Son illərdə vitamin və mineral əlavələrinin istifadəsi xeyli artıb. Bir çox insan sağlamlığını qorumaq, immunitetini gücləndirmək və enerji səviyyəsini artırmaq məqsədilə mütəmadi olaraq multivitaminlər qəbul edir. Lakin tez-tez belə bir sualla qarşılaşıram: “Vitaminləri hər gün qəbul edirəm, amma heç bir faydasını hiss etmirəm. Bunun səbəbi nədir?”

Əslində problem çox vaxt əlavənin keyfiyyətində deyil, onun qəbul edilmə formasında və vaxtında olur. Orqanizmin vitaminləri mənimsəmə qabiliyyəti onların nə vaxt və necə qəbul edilməsindən birbaşa asılıdır.

Multivitaminləri qəbul etmək üçün ən uyğun vaxt

Əksər hallarda multivitaminlərin səhər saatlarında, xüsusilə də səhər yeməyi ilə birlikdə qəbul edilməsi tövsiyə olunur. Bunun əsas səbəbi bəzi vitaminlərin qida ilə birlikdə daha yaxşı mənimsənilməsidir.

A, D, E və K vitaminləri yağda həll olunan vitaminlərdir. Bu vitaminlərin bağırsaqlardan sorulması üçün qidada müəyyən miqdarda yağın olması vacibdir. Səhər yeməyi zamanı qəbul edilən multivitaminlər bu baxımdan daha effektiv nəticə verə bilər.

Bundan əlavə, multivitaminlərin əksəriyyətində B qrup vitaminləri mövcuddur. Bu vitaminlər enerji istehsalında, sinir sisteminin fəaliyyətində və beyin funksiyalarında mühüm rol oynayır. Günün əvvəlində qəbul olunduqda onlar insanın təbii oyanıqlıq ritmi ilə uyğunlaşır və gün ərzində daha enerjili hiss etməyə kömək edir.

Acqarına qəbul niyə məsləhət görülmür?

Vitamin əlavələrindən istifadə zamanı ən çox rast gəlinən problemlərdən biri həzm sistemi ilə bağlı narahatlıqlardır. Xüsusilə sink və dəmir tərkibli preparatlar acqarına qəbul edildikdə ürəkbulanma, mədə ağrısı və həzm pozğunluğu yarada bilər.

Hətta yüngül səhər yeməyi və ya kiçik bir qəlyanaltı belə bu riskləri əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Qida qəbulu həzm fermentlərinin aktivləşməsinə kömək edir və vitaminlərin sorulmasını yaxşılaşdırır.

Axşam saatlarında vitamin qəbul etmək düzgün deyil

Bəzi insanlar vitaminlərini günün sonunda qəbul etməyə üstünlük verirlər. Lakin bu, hər zaman doğru seçim sayılmır.

Axşam saatlarında həzm sistemi daha yavaş işlədiyi üçün vitamin və mineralların mənimsənilməsi zəifləyə bilər. Bundan əlavə, B qrup vitaminləri enerji mübadiləsini sürətləndirdiyindən gecə saatlarında qəbul edildikdə yuxuya getməyi çətinləşdirə və yuxu keyfiyyətini poza bilər.

Bəzi insanlarda isə axşam qəbul edilən vitaminlər mədə yanması və ya diskomfort hissi yarada bilər.

Multivitamin seçərkən tərkibə diqqət yetirin

Bütün multivitaminlər eyni deyil. Müxtəlif preparatların tərkibi fərqli olduğundan onların qəbul vaxtı da dəyişə bilər.

Məsələn:

Dəmir tərkibi yüksək olan əlavələr səhər və ya günorta yeməyi zamanı qəbul edildikdə daha yaxşı mənimsənilir və mədə narahatlığı riski azalır.

Çeynənən vitaminlər adətən dəmir ehtiva etmədiyi üçün həzm sistemi üçün daha rahat hesab olunur.

Enerji artırıcı əlavələrdə yüksək dozada B qrup vitaminləri, kofein və ya jenşen kimi maddələr ola bilər. Bu preparatları səhər saatlarında qəbul etmək daha məqsədəuyğundur.

Multivitaminlərin effektivliyi yalnız onların tərkibindən deyil, qəbul edilmə qaydasından da asılıdır. Əgər vitaminlərdən gözlədiyiniz nəticəni ala bilmirsinizsə, ilk növbədə onların hansı vaxtda və necə qəbul edildiyinə diqqət yetirin. Səhər yeməyi ilə birlikdə qəbul edilən multivitaminlər həm daha yaxşı mənimsənilə, həm də həzm sistemi ilə bağlı narahatlıqların qarşısını ala bilər.

Unutmayaq ki, hər bir əlavənin istifadəsi insanın yaşı, sağlamlıq vəziyyəti və qidalanma xüsusiyyətlərinə uyğun şəkildə planlaşdırılmalıdır. Buna görə də uzunmüddətli vitamin qəbulu barədə qərar verməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşmək vacibdir.

Nərminə Abbasova

Terapevt, ailə həkimi