Angina, yəni kəskin tonzillit, yuxarı tənəffüs yollarının ən çox rast gəlinən iltihabi xəstəliklərindən biri olmaqla yanaşı, pasiyentlərdə ciddi narahatlıq yaradan klinik vəziyyətlər sırasındadır. Xüsusilə payız–qış mövsümündə daha geniş yayılır və həm uşaqlarda, həm də böyüklərdə müşahidə olunsa da, erkən yaş qruplarında daha intensiv gedişata malik olur.
Kəskin tonzillit badamcıq toxumasının infeksion mənşəli iltihabıdır və vaxtında düzgün diaqnostika və müalicə aparılmadıqda ağırlaşmalara səbəb ola bilər.
Angina nədir?
Badamcıqlar immun sistemin bir hissəsi olaraq orqanizmi mikroorqanizmlərdən qoruma funksiyası daşıyır. Lakin müxtəlif patogenlərin təsiri nəticəsində bu qoruyucu baryer özü iltihab mənbəyinə çevrilə bilər. Bu zaman badamcıqlarda şişkinlik, qızartı və irinli örtük formalaşır ki, bu da kəskin tonzillitin tipik mənzərəsidir.
Xəstəliyin növləri
Törədicinin xarakterindən asılı olaraq tonzillit əsasən iki əsas formada rast gəlinir:
Virus mənşəli forma – daha çox adenoviruslar, Koksaki virusu və digər respirator viruslarla əlaqəli olur. Bu tipdə xəstəlik adətən nisbətən yüngül gedişli olsa da, yüksək yoluxuculuq xüsusiyyətinə malikdir.
Bakterial forma – əksər hallarda A qrupu beta-hemolitik streptokoklarla əlaqələndirilir. Bəzi hallarda stafilokoklar da səbəbkar ola bilər. Bu forma daha ağır simptomatika və ağırlaşma riski ilə xarakterizə olunur.
Tibbi müşahidələr göstərir ki, əhalinin təxminən hər on nəfərindən biri il ərzində ən azı bir dəfə kəskin tonzillit keçirir. Uşaqlar arasında isə bu göstərici böyüklərlə müqayisədə bir neçə dəfə yüksəkdir.
Əsas klinik əlamətlər
Kəskin tonzillit aşağıdakı simptomlarla özünü göstərə bilər:
Udqunma zamanı güclənən boğaz ağrısı
Bədən temperaturunun 38–39°C və daha yuxarı qalxması
Badamcıqlar üzərində ağ və ya sarımtıl irinli təbəqə
Boyun nahiyəsində limfa düyünlərinin böyüməsi və həssaslığı
Ümumi halsızlıq, yorğunluq hissi
Baş ağrısı və əzələ ağrıları
Ağız boşluğundan xoşagəlməz qoxu (mikroorqanizmlərin fəaliyyəti ilə əlaqədar)
Yaranma səbəbləri və risk faktorları
Kəskin tonzillitin inkişafında bir sıra infeksion və qeyri-infeksion amillər rol oynaya bilər:
Streptokok və digər bakterial infeksiyalar
Müxtəlif respirator viruslar
Difteriya törədicisi
Herpes qrupuna aid viruslar
Göbələk infeksiyaları
Xroniki xəstəliklərin aktivləşməsi
İmmunitetin zəifləməsi
Xəstə şəxslə sıx təmas
Xüsusilə tez-tez təkrarlanan angina hallarında mütləq həkim müayinəsi vacibdir. Özbaşına antibiotik istifadəsi həm müalicəni çətinləşdirə, həm də gələcəkdə dərmanlara qarşı davamlılıq yarada bilər.
Vaxtında aparılan düzgün diaqnostika və fərdi yanaşma əsasında seçilən müalicə xəstəliyin qısa müddətdə nəzarət altına alınmasına və mümkün ağırlaşmaların – revmatik qızdırma, ürək və böyrək fəsadlarının qarşısının alınmasına imkan verir.
Nərminə Abbasova
MayoMed Medikal Fizioterapiya və Reabilitasiya Mərkəzinin baş həkimi, terapevt və ailə həkimi
Həkimlə əlaqə saxlamaq istəyənlər Əhməd Rəcəbli 207-də yerləşən MayoMed klinikasına müraciət edə (TEL: (012) 464 86 93; 464 86 94; 464 86 95) və ya (051) 866 02 20; (051) 567 66 96 mobil nömrələri ilə birbaşa Nərminə Abbasova ilə əlaqə saxlaya bilərlər.
