KISI

Kişilər niyə maddi vəziyyətlərini şəxsi dəyərlərinin göstəricisi hesab edirlər?

Baxış sayı: 531

Cəmiyyətdə kişilərin uğuru çox vaxt onların maddi imkanları, qazancı, sahib olduqları əmlak və ailəni təmin etmək bacarığı ilə ölçülür. Bir çox kişi üçün yaxşı gəlir əldə etmək yalnız rahat yaşamaq vasitəsi deyil, həm də özünü təsdiq etmək, cəmiyyətdə hörmət qazanmaq və şəxsiyyətinin dəyərini göstərmək üsuluna çevrilir. Belə yanaşma bəzən insanın özünə münasibətinə, psixoloji vəziyyətinə və ailə münasibətlərinə də təsir edir.

Bəs kişilər niyə maddi vəziyyətlərini şəxsi dəyərlərinin əsas göstəricisi hesab edirlər? Bu düşüncə hansı psixoloji və sosial amillərdən qaynaqlanır?

 

Kişinin dəyəri niyə qazancı ilə ölçülür?

Uşaqlıqdan etibarən bir çox oğlan uşağına güclü olmaq, ailəsini qorumaq, məsuliyyət daşımaq və gələcəkdə evini dolandırmaq kimi sosial gözləntilər aşılanır. Zaman keçdikcə bu gözləntilər kişinin özünüqiymətləndirmə sisteminin bir hissəsinə çevrilə bilər.

Xüsusilə ənənəvi ailə modellərində kişinin əsas vəzifəsi ailənin maddi təminatçısı olmaq kimi qəbul edilir. Nəticədə kişi qazancını yalnız iqtisadi göstərici kimi deyil, həm də məsuliyyətinin, bacarığının və uğurunun sübutu kimi görməyə başlayır.

Bu yanaşma hər zaman mənfi deyil. Maddi müstəqillik, işləmək, ailənin ehtiyaclarını qarşılamaq və gələcək üçün plan qurmaq sağlam məsuliyyət hissinin göstəricisidir. Lakin insan öz dəyərini yalnız qazandığı pulla ölçməyə başladıqda problem yaranır.

 

Maddi uğursuzluq kişilərdə niyə özünəinam itkisinə səbəb olur?

Bəzi kişilər işini itirdikdə, gəliri azaldıqda və ya maddi çətinliklə üzləşdikdə bunu həyatlarının müvəqqəti problemi kimi deyil, şəxsi uğursuzluq kimi qəbul edirlər. Belə vəziyyətdə özlərini ailələri, həyat yoldaşları və hətta cəmiyyət qarşısında kifayət qədər uğurlu hesab etməyə bilərlər.

Maddi imkanların azalması utanc, günahkarlıq, narahatlıq və özünəinamın zəifləməsi ilə müşayiət oluna bilər. Bəzi kişilər problemlərini yaxınları ilə bölüşmək əvəzinə susmağa, sosial çevrədən uzaqlaşmağa və ya vəziyyətlərini gizlətməyə üstünlük verirlər.

Bunun səbəblərindən biri də zəif görünmək qorxusudur. Cəmiyyətin kişidən daim güclü, qərarlı və problemləri həll edən tərəf olmasını gözləməsi onun çətinliklərini ifadə etməsini çətinləşdirə bilər.

 

Başqaları ilə maddi müqayisə psixoloji təzyiq yaradır

Sosial şəbəkələrdə bahalı avtomobillər, lüks evlər, xarici səyahətlər və yüksək həyat standartlarının nümayiş etdirilməsi insanların öz həyatlarını başqaları ilə müqayisə etməsinə səbəb olur.

Bu müqayisə xüsusilə maddi uğuru şəxsiyyətin əsas göstəricisi hesab edən kişilərdə daha çox narahatlıq yarada bilər. İnsan öz gəlirini, avtomobilini, evini və peşəkar nailiyyətlərini başqalarının imkanları ilə müqayisə etdikcə sahib olduqlarını kifayət qədər dəyərli görməməyə başlayır.

Bəzən real ehtiyac olmadığı halda daha bahalı əşyalar almaq, kredit götürərək yüksək həyat standartı nümayiş etdirmək və maddi imkanlarından artıq xərcləmək də bu psixoloji təzyiqin nəticəsi olur.

Beləliklə, pul qazanmaq ehtiyacı zamanla özünü başqalarına sübut etmək istəyinə çevrilir.

KISI 1

Maddi vəziyyət ailə münasibətlərinə necə təsir edir?

Kişinin öz dəyərini maddi imkanları ilə əlaqələndirməsi ailə münasibətlərində də müəyyən problemlər yarada bilər. O, ailənin bütün maddi məsuliyyətini öz üzərinə götürməklə yanaşı, emosional ehtiyacların, ev işlərinin və uşaqların tərbiyəsinin bölüşdürülməsini ikinci plana keçirə bilər.

Digər tərəfdən, bəzi kişilər qazandıqları pulun ailədə daha çox söz sahibi olmaq hüququ verdiyini düşünürlər. Bu zaman maddi təminat vasitəsi ilə nəzarət etmək, həyat yoldaşının qərarlarına müdaxilə etmək və ailədaxili münasibətlərdə üstünlük qurmaq cəhdləri ortaya çıxa bilər.

Halbuki sağlam ailə münasibətləri yalnız maddi təminat üzərində qurulmur. Sevgi, hörmət, etibar, emosional yaxınlıq, qarşılıqlı dəstək və məsuliyyətin bölüşdürülməsi də ailə həyatının əsas komponentləridir.

Kişinin ailəsinə verdiyi dəyər yalnız qazandığı pulla deyil, həyat yoldaşına və övladlarına ayırdığı vaxt, göstərdiyi diqqət, qayğı və münasibətlərdəki davranışları ilə də müəyyən olunur.

 

Kişi öz dəyərini puldan asılı olmadan necə formalaşdıra bilər?

İlk növbədə, maddi uğurun insan şəxsiyyətinin yalnız bir tərəfi olduğunu qəbul etmək vacibdir. Yaxşı gəlir əldə etmək insanın bütün keyfiyyətlərini müəyyən etmir. Eyni zamanda, maddi çətinlik yaşamaq da insanın bacarıqsız, uğursuz və ya dəyərsiz olması demək deyil.

Kişinin özünüqiymətləndirməsi peşəkar nailiyyətlərlə yanaşı, insani keyfiyyətlərinə, münasibətlərinə, məsuliyyət hissinə, həyat təcrübəsinə və şəxsi inkişafına əsaslanmalıdır.

Özünü başqaları ilə müqayisə etmək əvəzinə şəxsi məqsədlərə fokuslanmaq, maddi vəziyyətlə bağlı narahatlıqları yaxın insanlarla bölüşmək və lazım gəldikdə psixoloji dəstək almaq da bu prosesdə əhəmiyyətlidir.

Unutmaq olmaz ki, pul insanın həyatını asanlaşdıra, ona imkanlar yarada və təhlükəsizlik hissini artıra bilər. Lakin insanın şəxsiyyətini, xarakterini, sevgiyə layiq olub-olmadığını və cəmiyyətdəki həqiqi dəyərini müəyyən edən yeganə meyar deyil.

 

Hazırladı: UĞUR




Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir