Borc yükündən azad olmaq xüsusilə yüksək faizli kredit və kredit kartı öhdəlikləri olan şəxslər üçün uzunmüddətli prosesə çevrilə bilər.
Bununla belə, düzgün strategiyanın seçilməsi, büdcəyə nəzarət və ödənişlərin sistemli şəkildə həyata keçirilməsi borcların daha sürətli bağlanmasına kömək edə bilər.
Beləliklə. borcları daha sürətli ödəməyə imkan verə biləcək beş əsas yanaşmanı təqdim edirik.
1) Balans köçürmə imkanlarından istifadə edin
Yüksək faizli kredit kartı borcunun daha aşağı faizli karta köçürülməsi müəyyən hallarda faiz xərclərini azaltmağa imkan verir. Bu üsul “balance transfer”, yəni balansın köçürülməsi adlanır.
Məsələn, ABŞ bazarında bəzi kredit kartları müəyyən müddət ərzində köçürülən borca 0 faiz ilkin illik faiz dərəcəsi təklif edir. Bu halda aylıq ödənişin daha böyük hissəsi faizlərə deyil, əsas borcun azaldılmasına yönələ bilər.
Lakin belə təkliflərdən istifadə etməzdən əvvəl güzəşt müddətinin nə vaxt bitdiyini, sonrakı faiz dərəcəsini, balans köçürmə komissiyasını və digər şərtləri diqqətlə yoxlamaq vacibdir. Güzəşt dövründə borc bağlanmadıqda sonrakı faiz xərcləri arta bilər.
Bir neçə yüksək faizli borcun daha aşağı faizli vahid öhdəlikdə birləşdirilməsi ödənişlərin idarə edilməsini də asanlaşdıra bilər.
2) Bütün borclarınızı müəyyənləşdirin
Borcdan çıxmaq üçün ilk növbədə mövcud maliyyə vəziyyətinin tam mənzərəsini görmək lazımdır.
Bunun üçün kredit kartları, istehlak kreditləri, şəxsi borclar və digər öhdəliklər daxil olmaqla bütün borcların siyahısını hazırlamaq tövsiyə olunur. Hər bir borc üzrə qalıq məbləğ, faiz dərəcəsi və minimum aylıq ödəniş ayrıca qeyd edilməlidir.
Bu məlumatlar hansı borcun daha çox xərc yaratdığını və ödənişlərin hansı ardıcıllıqla həyata keçirilməsinin daha məqsədəuyğun olduğunu müəyyənləşdirməyə kömək edir.
3) Uyğun borc ödəmə strategiyası seçin
Borcun bağlanması üçün ən çox istifadə olunan yanaşmalardan ikisi “borc qartopu” və “borc uçqunu” üsullarıdır.
“Borc qartopu” strategiyasında ilk növbədə məbləği ən az olan borc tam ödənilir, digər borclar üzrə isə minimum ödənişlər davam etdirilir. Birinci borc bağlandıqdan sonra ona ayrılan vəsait növbəti borcun ödənilməsinə yönəldilir. Bu yanaşmanın əsas üstünlüyü kiçik borcların daha tez bağlanması ilə motivasiyanın qorunmasıdır.
“Borc uçqunu” üsulunda isə ən yüksək faiz dərəcəsinə malik borc ilk növbədə ödənilir. Digər şərtlər eyni olduqda, bu yanaşma uzun müddətdə faizlərə ödənilən ümumi məbləği azaltmağa kömək edə bilər.
Hansı strategiyanın seçilməsindən asılı olmayaraq, əsas məqsəd ödəniş planına davamlı şəkildə əməl etməkdir.
4) Büdcənizi yenidən nəzərdən keçirin
Borcun daha sürətli azaldılması üçün gəlir və xərclərin dəqiq izlənilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bunun üçün ən azı bir ay ərzində bütün gəlir və xərclərin qeydə alınması tövsiyə edilir.
Belə təhlil abunəliklər, restoran xərcləri, onlayn alış-veriş və digər zəruri olmayan istiqamətlərə nə qədər pul xərcləndiyini göstərir.
Bu xərclərin bir hissəsinin hətta müvəqqəti azaldılması nəticəsində qənaət edilən vəsaiti borcun əsas məbləğinin ödənilməsinə yönəltmək mümkündür.
5) Kiçik maliyyə uğurlarını nəzərə alın
Borcun ödənilməsi aylar, bəzən isə illər davam edə bildiyindən motivasiyanı qorumaq vacibdir.
Bir kreditin tam bağlanması, borcun müəyyən hissəsinin ödənilməsi və ya bir ay ərzində büdcəyə tam əməl edilməsi kimi nəticələr maliyyə planının işlədiyini göstərən mərhələlər hesab edilə bilər.
Bununla yanaşı, bu mərhələləri qeyd etmək üçün yenidən böyük məbləğdə pul xərcləmək borcun azaldılması planına mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə əlavə xərc yaratmayan və ya minimal xərc tələb edən seçimlərə üstünlük verilməsi məqsədəuyğundur.
Borcdan çıxmaq üçün əsas məsələ ardıcıllıqdır
Borc yükünün azaldılması adətən birdəfəlik qərarla deyil, davamlı maliyyə intizamı ilə mümkün olur. Borcların və faiz dərəcələrinin dəqiq müəyyənləşdirilməsi, uyğun ödəniş strategiyasının seçilməsi, lazımsız xərclərin azaldılması və əlavə vəsaitin əsas borca yönəldilməsi prosesi sürətləndirə bilər.
Balans köçürmə və borcların konsolidasiyası kimi maliyyə məhsulları isə yalnız onların faizləri, komissiyaları və digər şərtləri mövcud borcla müqayisə edildikdən sonra nəzərdən keçirilməlidir.
Tənzilə Ağabalayeva
