Meyvələrin qidalanma rasionunda düzgün vaxtda qəbul edilməsi həzm sistemi və ümumi sağlamlıq üçün müəyyən əhəmiyyət daşıyır. Bu mövzuda fərqli yanaşmalar olsa da, elmi və fizioloji baxımdan daha məqsədəuyğun hesab edilən bir sıra məqamlar mövcuddur.
Meyvənin yeməkdən əvvəl qəbulunun üstünlükləri
Meyvələr təbii şəkərlər, vitaminlər, minerallar və liflərlə zəngindir və mədə tərəfindən nisbətən tez həzm olunur. Onların yeməkdən əvvəl və ya acqarına qəbul edilməsi bir sıra faydalar verir:
Daha yaxşı həzm və sorulma: Meyvədə olan vitamin və antioksidantlar boş mədədə daha effektiv şəkildə mənimsənilir.
Bağırsaq fəaliyyətinin dəstəklənməsi: Liflər həzm sisteminin daha nizamlı işləməsinə kömək edir.
Enerji təminatı: Təbii şəkərlər orqanizmi sürətli və sağlam enerji ilə təmin edir.
Maddələr mübadiləsinin aktivləşməsi: Günün başlanğıcında meyvə qəbulu metabolik aktivliyi artırır.
Yeməkdən sonra meyvə qəbulu nə zaman problem yarada bilər?
Meyvə əsas yeməkdən dərhal sonra, xüsusilə də ağır və yağlı qidalarla birlikdə qəbul edildikdə bəzi insanlarda narahatlıqlara səbəb ola bilər. Bunun əsas səbəbi mədədə həzm proseslərinin fərqli sürətlə getməsidir. Nəticədə:
qıcqırma hissi
şişkinlik
qaz və diskomfort
kimi şikayətlər ortaya çıxa bilər. Bu hal xüsusilə həssas həzm sisteminə malik şəxslərdə daha çox müşahidə olunur.
Xüsusi hallar və fərdi yanaşma
Bəzi meyvələr, xüsusilə turş tərkibli olanlar (məsələn, portağal, ananas, nar və s.), mədə turşuluğunu artıra bilər. Bu isə reflü və ya mədə yanması problemi olan insanlarda narahatlığı gücləndirə bilər.
Belə hallarda meyvənin:
yeməkdən dərhal əvvəl deyil, əsas yeməkdən bir neçə saat sonra və ya ara yemək kimi qəbulu daha uyğun hesab edilir.
Ümumi yanaşma olaraq, sağlam həzm sistemi olan insanlar üçün meyvənin yeməkdən əvvəl və ya acqarına qəbul edilməsi daha faydalıdır. Lakin hər bir insanın orqanizmi fərqli olduğu üçün, həzm həssaslığı və fərdi dözümlülük mütləq nəzərə alınmalıdır.
Düzgün qidalanma qaydası “hamı üçün eyni” deyil, fərdi uyğunluq prinsipi ilə müəyyən edilməlidir.
Dr. Rəna Bayramova
Pediatr, Uşaq Kardioloqu, Ailə Həkimi, Kliniki Dietoloq, Misir və Rusiya Dietoloqlar Assosiasiyasının üzvü
