmazsa, iltihab daha dərin toxumalara yayılaraq periodontitə çevrilə bilər. Bu zaman dişi saxlayan toxumalar zədələnir və nəticədə dişlərin boşalması, hətta itirilməsi riski artır.

Ağız sağlamlığı ümumi sağlamlığa da təsir edir

Son illərdə aparılan elmi araşdırmalar göstərir ki, ağız boşluğunda uzunmüddətli iltihab təkcə dişlərə deyil, bütün orqanizmə mənfi təsir göstərə bilər.

Xroniki diş əti iltihabı ürək-damar xəstəlikləri, şəkərli diabetin gedişinin ağırlaşması, hamiləlik dövründə bəzi fəsadlar və müxtəlif iltihabi proseslərlə əlaqələndirilir. Bu səbəbdən ağız gigiyenasına laqeyd yanaşmaq sadəcə stomatoloji problem hesab edilmir.

Dişləri necə düzgün fırçalamaq lazımdır?

Dişlərin gündə ən azı iki dəfə, xüsusilə də yatmazdan əvvəl flüor tərkibli diş məcunu ilə təxminən iki dəqiqə ərzində fırçalanması tövsiyə olunur.

Bundan əlavə:

Dişlərin ara səthləri diş sapı və ya xüsusi ara fırçaları ilə təmizlənməlidir.

Dilin səthinin təmizlənməsi ağız qoxusunun yaranmasının qarşısını almağa kömək edir.

Şəkərli qidalar qəbul etdikdən sonra ağız boşluğunu su ilə yaxalamaq faydalıdır.

Diş fırçası hər 3 aydan bir dəyişdirilməlidir.

İldə ən azı iki dəfə stomatoloji müayinə olunmaq məsləhətdir.

Sağlam dişlər yalnız estetik görünüş deyil, həm də ümumi sağlamlığın vacib göstəricilərindən biridir. Yatmazdan əvvəl cəmi bir neçə dəqiqə vaxt ayıraraq dişlərinizi fırçalamaq gələcəkdə sizi diş çürüməsi, diş əti xəstəlikləri və daha ciddi sağlamlıq problemlərindən qoruya bilər.

Unutmayaq ki, ağız sağlamlığına göstərilən gündəlik qayğı uzunmüddətli sağlam həyata qoyulan ən dəyərli sərmayələrdən biridir.

Nərminə Abbasova

Terapevt, ailə həkimi