2026-cı il Azərbaycan milli mətbuatının tarixində daha bir əlamətdar mərhələdir. İyulun 22-də milli mətbuatımızın yaranmasının 151 ili tamam olur. Düz bir əsr yarımdan artıqdır ki, Azərbaycan mətbuatı xalqın maariflənməsinə, milli şüurun formalaşmasına, ictimai fikrin inkişafına və dövlətçilik ənənələrinin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Bu tarix təkcə jurnalistlərin peşə bayramı deyil, həm də Azərbaycan sözünün, milli düşüncəsinin və azad fikrinin bayramıdır.
Azərbaycan milli mətbuatının əsası 1875-ci il iyulun 22-də böyük maarifçi Həsən bəy Zərdabi tərəfindən nəşr olunan “Əkinçi” qəzeti ilə qoyuldu. Cəmi 56 nömrəsi işıq üzü görsə də, “Əkinçi” milli mətbuat tarixində silinməz iz buraxdı. Qəzet xalqın maariflənməsi, elmə marağın artırılması, ana dilinin qorunması və milli özünüdərkin formalaşması istiqamətində mühüm missiya yerinə yetirdi.
“Əkinçi”dən sonra “Ziya”, “Kəşkül”, “Şərqi-Rus”, “Molla Nəsrəddin”, “Füyuzat”, “Açıq söz” kimi nəşrlər Azərbaycan mətbuatını daha da zənginləşdirdi. Hər biri dövrünün problemlərini cəmiyyətə çatdıraraq ictimai fikrin inkişafında mühüm rol oynadı. Mətbuat təkcə xəbər mənbəyi deyil, həm də maarifçilik məktəbi, milli kimliyin qoruyucusu və azad söz tribunası oldu.
Azərbaycan mətbuatı tarix boyu müxtəlif sınaqlardan keçib. Senzura, siyasi təzyiqlər, müharibələr və çətin ictimai-siyasi dövrlər jurnalistikanın fəaliyyətinə təsirsiz ötüşməyib. Lakin bütün bunlara baxmayaraq, Azərbaycan jurnalistləri həqiqətin, obyektivliyin və milli maraqların keşiyində dayanmağa çalışıblar. Məhz buna görə də mətbuat cəmiyyətin güzgüsü adlandırılır.
Müstəqillik illərində isə milli medianın inkişafında yeni mərhələ başlandı. İnformasiya texnologiyalarının inkişafı ilə yanaşı, ənənəvi qəzet və jurnallar rəqəmsal platformalara keçid etdi. İnternet medianın imkanlarını genişləndirdi, xəbərlərin daha operativ yayılmasına şərait yaratdı. Bu gün Azərbaycan mediası çap, televiziya, radio və rəqəmsal platformalar vasitəsilə milyonlarla oxucu və izləyiciyə məlumat çatdırır.
Lakin müasir jurnalistikanın qarşısında yeni çağırışlar da dayanır. Sürətlə yayılan dezinformasiya, sosial şəbəkələrdə təsdiqlənməmiş məlumatların dövriyyəsi, süni intellekt texnologiyalarının yaratdığı yeni imkanlar və risklər peşəkar jurnalistikanın əhəmiyyətini daha da artırır. Bu gün cəmiyyət operativ xəbərdən daha çox etibarlı və dəqiq məlumata ehtiyac duyur.
Jurnalist peşəsi yalnız xəbər yazmaqdan ibarət deyil. Bu peşə böyük məsuliyyət, vicdan, peşəkarlıq və cəmiyyət qarşısında cavabdehlik tələb edir. Hər yazılan söz, hər yayımlanan xəbər insanların düşüncəsinə, qərarlarına və ictimai rəyə təsir göstərir. Buna görə də jurnalistin əsas missiyası həqiqəti araşdırmaq, faktları yoxlamaq və onları qərəzsiz şəkildə ictimaiyyətə təqdim etməkdir.
151 illik tarix göstərir ki, Azərbaycan mətbuatı zamanın sınaqlarından keçərək öz missiyasını qoruyub saxlaya bilib. Bu gün də milli mətbuat cəmiyyətin inkişafına, maariflənməsinə, milli-mənəvi dəyərlərin təbliğinə və dövlətçilik ənənələrinin möhkəmlənməsinə xidmət etməkdə davam edir.
Azərbaycan milli mətbuatının 151 illiyi münasibətilə bütün media nümayəndələrini, jurnalistləri, redaktorları, fotojurnalistləri və informasiya sahəsində çalışan hər kəsi təbrik edir, onlara peşə fəaliyyətlərində uğurlar, qələmlərinə qüvvət və daim doğru sözün keşiyində dayanmağı arzulayırıq. Çünki güclü cəmiyyətin təməlində hər zaman güclü və məsuliyyətli media dayanır.
Tural Məmmədov
