Arterial təzyiqin müntəzəm izlənilməsi ürək-damar sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır. Bir çox insan yalnız özünü narahat hiss etdikdə təzyiqini ölçsə də, mütəxəssislər hesab edirlər ki, ev şəraitində aparılan nəzarət bir sıra xəstəliklərin erkən aşkarlanmasına və müalicənin nəticələrinin qiymətləndirilməsinə kömək edir.
Təzyiqə nəzarət kimlər üçün xüsusilə vacibdir?
Hipertoniya diaqnozu qoyulmuş şəxslərin evdə mütəmadi olaraq arterial təzyiqlərini ölçməsi tövsiyə olunur. Belə insanlara həftə ərzində ən azı iki və ya üç dəfə ölçmə aparmaq, nəticələri qeyd etmək və həkim müayinəsi zamanı təqdim etmək məsləhət görülür.
Əgər təzyiq göstəriciləri davamlı olaraq 130/80 mm civə sütunundan yüksək qeydə alınırsa, bu barədə mütləq həkimə məlumat verilməlidir. Vaxtında müdaxilə gələcəkdə ciddi ürək-damar problemlərinin qarşısını almağa kömək edə bilər.
Gənclər də təzyiqlərini izləməlidirlər
Arterial təzyiq problemləri yalnız yaşlı insanlara aid deyil. Son illərdə gənclər arasında da yüksək təzyiq halları artmaqdadır. Buna görə mütəxəssislər evdə tonometrin olmasını hər yaş qrupu üçün faydalı hesab edirlər.
Gənclər adətən tibbi müayinələrə daha az müraciət etdiklərindən, ev şəraitində aparılan ölçmələr mümkün risklərin erkən mərhələdə aşkar edilməsinə imkan yarada bilər.
Ev üçün hansı tonometr daha uyğundur?
Müasir bazarda müxtəlif növ təzyiq ölçən cihazlar mövcuddur. Ev istifadəsi üçün ən əlverişli variantlar avtomatik və yarı avtomatik tonometrlər hesab edilir. Bu cihazlar istifadə rahatlığı ilə yanaşı, kifayət qədər dəqiq nəticələr təqdim edir.
Mütəxəssislər xüsusilə çiyin nahiyəsinə taxılan manjetli modellərə üstünlük verirlər. Bilək tipli tonometrlər daha kiçik və daşınması rahat olsa da, bəzi hallarda, xüsusən orta və yaşlı yaş qruplarında ölçmə nəticələri daha dəyişkən ola bilər.
Təzyiqi düzgün ölçmək üçün nələrə diqqət edilməlidir?
Dəqiq nəticə əldə etmək üçün ölçmədən əvvəl ən azı 5 dəqiqə sakit vəziyyətdə oturmaq vacibdir. Bundan əlavə, ölçmədən təxminən 30 dəqiqə əvvəl siqaret çəkmək, qəhvə və digər kofeinli içkilər qəbul etmək, eləcə də intensiv fiziki fəaliyyət göstərmək tövsiyə olunmur.
Həkimlər ölçmədən öncə sidik kisəsinin boşaldılmasını da məsləhət görürlər. Çünki bu amil təzyiq göstəricilərinin müvəqqəti yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
Ölçmə zamanı insan rahat vəziyyətdə oturmalı, danışmamalı və hərəkət etməməlidir. Cihaz ölçməni tamamlayana qədər sakit qalmaq nəticələrin daha dəqiq olmasına kömək edir.
Hansı hallarda təcili yardım çağırılmalıdır?
Əgər arterial təzyiq 180/120 mm civə sütunu və ya daha yüksək səviyyədə qeydə alınırsa, bu, ciddi təhlükə siqnalı hesab olunur. Belə vəziyyət sinə ağrısı, nəfəs darlığı, başgicəllənmə və ya digər narahatedici əlamətlərlə müşayiət olunursa, dərhal təcili tibbi yardım çağırmaq lazımdır.
Yüksək təzyiq vaxtında nəzarət edilmədikdə insult, infarkt və digər ağır fəsadların yaranma riskini artıra bilər. Buna görə arterial təzyiqin mütəmadi izlənilməsi sağlam həyat tərzinin vacib hissələrindən biri hesab olunur.
Nərminə Abbasova
Terapevt, ailə həkimi
