Əzələ ağrıları tibbi praktikada ən çox rast gəlinən şikayətlərdən biridir və pasiyentin həyat keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərir. Bu ağrılar yaranma müddətinə və davametmə xüsusiyyətlərinə görə əsasən kəskin və xroniki olmaqla iki qrupa bölünür. Hər iki vəziyyətin düzgün qiymətləndirilməsi effektiv müalicə strategiyasının seçilməsi üçün vacibdir.
Kəskin əzələ ağrısı nədir?
Kəskin əzələ ağrısı adətən qəfil başlayır və qısa müddət ərzində – bir neçə gün və ya həftə davam edir. Əksər hallarda konkret bir səbəblə əlaqəli olur və səbəb aradan qalxdıqdan sonra ağrı da zəifləyir.
Kəskin əzələ ağrısının əsas səbəblərinə aşağıdakılar daxildir:
fiziki yüklənmə və ya əzələnin həddindən artıq işlədilməsi
əzələ dartılması və mikrotravmalar
virus infeksiyaları (qrip, digər respirator viruslar)
kəskin stress və ya soyuqlama
Bu tip ağrılar çox vaxt istirahət, yüngül hərəkətlər və qısa müddətli müalicə ilə geriləyir.
Xroniki əzələ ağrısı nədir?
Xroniki əzələ ağrısı 3 aydan uzun davam edən və ya təkrarlanan ağrılarla xarakterizə olunur. Bu ağrılar təkcə fiziki deyil, həm də funksional və psixoemosional faktorlarla əlaqəli ola bilər.
Xroniki əzələ ağrısına səbəb ola bilən vəziyyətlər:
fibromialgiya və digər revmatoloji xəstəliklər
duruş pozğunluqları və uzunmüddətli oturaq həyat tərzi
vitamin və mineral çatışmazlıqları
endokrin pozğunluqlar
davamlı stress və yuxu problemləri
Xroniki ağrılar çox zaman pasiyentin gündəlik fəaliyyətini məhdudlaşdırır və kompleks yanaşma tələb edir.
Kəskin və xroniki əzələ ağrılarının əsas fərqləri
Bu iki ağrı tipi arasında bir neçə mühüm fərq mövcuddur:
başlanma vaxtı: kəskin ağrı qəfil, xroniki ağrı isə tədricən yaranır
davametmə müddəti: kəskin ağrı qısamüddətli, xroniki ağrı uzunmüddətlidir
səbəblər: kəskin ağrılar daha çox travma və yüklənmə ilə, xroniki ağrılar isə sistemli problemlərlə bağlıdır
müalicəyə cavab: kəskin ağrılar tez, xroniki ağrılar isə mərhələli müalicə tələb edir
Diaqnostik yanaşmanın əhəmiyyəti
Əzələ ağrısının kəskin, yoxsa xroniki olduğunu müəyyən etmək terapevt və ailə həkimi üçün əsas mərhələlərdəndir. Düzgün anamnez, fiziki müayinə və lazım olduqda laborator-instrumental müayinələr ağrının səbəbini aydınlaşdırmağa kömək edir.
Müalicə və reabilitasiyada yanaşma
Kəskin əzələ ağrılarında əsas məqsəd ağrını azaltmaq və əzələni qorumaqdır. Xroniki ağrılarda isə müalicə daha genişdir və fizioterapiya, reabilitasiya proqramları, həyat tərzi dəyişiklikləri mühüm rol oynayır. Bu mərhələdə pasiyentlə həkim arasında davamlı əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Əzələ ağrılarının kəskin və xroniki formalarının fərqləndirilməsi düzgün diaqnoz və effektiv müalicənin əsasını təşkil edir. Vaxtında həkimə müraciət etmək və fərdi yanaşma seçmək ağrıların xronikləşməsinin qarşısını almağa kömək edir.
Sağlam əzələlər sağlam hərəkətin, sağlam hərəkət isə keyfiyyətli həyatın əsas şərtidir.
Nərminə Abbasova
MayoMed Medikal Fizioterapiya və Reabilitasiya Mərkəzinin baş həkimi, terapevt və ailə həkimi
Həkimlə əlaqə saxlamaq istəyənlər Əhməd Rəcəbli 207-də yerləşən MayoMed klinikasına müraciət edə (TEL: (012) 464 86 93; 464 86 94; 464 86 95) və ya (051) 866 02 20; (051) 567 66 96 mobil nömrələri ilə birbaşa Nərminə Abbasova ilə əlaqə saxlaya bilərlər.
