Bayram günlərində işləyənlərə əlavə ödəniş verilməsi məsələsi, Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 164-cü maddəsi ilə tənzimlənir. Bu maddəyə əsasən, işçilərin həftəsonu və iş günü hesab edilməyən bayram günlərində əmək fəaliyyətini davam etdirmələri halında, onlara xüsusi əməkhaqqı şərtləri ilə əlavə ödənişlər təqdim olunur. Belə ki, bayram günlərində işləyən şəxslərin əmək haqqının artırılması təmin edilir və bu, hüquqi tənzimləmə ilə dəstəklənir.
Əmək Məcəlləsinin müvafiq maddəsinə uyğun olaraq, işəmuzd (həcmli) işləyən işçilərə, bayram günlərində işə görə verilən ödəniş, ən azı ikiqat işəmuzd qiymətindən az olmamalıdır. Bu halda, işçilərin əməkhaqqı, həmin günlərdə işlədikləri hər saat və ya ümumi iş vaxtına görə artırılaraq ödənilməlidir.
Vaxtamuzd işləyən işçilərə isə, bayram günlərində işlərinə görə ödənilən əlavə haqq, onların gündəlik tarif maaşının iki misli qədər olmalıdır. Bu halda, işçinin alacağı əlavə ödəniş, onun iş müddətinə uyğun olaraq hesablanır və nəzərdə tutulan minimum məbləğdən az olmamalıdır.
Aylıq maaşla çalışan işçilərə gəldikdə, onların iş fəaliyyətinin xüsusi şərtləri nəzərə alınır. Əgər işçi bayram günlərində özünün aylıq iş normativini keçərək əlavə iş görürsə, ona veriləcək əlavə haqq, gündəlik vəzifə maaşının ikiqat məbləğindən az olmamalıdır. Bu, işçinin normadan artıq vaxtda işlədiyi zaman ödəmə sisteminin hüquqi əsasını təşkil edir və işçinin haqqını qoruyur.
Bu qanunvericilik, əmək haqqı sistemində şəffaflıq yaradaraq, bayram günlərində işləyən işçilərin hüquqlarını təmin edir və onların zəhmətinin qiymətləndirilməsini təmin edir. İstənilən halda, bayram günlərində işləyən işçilərin əmək haqları, müvafiq hüquqi tənzimləmə çərçivəsində artırılmalı və işçilərin iş saatlarının sayı və iş norması nəzərə alınaraq müəyyən edilməlidir. Bu, həm də işçi hüquqlarının qorunması və əmək bazarında ədalətli mühitin təmin edilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Bu qaydalar, həmçinin işçilərin bayram günlərində işləmələrinin səbəb olduğu əlavə əmək yükünü nəzərə alır və onların maddi təminatının yaxşılaşdırılmasına xidmət edir. Beləliklə, bayram günlərində işləyən işçilərin əmək hüquqları qanunvericiliklə təmin olunur və onlar, iş mühitində daha ədalətli və insaflı şəraitdə fəaliyyət göstərirlər.
Hüquqşünas Fidan Qarayeva
