Boyun, çiyin və kürək nahiyəsində ağrı müasir insanın ən çox qarşılaşdığı şikayətlərdən biridir. Uzun müddət kompüter qarşısında işləmək, telefondan istifadə, düzgün olmayan oturuş, fiziki yüklənmə və stress bu nahiyələrdə əzələ gərginliyinə səbəb ola bilər.

Belə ağrılar adətən istirahətdən, hərəkətin məhdudlaşdırılmasından və əzələlərin boşaldılmasından sonra azalır. Lakin hər boyun, çiyin və ya kürək ağrısını sadəcə “əzələ tutulması” kimi qəbul etmək düzgün deyil. Bəzən ağrı orqanizmdə başqa bir problemin əlaməti ola bilər.

Əzələ ağrısını necə tanımaq olar?

Əzələ mənşəli ağrı çox vaxt müəyyən fiziki yüklənmədən sonra yaranır. Uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmaq, ağır əşya qaldırmaq, idman zamanı həddindən artıq yüklənmək və ya yuxu zamanı boynun düzgün vəziyyətdə olmaması belə ağrıya səbəb ola bilər.

Bu zaman ağrı hərəkətlə arta, əzələlərdə gərginlik və toxunarkən həssaslıq yarana bilər. Bir neçə gün ərzində tədricən azalması isə daha çox əzələ mənşəli olmasına işarə edir.

Ancaq ağrı heç bir səbəb olmadan başlayıbsa, getdikcə artırsa və ya uzun müddət davam edirsə, artıq başqa ehtimalları da nəzərdən keçirmək lazımdır.

Ağrı qola və ya əllərə yayılırsa

Boyun nahiyəsindən başlayan və çiyinə, qola, hətta barmaqlara qədər yayılan ağrı sinir sıxılması ilə əlaqəli ola bilər.

Xüsusilə ağrı ilə yanaşı əldə keyimə, iynələnmə, yanma, əzələ zəifliyi və ya əşyaları əldə saxlamaqda çətinlik yaranırsa, bunu sadə əzələ ağrısı kimi qiymətləndirmək olmaz.

Belə hallarda boyun fəqərələri və sinirlərlə bağlı problemlər araşdırılmalıdır.

Kürək ağrısı daxili orqanlarla əlaqəli ola bilər

Kürək nahiyəsində yaranan hər ağrının səbəbi onurğa və əzələlər deyil. Bəzi daxili orqanlarla bağlı problemlər də ağrını kürək nahiyəsində hiss etdirə bilər.

Məsələn, sinə nahiyəsində sıxılma və ya ağrı ilə birlikdə kürəyə, çiyinə və ya qola yayılan ağrı ürək-damar problemi ilə əlaqəli ola bilər. Xüsusilə ağrı qəfil başlayıbsa və nəfəs darlığı, soyuq tər, ürəkbulanma, güclü halsızlıq kimi əlamətlərlə müşayiət olunursa, təcili tibbi yardım tələb oluna bilər.

Bəzi hallarda ağrının xarakteri və yerləşməsi mədə-bağırsaq, ağciyər və digər orqanlarla bağlı problemlərin qiymətləndirilməsini də tələb edə bilər.

Gecələr oyadan ağrıya diqqət

Əzələ ağrıları adətən müəyyən hərəkət və fiziki yüklənmə ilə əlaqəli olur. Ağrının heç bir mövqe dəyişikliyi ilə azalmaması, xüsusilə gecə yuxudan oyatması və davamlı xarakter daşıması isə diqqət tələb edən əlamətlərdəndir.

Belə ağrı uzun müddət davam edirsə və səbəbi aydın deyilsə, həkim müayinəsi vacibdir.

Qızdırma ilə birlikdə boyun ağrısı

Boyun ağrısı qızdırma, güclü baş ağrısı, qusma, işığa həssaslıq və ümumi vəziyyətin kəskin pisləşməsi ilə birlikdə yaranırsa, bunu sadə əzələ gərginliyi hesab etmək olmaz.

Xüsusilə boyun hərəkətlərinin ciddi məhdudlaşması və insanın özünü çox pis hiss etməsi təcili tibbi qiymətləndirmə tələb edən vəziyyətlərdən ola bilər.

Ağrı travmadan sonra yaranıbsa

Yol qəzası, yıxılma, idman zədəsi və ya başqa travmadan sonra boyun və kürək ağrısı yaranıbsa, ağrının gücündən asılı olmayaraq diqqətli olmaq lazımdır.

Bəzi zədələr ilk saatlarda özünü yalnız ağrı ilə göstərə bilər. Ona görə xüsusilə güclü travmadan sonra ağrını yalnız əzələ tutulması kimi qəbul etmək düzgün deyil.

Davamlı ağrı niyə araşdırılmalıdır?

Əgər boyun, çiyin və ya kürək ağrısı bir neçə gün ərzində azalmır, təkrarlanır və gündəlik fəaliyyətə mane olursa, səbəbi müəyyənləşdirmək lazımdır.

Uzun müddət davam edən ağrının arxasında onurğa problemləri, sinir sıxılması, oynaq və əzələ xəstəlikləri ilə yanaşı, digər tibbi vəziyyətlər də dayana bilər.

Ağrını müvəqqəti olaraq ağrıkəsici ilə azaltmaq səbəbi aradan qaldırmır. Xüsusilə ağrı tez-tez təkrarlanırsa, özbaşına dərman qəbulunu davam etdirmək əvəzinə həkimə müraciət etmək daha doğrudur.

Hansı əlamətlərdə gecikmək olmaz?

Boyun, çiyin və ya kürək ağrısı ilə yanaşı aşağıdakı əlamətlərdən biri varsa, tibbi qiymətləndirmə vacibdir:

qola və ya ayağa yayılan ağrı;

keyimə və iynələnmə;

ətraflarda gücsüzlük;

sinədə sıxılma və ya ağrı;

nəfəs darlığı;

soyuq tər və ürəkbulanma;

yüksək hərarət;

güclü və səbəbsiz baş ağrısı;

travmadan sonra başlayan ağrı;

gecə yuxudan oyadan və getdikcə artan ağrı;

sidik və ya nəcis ifrazına nəzarətdə yeni yaranan problem.

Boyun, çiyin və kürək ağrılarının böyük hissəsi əzələ gərginliyi, yanlış duruş və fiziki yüklənmə ilə əlaqəli ola bilər. Lakin ağrının xarakterini, müddətini və müşayiət edən əlamətləri nəzərə almaq vacibdir.

Əsas məsələ ağrının olması deyil, ağrının necə başladığı, nə qədər davam etdiyi və başqa hansı əlamətlərlə birlikdə müşahidə olunmasıdır. Bu fərqləri düzgün qiymətləndirmək həm lazımsız narahatlığın, həm də ciddi problemin gözdən qaçmasının qarşısını ala bilər.

Nərminə Abbasova

Terapevt, ailə həkimi