Ölkədə nikahların sayının sürətlə azalması və boşanmaların artması artıq cəmiyyət üçün ciddi narahatlıq doğurur. Statistik göstəricilər bu tendensiyanın dayanmadan davam etdiyini göstərir. 2025-ci ildə ölkədə 48 456 nikah qeydə alınıb ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə təxminən 1 000 azdır. Bu, yalnız rəqəmlərin azaldığını göstərmir, eyni zamanda sosial davranışlarda dəyişikliklərin də əlamətidir.
Əhalinin hər 1 000 nəfərinə düşən nikah sayı 4,7-dir. Qeyd edək ki, 2011-ci ildə nikahların sayı təxminən iki dəfə çox idi. Son üç il ərzində isə nikahların ümumi sayı 13,5 min azalmışdır. Bu tendensiya yalnız statistik bir problem deyil, həm də ailə strukturu və cəmiyyətin gələcəyi üçün vacib siqnal kimi qiymətləndirilir.
Avropa ölkələrinə nəzər salsaq, vəziyyət bəzən bizimlə müqayisədə daha narahatedici görünür. “Köhnə qitə”nin bir çox ölkəsində nikahların sayı aşağı səviyyədədir, lakin bəzi ölkələrdə göstəricilər bizinkindən bir qədər yüksəkdir. Məsələn, Latviyada hər 1 000 nəfərə 5,5 nikah düşür, Rumıniyada 5,3, Macarıstanda 5,2, Avstriyada isə 5,0. Bu rəqəmlər göstərir ki, bəzi Avropa ölkələri ilə rəqabətimiz davam edir.
Digər tərəfdən, İtaliya (2,9), Sloveniya (3,0), Bolqarıstan (3,3) və İspaniyada (3,6) nikah göstəriciləri ciddi narahatlıq doğurur. Bu tendensiyanın davamı ilə ölkəmiz də tezliklə Avropanın ən aşağı nikah göstəricisinə malik olan dövlətləri sırasına daxil ola bilər. Qitədə orta göstərici təxminən 3,9-dur və biz bu “hədəfə” yaxınlaşmaqdayıq.
Statistik rəqəmləri kənara qoysaq, məsələnin mənəvi və sosial tərəfi də diqqətəlayiqdir. Nikahların azalmasının əsas səbəbi sosial-iqtisadi faktorlarla bağlıdır. Ölkədə qiymətlərin sürətlə artması, əmək haqqının yetərli olmaması, iş yerlərinin azalması və gənclərin özünü ifadə etmək imkanlarının məhdudluğu ailə qurmaq istəyənlər üçün ciddi çətinliklər yaradır. Bu şəraitdə nikahların azalması təəccüblü deyil.
Əlavə olaraq, xaricə köç tendensiyası da nikahların azalmasına təsir göstərir. Gənclər daha yaxşı gələcək axtarışı ilə ölkədən çıxır, nəticədə cəmiyyətin reproduktiv potensialı azalır. Sosial və iqtisadi problemlərin birləşməsi bu tendensiyanı gücləndirir və cəmiyyət üçün uzunmüddətli risklər yaradır.
Nəticə olaraq, nikahların azalması yalnız statistik göstərici deyil, həm də ölkənin sosial-iqtisadi vəziyyətinin əksidir. Bu tendensiyanı dəyişmək üçün həm dövlət səviyyəsində iqtisadi islahatlar, həm də gənclərin həyat şəraitini yaxşılaşdırmaq üçün sosial təşəbbüslər tələb olunur. Əks halda, cəmiyyətin demoqrafik və sosial strukturu ciddi təsirlərlə üzləşə bilər.
Hazırladı: İlahə Atəş
